Autor: Kamil Bak Opublikowano: 13 sierpnia 2018

10 najniebezpieczniejszych roślin wykorzystywanych dawniej w lecznictwie

Artykuł pochodzi z serwisu
W tradycyjnej medycynie, surowce roślinne odgrywały niebagatelną rolę. Mieszanki takie […]

W tradycyjnej medycynie, surowce roślinne odgrywały niebagatelną rolę. Mieszanki takie były często przygotowywane, przez aptekarzy w terapii rozmaitych dolegliwości. Należy jednak pamiętać, że podobnie jak w przypadku leków syntetycznych, również te roślinne mogą mieć bardzo silne działanie i powinno się je stosować rozważnie. Oto przegląd 10 najniebezpieczniejszych surowców naturalnych, powszechnie stosowanych w przeszłości.

Uszkodzenie miąższu wątroby, ogniskowe zwłóknienia, aż wreszcie prowadzi do wystąpienia marskości wątroby – to tylko niektóre z długiej listy toksyczynych działań roślin, stosowanych dawniej w medycynie (fot. Shutterstock)

1. Kulczyba Wronie Oko (łac. Strychnos nux – vomica)

Jest to gatunek wiecznie zielonego drzewa lub krzewu. Właściwości lecznicze kulczyby znane już były w starożytności. Ale dopiero w średniowieczu dzięki arabskim lekarzom znalazła zastosowanie w lecznictwie, w Europie. W XVI wieku stała się popularnym lekiem sprzedawanym w aptekach. Surowiec ten stosowano dawniej pomocniczo w leczeniu anemii, astmy, bezsenności, malarii i chorób skóry. Cała roślina jest trująca, zawiera strychninę, która blokuje synapsy hamujące, co w efekcie wzmaga pobudzenie neuronów i prowadzi do tonicznego skurczu mięśni oddechowych powodując śmierć przez uduszenie. Szczególnie trujące są nasiona, które zawierają największe stężenie tego alkaloidu.

Źródła:

2. Pokrzyk wilcza jagoda (łac. Atropa belladonna L. )

Łacińska nazwa Atropa pochodzi od imienia jednej z trzech Mojr, greckich bogiń przeznaczenia. Atropos była tą, która przecinała nić życia. Cała roślina jest trująca, jednak najbardziej owoce, które zawierają atropinę, pozostałe części rośliny głównie hioscyjaminę. Zatrucie objawia się silnym pobudzeniem, halucynacjami, występują napady szału, światłowstręt, a w końcu utrata przytomności i zgon w wyniku porażenia ośrodka oddechowego podczas śpiączki. Atropina, która zawiera pokrzyk jest stosowana w okulistyce w celu rozszerzania źrenic. Mieszanki zawierające pokrzyk stosowane były dawniej, w celu zmniejszenia napięcia mięśni gładkich (działanie parasympatykolitycznie).

Źródła:

  • Jindřich Krejča, Jan Macků: Atlas roślin leczniczych. Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1989. ISBN 83-04-03281-3.

3. Ipekakuana prawdziwa lub Wymiotnica lekarska (łac. Cephaelis ipecacuanha A. Rich. )

Surowcem jest korzeń – Radix Ipecacuanhae, importowany jest z krajów Ameryki Południowej. Niegdyś niezmiernie ważny w medycynie. Roślina stosowana w wyciągach, naparach, nalewkach czy syropach. Wzmaga czynność wydzielniczą oskrzeli i działa wykrztuśnie, w większych dawkach wzbudza wymioty. Obecnie w Europie surowiec ten stracił swoje niegdyś istotne znaczenie. Powodem może być szeroka oferta syntetycznych preparatów wykrztuśnych, dostępnych na rynku aptecznym. Emetyna – alkaloid znajdujący się w korzeniu, w dużych dawkach może kumulować się w organizmie i powodować uszkodzenia żołądka, wątroby, a nawet zatrzymać akcję serca.

Źródła:

  • Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska X. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276. ISBN 978-83-63724-47-4
  • Emetyna (CID: 10219) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.

4. Bieluń dziędzierzawa (łac. Datura stramonium L. )

Halucynogenne i trujące właściwości tej rośliny znane już były w antyku, o czym świadczą zapiski z czasów Imperium Rzymskiego. Nasiona oraz ziele stosowano często jako trucizna. Za działanie trujące odpowiadają alkaloidy tropanowe: hioscyjamina, skopolamina, atropina i nikotyna. Podobnie jak w przypadku Pokrzyku wilczej jagody, objawy zatrucia to halucynacje, drgawki, śpiączka a w konsekwencji śmierć z powodu depresyjnego działania na ośrodek oddechowy. Była stosowana w leczeniu skurczów mięśni gładkich, zaparciach spastycznych oraz jeszcze niedawno w diagnostyce radiologicznej.

Źródła:
[]
[=12]

  • http://www.narkotyki.pl/wokol-narkotykow/bielu-dziedzierzawa/
  • M. Henneberg,E. Skrzydlewska. Zatrucia roślinami wyższymi i grzybami. Warszawa. PZWL. 1984.
  • W. Seńczuk. Toksykologia. Podręcznik dla studentów, lekarzy i farmaceutów. Warszawa. PZWL. 2002. ISBN 83-200-2648-2
  • W. Kostowski, P. Kubikowski. Farmakologia. Podstawy farmakoterapii i farmakologii klinicznej. (podręcznik dla studentów medycyny). Warszawa. PZWL. 1996.

[/]

5. Cis Pospolity (łac. Taxus Baccata L. )

Odwar z igieł cisa był kiedyś stosowany przy niedociśnieniu krwi. Obecnie izoluje się z niego substancje o działaniu przeciwnowotworowym. Jest gatunkiem najwcześniej objętym ochroną w Polsce bo już w 1423 r. przez króla Władysława Jagiełło. Ze względu na właściwości drewna, był świetnym materiałem do wyrobu broni np. łuków, z tego powodu zaistniało wysokie ryzyko wymarcia rośliny. Zawiera ona duże stężenia substancji trujących, w tym taksynę. Jest to alkaloid zaburzający pracę serca, żołądka, jelit, a także poraża ośrodek oddechowy powodując gwałtowną śmierć.

Źródła:

6. Żywokost lekarski (łac. Symphytum officinale L. )

W ciągu ostatnich dwóch stuleci w medycynie ludowej żywokost lekarski stosowany był jako jedna z najbardziej popularnych roślin leczniczych. Jest on nadal znany jako wyśmienity środek w terapii chorób stawów, oraz jako preparat pomocny w gojeniu się ran. Surowiec ten wykorzystywano w leczeniu dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Obecnie ze względu na udowodnienie toksyczności obecnych w korzeniu alkaloidów pirolizydynowych, nie stosuje się go wewnętrznie. Podawanie doustne preparatów zawierających żywokost powoduje: uszkodzenie miąższu wątroby, ogniskowe zwłóknienia, aż wreszcie prowadzi do wystąpienia marskości wątroby.

Źródła:

7. Bylica piołun (łac. Artemisia absinthium L. )

Piołun znany był już w starożytnym Egipcie (wspomniany w papirusie Ebersa ok. 1550 p.n.e). W średniowieczu stosowany do aromatyzowania piwa i miodów pitnych. Obecnie wykorzystuje się go do wyrabiania alkoholi, takich jak np. absynt. Piołun poprzez swoją gorycz używany był jako środek poprawiający trawienie, który pobudza funkcje wydzielnicze przewodu pokarmowego. Działa również zewnętrznie jako lek przeciwpasożytniczy, wspomagający leczenie ran oraz owrzodzeń. Zawiera trujący tujon, który wzmaga czynność kory mózgowej, powoduje niepokój, podniecenie oraz drgawki. Może powodować trwałe, nieodwracalne zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym.

Źródła:

8. Mak lekarski (łac. Papaver somniferum L. )

Udowodnione przykłady wykorzystywania opium w uśmierzaniu bólu pochodzą z Azji mniejszej ok. 1500 r. p.n.e. Stosowano je jako środek nasenny, odurzający czy uspokajający. Najważniejszymi wyizolowanymi alkaloidami z opium są morfina i kodeina. Działają one silnie depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy. Preparaty z morfiny mogą być stosowane w postaci doustnej, podskórnie i dożylnie. Przedawkowanie morfiny prowadzi do śpiączki z niewydolnością oddechową.

Źródła:

  • W. Kostowski, Z. S. Herman: Farmakologia. Podstawy farmakoterapii, tom II, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2008. ISBN 978-83-200-3726-5

9. Krasnodrzew pospolity (łac. Erythroxylum coca Lam. )

Liście krasnodrzewu pospolitego (pot. liście koki) były i nadal są stosowane przez południowoamerykańskich Indian jako używka. Roślina wykorzystywana kiedyś między innymi do produkcji Coca-Coli, obecnie jest źródłem pozyskiwania kokainy. Poza tym, że jest ona stosowana jako narkotyk, posiada również właściwości wykorzystywane w medycynie. Ma działanie znieczulające miejscowo, stąd jej zastosowanie w laryngologii i okulistyce. Jednakże wykorzystywanie w celach terapeutycznych ogranicza się tylko do zastosowania zewnętrznego ze względu na ogromne zagrożenie wystąpienia uzależnienia – po zastosowaniu wewnętrznym.

Źródła:

  • Martin Jelsma, Pien Metaal, Ricardo Soberon, Mario Argandoña, Anthony Henman, Ximena Echeverría: Coca Yes, Cocaine No? (ang.). Transnational Institute. [dostęp 2011-09-21].
  • Drew Benson: Coca Kick in Drinks Spurs Export Fears (ang.). MindFully.org. [dostęp 2011-09-21].
  • Wojciech Kostowski, Zbigniew S. Herman: Farmakologia – podstawy farmakoterapii: podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy. Wyd. 3 poprawione i uzupełnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, s. 1569. ISBN 83-200-3352-7.
  • Kokaina (APRD00080) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.

10. Chinowiec, drzewo chinowe (łac. Cinchona L. )

Surowcem farmakopealnym jest kora chinowa, zawiera około 30 alkaloidów w tym chinidynę, która jest izomerem chininy. Materiał ten służył do przyrządzania preparatów gorzkich, wzmacniająco – pobudzających. Leki na bazie tego surowca stosowano jako środki ściągające, antyseptyczne, przeciwzapalne, przeciwgorączkowe. Obecnie związki chininy stosowane są w leczeniu malarii chociaż coraz rzadziej. Przyczyną są niebezpieczne działania niepożądane takie jak: zaburzenia słuchu i wzroku (często nieodwracalne) i zapalenia nerwów.

Źródła:

Artykuł 10 najniebezpieczniejszych roślin wykorzystywanych dawniej w lecznictwie pochodzi z serwisu mgr.farm

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz