BAS chwali projekt klauzuli sumienia dla farmaceutów | farmacja.pl

BAS chwali projekt klauzuli sumienia dla farmaceutów

Obrazek użytkownika farmacja.pl
Autor: farmacja.pl / Opublikowano: 2017-11-28 10:11:49 /

Biuro Analiz Sejmowych pozytywnie oceniło projekt klauzuli sumienia Stowarzyszenia Farmaceutów Katolickich Polski, przyznając, że ustawowe uregulowanie zasad korzystania z klauzuli sumienia przez farmaceutów i techników farmacji jest w świetle Konstytucji i prawa międzynarodowego nie tylko dopuszczalne, ale wręcz nakazane.

Stowarzyszenie Farmaceutów Katolickich Polski złożyło w maju w Sejmie petycję, zawierającą żądanie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie wprowadzenia do ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne klauzuli sumienia gwarantującej farmaceucie, technikowi farmaceutycznemu, przedsiębiorcy prowadzącemu jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której prowadzona jest apteka, lub wspólnikowi spółki prowadzącej aptekę prawo do odmowy wydania produktu leczniczego, o ile wydanie takiego produktu byłoby niezgodne z ich sumieniem. Wyjątkiem od stosowania tak określonej klauzuli wolności sumienia miałby być - zgodnie z przedłożonym projektem ustawy - przypadek nagłego zagrożenia życia lub zdrowia pacjenta. Przy zaistnieniu tej szczególnej sytuacji, farmaceuta będzie zobowiązany do wydania - na zasadach określonych w art. 96 ust. 3 i 4 PF - produktu leczniczego zastrzeżonego do wydania na receptę, nawet gdyby miało to kolidować z jego wolnością sumienia.

W ujęciu zaproponowanym w projekcie zakres klauzuli sumienia został ponadto rozszerzony w ten sposób, aby zagwarantować kierownikowi apteki, przedsiębiorcy prowadzącemu jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której prowadzona jest apteka, lub wspólnikowi spółki prowadzącej aptekę, możliwość odstąpienia od obowiązku posiadania w ogólnodostępnej aptece produktów leczniczych, których wydanie byłoby niezgodne z ich sumieniem.

- Ustawowe uregulowanie zasad korzystania z klauzuli sumienia przez farmaceutów i techników farmacji jest w świetle Konstytucji i prawa międzynarodowego nie tylko dopuszczalne, ale wręcz nakazane - czytamy w opinii BAS. - Brak zagwarantowanej prawnie możliwości powołania się na sprzeciw sumienia przez farmaceutów może powodować naruszenie zasady ochrony godności człowieka i wynikającej z niej konstytucyjnej wolności do działania w zgodzie z własnym sumieniem. Ma to realne odzwierciedlenie w pracy farmaceutów, którzy w swojej codziennej praktyce zawodowej mogą stanąć przed alternatywą: czy powstrzymać się od działania, czy działać niezgodnie z sumieniem np. przy okazji wydania środków antykoncepcyjnych, środków postkoitalnych, wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro, a nawet, jak to ma miejsce w niektórych państwach, w skrajnych przypadkach sporządzenia i wydania mieszanek eutanatycznych14.

Poszanowanie godności farmaceuty, w tym wynikającego z niej prawa do działania w zgodzie z własnym sumieniem, nakłada na państwo obowiązek takiego ukształtowania prawa pozytywnego, aby możliwy był sprzeciw sumienia.

Jednocześnie BAS podkreśla jednak, że prawo do sprzeciwu sumienia powinno ustąpić w przypadku kolizji z dobrami wyższej wartości jak np. życie czy zdrowie. Odmowa realizacji wydania leku z powołaniem się na klauzulę sumienia nie może zatem skutkować narażeniem pacjenta na utratę życia lub zdrowia, podlegających konstytucyjnej ochronie na podstawie odrębnych przepisów.

- Zgodnie z art. 38 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia. Z kolei stosownie do art. 68 ust. 1 Konstytucji, każdy ma prawo do ochrony zdrowia - czytamy w opinii BAS.


Tak więc wolność sumienia nie jest wolnością absolutną. W określonych sytuacjach faktycznych ustawodawca może poddać ją ograniczeniom. Zadaniem państwa jest zagwarantować, na poziomie ustawowym, adekwatny mechanizm rozwiązywania sytuacji kolizji między dobrami podlegającymi ochronie prawa.

Zdaniem Biura Analiz Sejmowych projekt nowelizacji, który wpłynął do Sejmu razem z petycją Stowarzyszenia Farmaceutów Katolickich Polski, gwarantuje prawo do odmowy wydania oraz znosi obowiązek posiadania, jak również zapewnienia dostępności produktu leczniczego, jeżeli byłoby to niezgodne z sumieniem wymienionych powyżej kategorii osób. Jednocześnie limituje on możliwość skorzystania z klauzuli sumienia, wyłączając spoza zakresu tej gwarancji przypadki nagłego zagrożenia życia lub zdrowia pacjenta. Przy zaistnieniu tych szczególnych okoliczności, farmaceuta oraz technik farmaceutyczny będą zobowiązani do wydania - na zasadach określonych w art. 96 ust. 3 i 4 PF - produktu leczniczego zastrzeżonego do wydania na receptę, nawet gdyby miało to kolidować z ich wolnością sumienia lub wolnością sumienia przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której prowadzona jest apteka, lub wspólnika spółki prowadzącej aptekę.

BAS zwraca uwagę jednak, że projekt nie odpowiada na pytanie, co zrobić ma pacjent, który pomimo, iż dysponuje ważną receptą, spotyka się z odmową wydania produktu leczniczego z powołaniem się na klauzulę sumienia.

W ocenie autora opinii BAS, petycja SFKP jest zasadna, z tym że finalne rozwiązanie kwestii kształtu normatywnego klauzuli sumienia przysługującej farmaceutom i innym podmiotom wskazanym w projekcie powinno wiązać się:

- po pierwsze, z jednoznacznym uregulowaniem, iż do produktów leczniczych, których posiadanie, lub zapewnienie dostępności, jest wyłączone ze względu na klauzulę sumienia nie zalicza się produktów leczniczych niezbędnych do odwrócenia nagłego zagrożenia dla życia lub zdrowia pacjenta;

- po drugie, z zagwarantowaniem pacjentowi, który, pomimo, iż dysponuje ważną receptą, spotyka się z odmową wydania produktu leczniczego z powołaniem się na klauzulę sumienia, alternatywnej ścieżki dostępu do produktu leczniczego dopuszczonego do obrotu w Polsce.

Kwestie te wymagałyby przepracowania w toku ewentualnych, dalszych prac legislacyjnych.

Źródło: sejm.gov.pl

Udostępnij
PILNE
ZAMKNIJ
Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy
dla osób uprawnionych do wystawia recept
lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Oświadczam, że jestem lekarzem, farmaceutą
lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze.


Akceptuj