Autor: Kamil Bak Opublikowano: 27 września 2018

10 najwybitniejszych farmaceutów w historii

Artykuł pochodzi z serwisu

Wielu wspaniałych farmaceutów zapisało się na kartach historii, osiągając sukcesy w rozmaitych dziedzinach, niekoniecznie związanych z farmacją. W opracowanym zestawieniu znaleźli się wybitni naukowcy, wynalazcy, politycy, bohaterzy wojenni, a nawet sławna artystka i poetka. Zapraszam do lektury, krótkich biografii znakomitych postaci, które połączył zawód farmaceuty.

Na twarzy każdego farmaceuty nieznającego nazwiska “Pankiewicz”, powinien pojawić się rumieniec wstydu… (fot. Wikimedia Commons)

1. Caleb Davis Bradham (ur. 27 maja 1867, zm. 19 lutego 1934)

Caleb Davis Bradham to amerykański farmaceuta, który opracował recepturę jednego z najsłynniejszych na świecie napojów o nazwie “Pepsi-Cola”. Urodził się w miejscowości Chinquapin w Karolinie Północnej, ukończył Uniwersytet Karoliny Północnej w Chapel Hill, który uważany jest za najstarszy publiczny uniwersytet w USA. Po zakończeniu edukacji, przez rok pracował jako nauczyciel, a po tym czasie otworzył swoją własną aptekę. Właśnie tam Bradham stworzył recepturę w skład której wchodził zmieszany ekstrakt z orzechów koli, wanilia i tajemniczo brzmiący składnik: “rzadkie oleje”. Niestety jego firma, która w szczytowym momencie sprzedawała Pepsi-Colę (nazwa powstała od połączenia słów “pepsin” i “cola”) w aż 24 stanach, zbankrutowała w 1923 roku w wyniku ogromnego wzrostu ceny cukru, a marka została wykupiona przez większy koncern.

Źródło:

2. Tadeusz Pankiewicz (ur. 21 listopada 1908, zm. 5 listopada 1993)

Na twarzy każdego farmaceuty nie znającego nazwiska “Pankiewicz” powinien pojawić się rumieniec wstydu. Jeden z najwybitniejszych aptekarzy w dziejach, był właścicielem apteki “Pod Orłem”, jedynej funkcjonującej w krakowskim getcie. Za działalność na rzecz pomocy i ratowania Żydów został odznaczony medalem “Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. Pankiewicz odrzucił propozycję objęcia pożydowskiej apteki w centrum Krakowa i rozpoczął starania o pracę w getcie. Jako jedyny z personelu dyżurował w nocy, więc właściwie zamieszkał w swojej aptece. Był on jedynym “gojem” (określenie tłumaczone najczęściej jako „narody” czyli zwykle nie-Żydzi, ktoś spoza narodu Izraela) przebywającym na stałe w getcie, co było wyjątkową sytuacją w trakcie II wojny światowej. Magister Pankiewicz zaopatrywał w leki wielu pacjentów przychodzących do apteki odmawiając zapłaty. Pośredniczył w kontaktach z Polakami, u których ludzie z getta pozostawili wartościowe przedmioty. W aptece “pod Orłem” spotykali się też lekarze, aby czytać prasę podziemną i przekazywać informacje dla członków rodzin ukrywających się poza gettem.

Źródło:

  • Tadeusz Pankiewicz: Apteka w getcie krakowskim. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2003, s. 276. ISBN 978-83-08-04071-3.

3. Friedrich Wilhelm Adam Sertürner (ur. 19 czerwca 1783, zm. 20 lutego 1841)

Friedrich Sertürner to niemiecki farmaceuta urodzony w miejscowości Schloß Neuhaus, obecnie dzielnicy miasta Paderborn. Jego największym osiągnięciem było wyizolowanie morfiny z opium w 1804 r. Wydarzenie to było przełomowe nie tylko ze względu na odkrycie tego alkaloidu, ale również ze względu na to, że to pierwsze wyizolowanie aktywnej cząsteczki z rośliny leczniczej. Sertürner nadał również nazwę morfinie, którą zaczerpnął od imienia greckiego boga snu – Morfeusza. Jednakże, środowisko medyczne nie doceniło ówcześnie jego odkrycia, między innymi dlatego Sertürner popadł w depresję i zmarł nieświadomy wagi swojego odkrycia.

Źródło:

4. Jan Józef Ignacy Łukasiewicz (ur. 8 lub 23 marca 1822, zm. 7 stycznia 1882)

Ignacy Łukasiewicz, farmaceuta znany w Polsce jako wynalazca lampy naftowej, na świecie głównie jako pionier przemysłu naftowego. Urodził się i wychował w Zadusznikach koło Mielca, następnie wraz z rodziną przeniósł się do Rzeszowa, gdzie pracował w aptece u Edwarda Hubla. W roku 1853 Łukasiewicz przekonstruował lampę oliwną, tak aby działała przy użyciu nafty. To wydarzenie uznaje się za symboliczny moment narodzin przemysłu naftowego. Rok później ten wybitny farmaceuta przeprowadził się do Gorlic, a następnie otworzył pierwszą na świecie, zlokalizowaną w Bóbrce kopalnię ropy naftowej. W roku 1857 otworzył nowoczesną rafinerię w miejscowości Chorkówka, z którą związał się na kolejne lata, zmarł tamże najprawdopodobniej z powodu zapalenia płuc. Był jedną z najbardziej zamożnych i wpływowych osób w Galicji, a także wybitnym filantropem oraz wielkim patriotą co udowodnił wspierając powstanie styczniowe, które wybuchło w 1863 r.

Źródło:

5. John Stith Pemberton (ur. 8 lipca 1831, zm. 16 sierpnia 1888)

John Pemberton to światowej sławy farmaceuta, który urodził się w Knoxville i zasłynął z wynalezienia przepisu na popularny do dzisiaj napój “Coca-Cola”. Pemberton spędził swoje dzieciństwo w miejscowości Rome w stanie Georgia, zaś dyplom farmaceuty zdobył na Uniwersytecie Medycznym w Macon. W 1865 r. ten amerykański farmaceuta walczący w wojnie secesyjnej po stronie Konfederatów, został ranny i uzależnił się od morfiny. W wyniku tego zaczął tworzyć receptury leków przeciwbólowych, do których używał między innymi kokainy. Pierwszym napojem stworzonym przez niego była “Pemberton’s French Wine Coca”, która zyskała dużą popularność, a w jej skład wchodził ekstrakt z liści koki, wino i orzechy koli. Przełomowym momentem w dziejach było wprowadzenie prohibicji w Stanach Zjednoczonych, które dotknęło także pierwotną recepturę Pembertona. Zawierała ona zakazany alkohol i w związku z tym amerykański farmaceuta zmodyfikował przepis oraz nadał mu ostateczną wersję nazwy “Coca-Cola”.

Źródło:

  • King, Monroe M. „John Stith Pemberton (1831-1888).” New Georgia Encyclopedia. 13 June 2017. Web. 11 September 2017.

6. Stefan Artwiński (ur. 11 sierpnia 1863, zm. 1939)

Kolejnym Polakiem w tym zestawieniu jest wybitny farmaceuta Stefan Artwiński. Wielki działacz niepodległościowy i prezydent Kielc w latach 1934-1939. Już od młodości przejawiał ducha bojownika, w roku 1878 spoliczkował rosyjskiego urzędnika, w wyniku czego został wydalony ze szkoły z wilczym biletem. Tytuł prowizora farmacji, pozwalający na prowadzenie samodzielnej praktyki aptecznej, uzyskał na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim. Po przeprowadzce do Kielc związał się ze Związkiem Postępowo-Demokratycznym, który głosił hasła autonomii dla Królestwa Polskiego z własną konstytucją i sejmem oraz z szerokim samorządem. Przez całe życie związany z ruchami patriotyczno-niepodległościowymi. Po zajęciu Kielc przez Wehrmacht, nie skorzystał z propozycji ewakuacji i pozostał w kraju. Wydał rozkaz spalenia dokumentów dotyczących oficerów rezerwy Wojska Polskiego, ratując tym samym życie wielu z nich. Jego zmasakrowane zwłoki znaleziono w podkieleckim lesie 2 listopada 1939, śmierć ta do dzisiaj budzi wiele kontrowersji i nie została w pełni wyjaśniona.

Źródło:

7. Wilbur Scoville (ur. 22 stycznia 1865, zm. 1942)

Amerykański chemik i farmaceuta, urodzony w Bridgeport. Większość fanów pikantnych potra, zna to nazwisko gdyż skala Scoville’a jest używana w celu określenia ostrości papryczek chilli. Opracował on test organoleptyczny mierząc “pikantność” różnych odmian chilli. W roku 1929 został odznaczony Medalem im. Remingtona, który uchodzi za najbardziej prestiżowe odznaczenie w dziedzinie farmaceutyki.

Źródło:

8. Charles Courtice Alderton (ur. 21 czerwca 1857, zm. 29 maja 1941)

Coca-Cola, Pepsi-Cola to nie jedyne popularne napoje stworzone przez farmaceutów. Sięgając po napój Dr Pepper warto wiedzieć, że również został opracowany przez farmaceutę. Charles Alderton ukończył University of Texas at Austin, a następnie pracował w aptece w Waco w stanie Teksas. Po stworzeniu receptury przekazał ją swojemu partnerowi biznesowemu Wade’owi Morrisonowi i 1 grudnia 1885 roku sprzedali swoją pierwszą butelkę tego napoju.

Źródło:

9. Hubert Horatio Humphrey (ur. 27 maja 1911, zm. 13 stycznia 1978)

Kolejnym aptekarzem godnym uwagi jest amerykański polityk, który objął stanowisko Wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych. Studiował farmację w Denver i już przed wojną rozpoczął pracę w aptece. Humphrey zaliczył swój polityczny debiut w 1948 roku, kiedy jako burmistrz Minneapolis i kandydat na senatora przewodniczył delegacji Minnesoty do Demokratycznego Konwentu Narodowego. Na scenie politycznej zaistniał dzięki ostrej krytyce wobec segregacji rasowej na południu kraju i postulatom dotyczącym interwencji władz w tym zakresie. Kadencję wiceprezydenta objął 20 stycznia 1965, zakończył ją dokładnie po 4 latach.

Źródło:

10. Zofia Leonia Garbaczewska-Pawlikowska (ur. 20 lutego 1922, zm. 13 sierpnia 2017)

Pochodziła z rodziny o tradycji aptekarskiej, farmację ukończyła na Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jednakże jej największe osiągnięcia skupiają się wokół poezji oraz malarstwa. Stała ekspozycja jej obrazów znajduje się w Pałacu Villa Serbelloni w Bellagio (Włochy). Autorka 19 tomów poetyckich, które publikowała w latach 1991-2005. Związana z Krakowskim Oddziałem Związku Literatów Polskich, a prywatnie: “skromna i dostojna starsza Pani” – jak mawiali o niej znajomi. Oprócz poezji i malarstwa zajmowała się pisaniem ikon, którymi czasem obdarowywała przyjaciół. Niewątpliwie wielka postać, która swoim przykładem pokazuje, że będąc farmaceutą można z sukcesami realizować pasje zupełnie niezwiązane z zawodem.

Źródło:

Artykuł 10 najwybitniejszych farmaceutów w historii pochodzi z serwisu mgr.farm

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz