Obrazek użytkownika Magdalena Stolarczyk
0 comment
Magdalena StolarczykMay 182017

Antybiotyki w czasie laktacji

Obrazek użytkownika Magdalena Stolarczyk

Antybiotyki są jedną z najczęściej przepisywanych i stosowanych grup leków wśród mam karmiących. Niestety mama karmiąca w momencie konieczności przyjmowania antybiotyków (jak również i innych leków) obawia się o zdrowie swojego dziecka. Z tymi obawami, swoje kroki kieruje do apteki i do farmaceuty. To od farmaceuty oczekuje rzetelnych informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania danego antybiotyku (leku) w czasie karmienia piersią.

O czym farmaceuta powinien wiedzieć, pamiętać i poinformować mamę karmiącą w kontekście przyjmowania przez nią antybiotyków? O tym w artykule.

Antybiotyki, obok leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, stanowią jedną z najczęściej przepisywanych przez lekarzy i stosowanych przez mamy karmiące grup leków.
Niestety w naszym społeczeństwie panuje przekonanie, że „mama karmiąca nie może stosować żadnych leków a jeżeli musi powinna odstawić dziecko od piersi”. Takie stwierdzenie bardzo często powtarzane jest przez wielu pracowników służby zdrowia. W związku z tym, w momencie konieczności przyjmowania leków przez mamę karmiącą, staje ona w obliczu nie tyle wyzwania co dylematu co ma zrobić: Czy zacząć farmakoterapię i natychmiast odstawić dziecko od piersi? Czy może lepiej zrezygnować z farmakoterapii i przeczekać, aż samo przejdzie? Żadna z tych opcji, ani natychmiastowe odstawianie dziecka od piersi ani rezygnacja z farmakoterapii nie jest dobra i co więcej w wielu przypadkach konieczna. Otóż przekonanie, że „mama karmiąca nie może stosować żadnych leków a jeżeli musi powinna odstawić dziecko od piersi” jest tak naprawdę mitem. Bowiem tylko niewielka ilość substancji leczniczych jest bezwzględnie przeciwwskazana w okresie laktacji a większość z nich może być bezpiecznie stosowana w czasie karmienia piersią, oczywiście po konsultacji z lekarzem, w odpowiednich i rekomendowanych dawkach i przy zachowaniu właściwych środków ostrożności. Nie inaczej jest z antybiotykami. Duża liczba antybiotyków ma bardzo dobrze udokumentowane bezpieczeństwo stosowania w czasie laktacji i wiele z nich może być bezpiecznie stosowane w tym okresie. W związku z tym nie ma konieczności przerywania karmienia piersią lub rezygnacji z farmakoterapii.

My farmaceuci, bardzo często stykamy się z mamami karmiącymi, które muszą przyjmować antybiotyki, i w związku z tym warto abyśmy znali dokładne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania tych leków w okresie laktacji i w momencie rozmowy z pacjentką umieli właściwie wytłumaczyć, uspokoić i zalecić odpowiednie postępowanie. Dlatego też poniżej omówiono bezpieczeństwo stosowania w czasie karmienia piersią najczęściej stosowanych antybiotyków: amoksycyliny, cefadroksylu, klarytromycyny, klindamycyny i azytromycyny.

Amoksycylina

Amoksycylina zaliczana jest do kategorii L1, leków najbezpieczniejszych w czasie laktacji (wg kategorii ryzyka laktacyjnego Prof. Hale’a – Rys. 1). Do tej kategorii zaliczane są:
• substancje lecznicze, które były przyjmowane podczas laktacji przez dużą liczbę matek i nie zaobserwowano żadnego negatywnego ich wpływu na karmione piersią dzieci
• substancje lecznicze, dla których przeprowadzono badania kontrolowane wśród matek karmiących piersią, i dla których te badania wykazały brak ryzyka wpływu na zdrowie dziecka ani odległego działania szkodliwego
• substancje lecznicze, niedostępne drogą doustną dla dziecka

Substancje lecznicze zaliczane do kategorii L1 określane są jako zgodne z karmieniem piersią

Ponadto zgodnie z klasyfikacją Prof. Briggs’a, jak również przez Amerykańską Akademię Pediatrii i Światową Organizację Zdrowia amoksycylina określana jest jako kompatybilna z karmieniem piersią. Co więcej e-lactancia.org uznaje amoksycylinę jako zgodną z karmieniem piersią, której stosowanie niesie bardzo małe ryzyko dla dziecka karmionego piersią i dla procesu laktacji.

Amoksycylina nie wpływa na proces laktacji. Może przenikać do mleka mamy, ale następuje to w bardzo małych ilościach. Wg dostępnych danych mniej niż 0,95% dawki leku, przyjętej przez mamę przenika do jej mleka. Jest to ilość bardzo mała i mało prawdopodobne jest aby mogła wywierać niekorzystny efekt na karmione piersią dziecka. Co prawda u niemowląt może dochodzić do zaburzeń flory jelitowej, wystąpienia wymiotów, biegunki czy wysypki. Niemniej jednak objawy te mają charakter łagodny i nie ma potrzeby przerywania karmienia piersią lub całkowitego odstawiania dziecka od piersi.
Dotychczas nie zaobserwowano i nie udokumentowano działań niepożądanych występujących u dziecka karmionego piersią, którego mama przyjmowała amoksycylinę. Za bezpieczeństwem stosowania tego antybiotyku w czasie karmienia piersią przemawia również fakt, powszechnego jego stosowania wśród dzieci.

Amoksycylina charakteryzuje się niskim ilorazem M/O=0,04. Iloraz ten to stosunek stężenia wolnej frakcji substancji leczniczej w mleku do jej stężenia we krwi mamy. Parametr ten pozwala na oszacowanie tendencji danej substancji leczniczej do przenikania do pokarmu. Iloraz mniejszy niż 1 wskazuje, że substancja lecznicza w niewielkim stopniu przenika do mleka mamy.
Ponadto amoksycylina charakteryzuje się niską Względną Dawką dla Niemowlęcia (RID=0,1-0,2%). Jest to wartość wyrażana w procentach i jest to ilość związku, jaką otrzymuje dziecko z mlekiem, w przeliczeniu na kilogram masy ciała, w przeliczeniu na dawkę leku (w przeliczeniu na kg masy ciała), jaką przyjmuje mama. Uznaje się, że lek jest bezpieczny, jeżeli wartość ta jest mniejsza niż 10%. Im mniejsza tym lepiej.

W przypadku stosowania amoksycyliny należy bacznie obserwować dziecko i w przypadku zaobserwowania: wymiotów, biegunki, wysypki lub innych niepokojących objawów należy skonsultować się z lekarzem.

Co więcej w przypadku stosowania amoksycyliny w czasie karmienia piersią należy jej przyjmowanie zsynchronizować z przystawianiem dziecka do piersi. Lek należy przyjmować bezpośrednio po karmieniu. Wg niektórych autorów, w przypadku leków najbezpieczniejszych nie ma konieczności zachowywania przerw pomiędzy przyjęciem leku a kolejnym karmieniem dziecka. Rzeczywiście amoksycylina jest lekiem bezpiecznym w czasie karmienia piersią, ale warto zachować 2-godzinny odstęp od przyjęcia leku do kolejnego przystawienia dziecka do piersi.
Warto zaznaczyć, że amoksycylina z kwasem klawulanowym zaliczana jest również do kategorii L1 - leków najbezpieczniejszych w czasie laktacji (wg kategorii ryzyka laktacyjnego Prof. Hale’a – Rys. 1).

Strony

PILNE
ZAMKNIJ
Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy
dla osób uprawnionych do wystawia recept
lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Oświadczam, że jestem lekarzem, farmaceutą
lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze.


Akceptuj