Autor: Agnieszka Skrzetuszewska Opublikowano: 6 sierpnia 2018

5 leków, które mogą być groźne podczas upałów

Artykuł pochodzi z serwisu
Lato to nie tylko wakacje i wymarzony wypoczynek. Ostatnio coraz […]

Lato to nie tylko wakacje i wymarzony wypoczynek. Ostatnio coraz częściej nawet w Polsce można odczuć tropikalne upały. Podczas takiej pogody osoby, które stosują leki, powinny zachować szczególną ostrożność. Upał może wpływać na skuteczność oraz bezpieczeństwo ich zażywania. Niektóre leki mogą wywoływać groźne reakcje, nawet pomimo przechowywania w odpowiedniej temperaturze oraz stosowania ich zgodnie z zaleceniem lekarza [1].

Upały mogą zwiększać toksyczność lub/oraz zmniejszać efektywność stosowanych leków. (fot. Shutterstock)

Człowiek najbardziej komfortowo czuje się w temperaturze otoczenia 27-31ºC. Podwyższona temperatura otoczenia powoduje przyspieszenie reakcji metabolicznych, a także grozi nieodwracalnymi zmianami w strukturze białek tworzących ludzkie ciało [3].

Termoregulacja, czyli zdolność do utrzymywania stałej temperatury organizmu w optymalnych granicach, jest jednym z podstawowych elementów składowych homeostazy ustrojowej. W przypadku zwiększonej produkcji cieplnej, np. podczas upałów i wysokiej wilgotności albo w czasie zwiększonego wysiłku fizycznego, może dochodzić do zaburzenia bilansu cieplnego ustroju. Szczególnie narażone są osoby starsze, dzieci, jak również pacjenci z chorobami ogólnoustrojowymi np. z zaawansowaną niewydolnością serca, a także z upośledzoną zdolnością wydzielania potu [4].

Upały mogą zwiększać toksyczność lub/oraz zmniejszać efektywność stosowanych leków. Dodatkowo leki mogą wpływać na zaostrzenie stanu przegrzania organizmu, a odwodnienie oraz zmiany w dystrybucji krwi w organizmie, wywołane nadmierną ekspozycją na ciepło i reakcjami termoregulacyjnymi, mogą mieć wpływ na poziom leku w organizmie, jego kinetykę, a także wydalanie, a więc jego aktywność farmakologiczną [2]. Niektóre preparaty mogą powodować zaburzenie mechanizmu termoregulacji, a także sprzyjać odwodnieniu [1].

1. Furosemid

Furosemid, podobnie jak i inne diuretyki, jest często stosowany u pacjentów z niewydolnością serca oraz nadciśnieniem tętniczym [5]. Działając na nerki powodują zmiany w wydalaniu ilości wody oraz elektrolitów z moczem. Gdy ilość wydalanego moczu zwiększy się nadmiernie w stosunku do ilości przyjmowanych płynów, może to doprowadzić do odwodnienia. Szczególnie narażone są osoby starsze, gdyż z wiekiem ulegają upośledzeniu mechanizmy regulacji pragnienia i osoba w podeszłym wieku może go nie odczuwać, pomimo iż organizm potrzebuje większej ilości płynów [6]. Często także zaburzeniu ulega gospodarka elektrolitowa – spada poziom sodu oraz potasu, co może powodować skutki groźne dla zdrowia, a nawet życia. Istotne jest dostosowanie oraz optymalizacja farmakoterapii tymi lekami w zależności od pory roku albo temperatury pomieszczeń oraz otoczenia [4].

2. Metoprolol

Leki betaadrenolityczne, do których należy metoprolol, to grupa leków, które blokują receptory adrenergiczne ß1 (głównie w mięśniu sercowym) i ß2 (w naczyniach i oskrzelach). Hamują aktywność układu współczulnego, czego efektem jest między innymi skurcz naczyń oraz zwiększenie oporu obwodowego [7]. Mikrokrążenie skórne również podlega regulacji układu współczulnego [8]. Podstawową funkcja łożyska skórnego jest termoregulacja (90% skórnych przepływów odpowiada za termoregulację) [9]. Miejscowe ogrzanie skóry prowadzi do bezpośredniej i znaczącej wazodylatacji (rozkurcz mięśni gładkich w ścianie naczyń krwionośnych). Razem z wazodylatacją skórną i wyparowywaniem potu obniża się temperatura skóry oraz następuje ochłodzenie krwi w rozszerzonych naczyniach [10]. Większość betablokerów wykazuje działanie kurczące mięśniówkę naczyń i upośledzające jej rozkurcz, poprzez to osłabiają przepływ krwi w skórze i powodują, iż organizmowi jest trudniej się chronić przed przegrzaniem [1, 8].

3. Amitryptylina

Amitryptylina, należąca do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (TLPD), jest inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny [11]. TLPD działają na wiele receptorów także na ośrodki odpowiedzialne za regulację ciepła. Mogą tłumić wysyłane przez organizm sygnały ostrzegawcze przed udarem takie jak bóle głowy, uczucie rozbicia czy wymioty [12]. Zgłaszano również występowanie wysokiej gorączki podczas terapii trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi razem z lekami neuroleptycznymi albo przeciwcholinergicznymi, szczególnie podczas upałów [11].

4. Ditropan

Ditropan (oksybutynina) to lek przeciwcholinergiczny. On, jak i inne leki z tej grupy, silnie blokują pocenie się [2]. Pocenie jest to najważniejszy czynny mechanizm utraty ciepła [13]. Stosowanie oksybutyniny podczas upałów albo w bardzo ciepłym pomieszczeniu może spowodować udar cieplny, będący wynikiem zmniejszenia wydzielania potu [14]. Podczas terapii cholinolitykami należy zachować ostrożność stosując antyperspiranty na zbyt duże powierzchnie ciała, gdyż podczas upałów może to doprowadzić do przegrzania organizmu [15].

5. Chlorprotiksen

Neuroleptyki należą do grupy leków, które mogą sprzyjać mogą zaburzeniom termoregulacji, szczególnie gdy są stosowane z razem z lekami o działaniu antycholinergicznym [4, 16]. W czasie upałów obserwowano (opisane podczas terapii chlorprotiksenem, chlorpromazyną, promazyną, haloperidolem łączonych z benzatropiną) zagrażające życiu podwyższenie temperatury razem z wrażeniem uderzeń fal gorąca, suchością błon śluzowych, tachykardią. Objawy te są efektem upośledzenia mechanizmów termoregulacyjnych podwzgórza, które odpowiadają za utrzymanie stałej niezależnie od temperatury otoczenia ciepłoty cala [16].

Literatura:
Upał a leki- zobacz,jak wysoka temperatura wpływa na działanie medykamentów, senior.pl

Niekorzystne skutki działania leków podczas upałów www.pis.lodz.pl/wieruszow/dokumenty/RekomendacjeUpaly.pdf

Schetz D., Foerster J. Przyczyny, rodzaje i zasady postępowania w hipertermii

Kretowicz M, Manitus J. Odwodnienie jako przyczynek do rozważań nad chorobą przegrzania- opis przypadku

Leki podczas upałów mogą działać inaczej, http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C405823%2Cleki-podczas-upalow-moga-dzialac-inaczej.html

Gąsowski J., Kasprzyk Z. Leki moczopędne

Tyrka A. Beta-blokery, https://chorobawiencowa.mp.pl/leczenie/62378,beta-blokery

Dubiel M. Czynniki wpływające na mikrokrążenie skórne u pacjentów z niewydolnością serca

Szygula R. Mikrokrążenie skórne https://wydawnictwa.awf.krakow.pl/pdf/wstepy/ws_mon_19.pdf

Gryglewska B. Znaczenie mikrokrążenia w nadciśnieniu tętniczym

Sartogen CHPL

Antydepresanty tłumią uczucie przegrzania http://www.rynekaptek.pl/farmakologia/antydepresanty-tlumia-uczucie-przegrzania,22188.html

Nieradko-Iwanicka B. Układ termoregulacji człowieka i wpływ czynników atmosferycznych na odczucia ciepła człowieka

Ditropan CHPL

Krzystanek M. Prydynol- leczenie poneuroleptycznych objawów pozapiramidowych

Rzewuska M. Podstawy leczenia schizofrenii

Artykuł 5 leków, które mogą być groźne podczas upałów pochodzi z serwisu mgr.farm

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz