REKLAMA
Autor: Redakcja mgr farm Opublikowano: 8 października 2019

10 października – Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA

Gdy za oknem jesień, nasze organizmy potrzebują odrobiny więcej troski – pogoda sprawia, że stajemy się podatniejsi na infekcje, ale też na gorszy nastrój. Co jednak, jeśli ten nastrój nie ustępuje? Gdy codzienność staje się tak trudna, że nie ma się siły wstać z łóżka, powinniśmy reagować w porę. Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego ma to nam uświadamiać.

Światowa Federacja Zdrowia Psychicznego działająca od 1948 roku ustanowiła dzień 10 października Światowym Dniem Zdrowia Psychicznego (ang. World Mental Health Day, WMHD), z inicjatywy sekretarza generalnego organizacji Richarda Huntera – pierwsze obchody odbyły się w 1992 roku. Jego celem jest zwrócenie uwagi na dbałość o zdrowie psychiczne, pomoc osobom chorym z naszego otoczenia, ulepszania opieki medycznej nad chorymi psychicznie i na wszystkie sprawy dotyczące zaburzeń psychicznych. Coroczne obchody święta odbywają się pod danym hasłem, jak „Zdrowie psychiczne i seniorzy”, „Życie ze schizofrenią” czy „Godność w zdrowiu psychicznym” – w tym roku świętujemy pod hasłem „Koncentracja na zapobieganiu samobójstwom”.

Europejski Urząd Statystyczny podał dane dotyczące samobójstw za rok 2015. Niestety, statystyki te nie napawają optymizmem. Zdecydowanie największy odsetek samobójstw ma Litwa – 30/100 000 mieszkańców), dalej Słowenia 21/100tys., za nią Łotwa i Węgry 19/100tys. Nasz kraj ze wskaźnikiem samobójstw wynoszącym 14 osób na 100 000 mieszkańców jest wciąż  powyżej średniej unijnej, wynoszącej 11/100tys. Najmniej samobójstw odnotowano na Cyprze – 4/100tys., w Grecji – 5/100tys., Włoszech – 6/100tys., Wielkiej Brytanii – 7/100tys.  i Hiszpanii 8/100tys. Dużo słabiej wypadamy, jeśli wartości by podać w konkretnych liczbach – w całej Unii Europejskiej zajmujemy trzecie miejsce, po Niemczech (10 166 zgonów) i Francji (9154 osób) z wynikiem 5420 osób – 87% stanowili mężczyźni.

REKLAMA

Z raportu Eurostatu wynika, że w całej Unii Europejskiej przed czterema laty samobójstwa dokonało 56 229 osób, w tym 43 147 mężczyzn (76%), co stanowi 1,1% populacji. Co 40 sekund ktoś traci życie z powodu samobójstwa – tegoroczna akcja ma temu przeciwdziałać.

REKLAMA

Depresja jako czynnik sprawczy

Chociaż związek między samobójstwem, a zaburzeniami psychicznymi, w szczególności depresją i zaburzeniami zażywania alkoholu, jest dobrze ustalony, część samobójstw zdarza się impulsywnie w momentach kryzysu. Dalsze czynniki ryzyka obejmują utratę bliskiej osoby, samotność, dyskryminację, zakończenie związku, problemy finansowe, chroniczny ból, przemoc, znęcanie się, konflikt lub inne sytuacje kryzysowe. Lecz najsilniejszym czynnikiem ryzyka samobójstwa jest poprzednia próba samobójcza.

Co więc możemy zrobić? W zestawieniu z danymi statystycznymi dotyczącymi depresji zdecydowanie powinniśmy dostrzec potencjał w leczeniu depresji jako zapobieganiu samobójstwom. To choroba na którą cierpi ponad 350 mln ludzi na świecie. Uznaje się, że jest już drugą przyczyną niepełnosprawności na świecie. W Polsce liczba chorych już dawno przekroczyła 1,5 mln. Najbardziej niepokojący jest jednak fakt, że choroba ta stanowi najczęstszą przyczynę zgonów w wieku 15-29 lat. Problem jednak zdaje się przemykać niepostrzeżenie, podobnie jak objawy. Być może zza pierwszego stołu trudno jest wnieść swój wkład w poszerzanie wiedzy o przyczynach i leczeniu depresji.

Jest jednak coś, co robić możemy zawsze. Według ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia na początkowym etapie choroby niezwykle skuteczną formą leczenia może być zwykła rozmowa, która stanowi bardzo istotny element procesu dochodzenia do zdrowia. Otrzymana do ręki recepta oczywiście stanowi cenną wskazówkę co do powodu wizyty pacjenta w aptece, jednak już samo nadużywanie dostępnych bez recepty preparatów wspomagających leczenie zaburzeń snu, pobudzających apetyt czy też normujących nastrój powinny stanowić dla nas ostrzeżenie, że warto pochylić się nad tym pacjentem. Swoją codzienną pracą także jesteśmy w stanie być częścią większej całości, która próbuje walczyć z rosnącym w siłę przeciwnikiem, jakim jest depresja.

40 sekund działania

Choć Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego jest organizowany przez Światową Federację Zdrowia Psychicznego, tegoroczny Dzień jest wspierany przez WHO, Międzynarodowe Stowarzyszenie Zapobiegania Samobójstwom i United for Global Mental Health. Światowa Organizacja Zdrowia organizuje akcje „40 seconds of action” – 40 sekund działania, aby zwiększyć świadomość skali samobójstw na całym świecie i roli, jaką każdy z nas może odegrać, aby temu zapobiec. Wiele można zrobić, aby zapobiec samobójstwu. WHO zaleca cztery kluczowe interwencje:

  • ograniczenie dostępu do środków, za pomocną których dokonywane są samobójstwa (np. leków przeciwbólowych)
  • pomaganie młodym ludziom w rozwijaniu umiejętności radzenia sobie z presją życia
  • wczesna identyfikacja i opieka nad osobami, które myślą o samobójstwie lub podjęły próbę samobójczą, poprzez ich obserwację w perspektywie krótko- i długoterminowej
  • współpraca z mediami w celu zapewnienia silnego komunikatu w kwestii samobójstw dla społeczeństwa

W prostocie tkwi siła. Zdrowie psychiczne definiowane jest przez WHO jako „Pełny dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny człowieka” – warto zwrócić uwagę, ze zdrowie psychiczne nie jest jednoznaczne z brakiem choroby psychicznej. W życiu każdego człowieka przychodzą trudniejsze momenty, jest wiele czynników, które mogą wpływać na gorszy samopoczucie. Ważne jest, aby zwracać uwagę na m.in takie objawy jak obniżony nastrój, długotrwały smutek, zmęczenie, lęk. Są to nieuniknione stany, jednakże dobrze jest nie lekceważyć ich, gdyż utrzymujące się dłużej tego typu objawy mogą prowadzić do rozwinięcia się chorób psychicznych, a w konsekwencji prowadzić do samobójstwa.

Bądźmy więc uważni – w stosunku do samych siebie, do naszych bliskich koleżanek i kolegów z pracy, ale i pacjentów. Być może nawet 40 sekund wystarczy, by w rozmowie dostrzec pierwsze symptomy psychicznych obciążeń, które zlekceważone, mogą jedynie podnieść przerażające już statystyki.

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych