5 leków stosowanych w profilaktyce choroby wysokogórskiej | farmacja.pl

5 leków stosowanych w profilaktyce choroby wysokogórskiej

Autor: Agnieszka Skrze... / Opublikowano: 2018-02-15 12:09:13 /

Wydarzenia ostatnich tygodni spowodowały, że większość Polaków stała się specjalistami od himalaizmu. Miłośnicy gór i fani alpinizmu obserwowali (i pewnie nadal to robią) próbę zimowego zdobycia K2. Tymczasem na sąsiednim szczycie rozgrywał się dramat. Elisabeth Revol wraz z Tomaszem Mackiewiczem zdobyli szczyt Nanga Parbat i niestety góra, która go fascynowała i oczarowała, chciała by został z nią na zawsze. Podczas schodzenia jego stan zdrowia pogorszył się. Tomek prawdopodobnie cierpiał na ślepotę śnieżną i miał objawy choroby wysokogórskiej.

Choroba wysokogórska to jest obecność niespecyficznych objawów, pojawiających się zwykle na drugi bądź trzeci dzień po przybyciu na dużą wysokość. Najczęściej ustępują one po 5 dniach. Mogą powtórzyć się w przypadku kontynuacji wspinaczki [1]. Choroba wysokogórska może wystąpić na wysokości powyżej 2500 m n.p.m. Zbagatelizowanie pierwszych symptomów i kontynuowanie wspinaczki, może prowadzić do cięższej postaci choroby czyli obrzęku mózgu lub/ i płuc, które mogą być tragiczne w skutkach [1]. Właściwe postępowanie polega na wczesnym rozpoznaniu tej choroby i natychmiastowej terapii, lecz najważniejsze jest zapobieganie jej wystąpieniu poprzez stopniowe zdobywanie wysokości, umożliwiające, wymagającą czasu, prawidłową aklimatyzację [2].

Wiele leków może skutecznie zmniejszyć dolegliwości związane z chorobą wysokogórską. Większość z nich dostępna jest w każdej aptece.

1. Acetazolamid

Acetazolamid czyli inhibitor anhydrazy węglanowej, wykazujący słabe działanie diuretyczne, stosowany głównie w leczeniu jaskry, a także padaczki (razem z innymi lekami) oraz obrzęków wywołanych niewydolnością krążenia lub wywołanych przez inne leki. Znajduje on także zastosowanie w profilaktyce i leczeniu ostrej choroby wysokościowej [1, 3]. Wskazaniem do zastosowania profilaktycznego tego leku jest wymuszone sytuacją (np. akcja ratunkowa), szybkie zdobywanie wysokości, pojawianie się w przeszłości choroby górskiej na podobnej wysokości podczas podobnego tempa wspinania, dostanie się w ciągu 1 dnia z wysokości poniżej 1000 m n.p.m. na powyżej 2700 m n.p.m.

Prawdopodobnie efektywną dawką w zapobieganiu ostrej chorobie wysokogórskiej (AMS) jest 250-500 mg, gdyż w dawce 5 mg/kg m.c. powoduje on wystarczające zahamowanie nerkowej anhydrazy węglanowej. Zwiększa w ten sposób wydalanie wodorowęglanów, jonów potasu i sodu z moczem. Powstająca metaboliczna, hiperchloremiczna kwasica stymuluje oddychanie, prowadząc zasadniczo w ciągu 1 dnia do efektu uzyskiwanego w normalnych warunkach aklimatyzacji w 5 dni [1].

2. Deksametazon

Deksametazon jest stosowany w zapobieganiu AMS, głównie u osób, które nie mogą przyjmować acetazolamidu albo są zmuszone do szybkiego, nagłego dostania się na dużą wysokość [2]. Kombinacja z acetazolamidem jest bardziej skuteczna niż każdy z nich stosowany osobno. Jednak potencjalne działania niepożądane (nietolerancja glukozy, potencjalne krwotoki żołądkowo-jelitowe, mania) prowadzą do ograniczonego użycia tego leku w profilaktyce [1]. Stosowany jest zwykle w dawce 4 mg co 6-8 godzin [2].




3. Ginkgo Biloba

Wstępne badania wykazały, że ten popularny lek, stosowany głównie w zaburzeniach pamięci u osób starszych, może mieć znaczenie w profilaktyce choroby wysokogórskiej. Podczas wspinaczki z wysokości 1800 do 5200 m w ciągu 10 dni, żadna z osób przyjmujących wyciąg z miłorzębu (w dawce 80 mg 2 razy dziennie) nie doznała AMS. W grupie przyjmującej placebo, objawy choroby wystąpiły u 41% osób. W innym badaniu wyciąg zażywany przez 5 dni przed ekspozycją, w dawce 120 mg 2 razy dziennie, zmniejszał incydenty i nasilenie choroby górskiej podczas wspinaczki z 1400 do 4300 w ciągu 2 h. Jednak ostatnie badania wskazują, że jest mniej skuteczny od acetazolamidu [1].

4. Nifedypina

Stosowana w zapobieganiu Wysokogórskiego Obrzęku Płuc (HAPE), u osób, u których to schorzenie wystąpiło w przeszłości [2]. HAPE stanowi przyczynę większości zgonów związanych z chorobą górską [4]. Lek w postaci o przedłużonym uwalnianiu powinien być przyjmowany 2 razy na dobę w dawce 20 mg podczas okresu zdobywania wysokości. Terapia powinna być kontynuowana jeszcze przez 3 dni na wysokości [2].
Nifedypina stanowi także leczenie wspomagające obrzęku płuc. Podstawą jego leczenia jest najszybsza ewakuacja na położone niżej tereny i podanie tlenu [1]. Nifedypina zmniejsza ciśnienie w płucach o 30% z jednoczesnym słabym wzrostem ciśnienia cząstkowego tlenu [1, 4]. Niestety nie jest aktualnie dostępna w polskich aptekach.

5. Salmeterol

Wziewny salmeterol, należący do długo działających agonistów receptorów ß2-adrenergicznych, to lek przeznaczony dla osób, u których w przeszłości pojawił się Wysokogórski Obrzęk Płuc [2, 5]. Stosowany jest profilaktycznie by zapobiec HAPE. Zalecana dawka to 125 µg 2 razy dziennie. Podczas stosowania leku mogą wystąpić skutki uboczne takie jak: szybka akcja serca, niepokój, drżenia. Może być on przyjmowany razem z nifedypiną wraz z powolnym zdobywaniem wysokości [2].

Literatura:

Kępińska M., Bajda M. Niebezpieczeństwa związane z przebywaniem na dużej wysokości- ostra choroba górska
Szymczak R. Choroba Wysokogórska
Diuramid CHPL
Przybyłowski T., Zieliński J. Problemy związane z przebywaniem na dużej wysokości
Serevent Dysk CHPL

Udostępnij

PILNE
ZAMKNIJ
Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy
dla osób uprawnionych do wystawia recept
lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Oświadczam, że jestem lekarzem, farmaceutą
lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze.


Akceptuj