Autor: Magdalena Niedzielko Opublikowano: 22 czerwca 2018

Case Study #1 – choroba Parkinsona

Artykuł pochodzi z serwisu
Z pomocą wnuczki Pacjenta ustalono wstępnie listę przyjmowanych leków. Ramipril […]

Z pomocą wnuczki Pacjenta ustalono wstępnie listę przyjmowanych leków.

  • Ramipril 5mg rano
  • Lewodopa/benzerazyd 100/25mg cztery razy dziennie
  • Ropinirol 2mg trzy razy dziennie
  • Amitryptylina 50mg wieczorem
  • Estazolam 2mg na noc doraźnie

W celu kontroli stanu pobudzenia w izbie przyjęć podano 5mg haloperidolu domięśniowo. Pan S. został przyjęty do Kliniki Ortopedii i Traumatologii z podejrzeniem złamania szyjki kości udowej.

  1. Czym była spowodowana narastająca sztywność mięśniowa i pobudzenie? W jaki sposób farmaceuta może włączyć się w opiekę nad Pacjentem?

Sztywność mięśniowa i pobudzenie były najprawdopodobniej spowodowane przerwą w przyjmowaniu leków przeciwparkinsonowskich po upadku w domu i podczas oczekiwania na przyjęcie do szpitala. Odwrócenie objawów będzie możliwe po jak najszybszym ponownym włączeniu leków. Wielu pacjentów cierpiących na chorobę Parkinsona stosuje złożone schematy łączące leki o standardowym i przedłużonym uwalnianiu przyjmowane o ściśle określonych porach. Farmaceuta może pomóc w sprawnym i precyzyjnym udokumentowaniu schematu przyjmowanych leków, które dotychczas pozwalały na kontrolę objawów choroby. Ze względu na konieczność natychmiastowego podania leków, niezbędne może być zastosowanie leków własnych Pacjenta. Farmaceuta może ocenić ich przydatność, a także w sprawny sposób zapewnić dostępność leków koniecznych dla kontynuacji leczenia.

Interwencja farmaceuty mogła zapobiec podaniu haloperidolu, który choć często stosowany w celu kontroli stanów pobudzenia, jest przeciwskazany w chorobie Parkinsona, gdyż będąc antagonistą receptorów dopaminergicznych, może nasilić objawy pozapiramidowe.

  1. Jakie zagadnienia związane ze stosowaniem leków warto poruszyć z lekarzem prowadzącym i personelem pielęgniarskim, aby pomóc w opiece nad hospitalizowanymi pacjentami z chorobą Parkinsona?

Warto zwrócić uwagę na konieczność regularnego podawania leków stosowanych w leczeniu tej choroby, ponieważ zaburzenie indywidualnego schematu dawkowania (nawet o 30 minut) może spowodować nasilenie objawów sztywności i drżenia, a także spowodować ryzyko powikłań np. zachłystowego zapalenia płuc związanego z utratą kontroli nad mięśniami gardła i zwiększonym wydzielaniem śliny. Ze względu na duże ryzyko opóźnień w podaniu dawki leku w warunkach szpitalnych, warto w niektórych przypadkach rozważyć dopuszczenie samodzielnego stosowania leków przez pacjenta.

W Wielkiej Brytanii, organizacja Parkinson‘s UK prowadzi kampanię mająca na celu zwiększenie świadomości wśród pracowników służby zdrowia o konieczności podawania leków stosowanych w chorobie Parkinsona o właściwych porach i aktywnego włączania pacjentów w proces leczenia. Szczegóły dostępne są na stronie www.parkinsons.org.uk/get-involved/get-it-time

  1. Pan S. będzie prawdopodobnie operowany, pojawią się więc trudności z doustnym przyjmowaniem leków o właściwej porze – jakie opcje możemy zaproponować w celu zastąpienia leków doustnych?

Przygotowanie pacjenta z chorobą Parkinsona do zabiegu operacyjnego obejmuje wiele aspektów związanych z farmakoterapią (np. właściwy dobór leków znieczulenia ogólnego), a także czynnikami ryzyka wynikającymi z przebiegu samej choroby. Istotne jest podawanie leków wg. stosowanego przez pacjenta schematu tak długo jak to możliwe przed zabiegiem, a także wznowienie ich podawania, kiedy tylko jest to ponownie bezpieczne.

W przypadku dłuższych zabiegów, pomocne może być zastąpienie leków doustnych podawaną w infuzji podskórnej apomorfiną lub, ze względu na trudności z jej dostępnością, plastra transdermalnego z rotygotyną. Istotne jest prawidłowe obliczenie dawki rotygotyny stanowiącej ekwiwalent przyjmowanych przez pacjenta leków doustnych. Pomocnym narzędziem może być kalkulator dawek opracowany przez specjalistów z Wessex Parkinson’s Excellence Network oraz British Geriatrics Society: http://www.parkinsonscalculator.com/index.html

  1. W okresie okołooperacyjnym pan S. będzie prawdopodobnie potrzebował leku przeciwwymiotnego. Który lek możemy zaproponować?

Wśród dostępnych w Polsce leków przeciwwymiotnych, najbardziej odpowiednim będzie antagonista receptora 5-HT3, ondansetron. Stosowany rutynowo metoklopramid jest przeciwwskazany w chorobie Parkinsona. Może wywołać objawy pozapiramidowe, antagonizować efekt lewodopy poprzez blokowanie receptorów dopaminergicznych, a dodatkowo jego działanie prokinetyczne może przyczynić się do zmniejszenia biodostępności lewodopy. Również inni antagoniści receptora dopaminergicznego (tietylperazyna, prochlorperazyna, chlorpromazyna) mogą wywołać lub nasilić objawy pozapiramidowe i nie powinny być stosowane.

  1. Jakie czynniki związane z przyjmowanymi przez Pacjenta lekami mogły przyczynić się do upadku w domu i konieczności hospitalizacji? Jakie zmiany w dotychczasowej farmakoterapii możemy zaproponować?

Estazolam ze względu na swój długi czas działania, ryzyko wywołania zaburzeń orientacji i koordynacji ruchowej następnego dnia po zastosowaniu, nie wydaje się być dobrym wyborem dla 85 letniego pacjenta z chorobą Parkinsona. Warto przedyskutować z pacjentem i lekarzem zmniejszeniu dawki, odstawienie estazolamu i ewentualne zastąpienie w razie konieczności lekiem z grupy tzw. leków Z.

Amitryptylina ze względu na silne działanie cholinolityczne może w teorii przyczyniać się do łagodzenia objawów choroby Parkinsona, jednak jej działania niepożądane takie jak zaburzenia widzenia, splątanie i dezorientacja, a także zaburzenia rytmu serca mogą prowadzić do zaburzeń równowagi i upadków, szczególnie u osób starszych. Podczas rozmowy z pacjentem i lekarzem warto ustalić wskazanie dla jakiego amitryptylina została przepisana, zastanowić się nad jej zastąpieniem lekiem z grupy SSRI, jeśli konieczne jest kontynuowanie leczenia przeciwdepresyjnego. Jeśli amitryptylina została przepisana jako lek przeciwbólowy lub nasenny (poza wskazaniami), tym bardziej warto rozważyć alternatywy.

Ramipril może wywołać niedociśnienie, zwiększając w ten sposób ryzyko utraty równowagi i upadku. U pana S, efekt ten może być nasilony, ponieważ stosowanie lewodopy i agonistów receptorów dopaminergicznych również niesie ze sobą ryzyko wystąpienia niedociśnienia. Dodatkowo niezależnie od stosowania leków, hipotonia jest jednym z tzw. objawów pozaruchowych choroby Parkinsona, który może nasilić się w miarę progresji choroby. Dlatego niezbędne jest regularne kontrolowanie ciśnienia krwi, dostosowanie dawki ramiprilu i w razie konieczności jego odstawienie.

  1. Wnuczka pana S. chciałaby zastosować preparat odżywczy i kompleks multiwitamin, żeby wspomóc proces rekonwalescencji. Jakiej informacji powinniśmy udzielić uwzględniając przyjmowane przez pana S. leki?

Stosowanie preparatów odżywczych, szczególnie wysokobiałkowych może spowodować zmniejszenie biodostępności lewodopy i nasilenie objawów choroby. O ile w początkowej fazie leczenia lewodopą podawanie leku wraz z posiłkiem może pomóc w łagodzeniu objawów ze strony przewodu pokarmowego, w późniejszych etapach zaleca się zażywanie preparatów lewodopy 30 minut przed lub kilka godzin po posiłku. W celu zoptymalizowania biodostępności leku, dla wielu pacjentów pomocne jest spożywanie jednego wysokobiałkowego posiłku w ciągu dnia i ograniczenie ilości białka w innych posiłkach. Ten sam schemat można zaproponować przy podawaniu preparatów odżywczych.

W odniesieniu do preparatów wielowitaminowych, warto pamiętać, że żelazo może w znacznym stopniu zmniejszyć wchłanianie lewodopy (nawet o 50%), dlatego konieczne jest zachowanie maksymalnego odstępu czasowego między dawką lewodopy i preparatu zawierającego żelazo.

Piśmiennictwo:

  1. Parkinson’s disease in adults. NICE guideline July 2017

  2. SIGN. Diagnosis and pharmacological management of Parkinson’s disease. A national clinical guideline January 2010

  3. Stockley’s Drug Interactions Pocket Companion Preston Claire L. Pharmaceutical Press 2015

  4. Holland J. Opieka nad pacjentami z chorobą Parkinsona podczas zabiegów chirurgicznych. Neurologia po Dyplomie 2012; 7 (1): 33-38 (Reprinted from Journal of Perioperative Practice vol. 20, issue 11, pp. 406-410, J. Holland, Care of patients with Parkinson’s disease in the operating department)

  5. Alty J, Robson J, Duggan-Carter P et al What to do when people with Parkinson’s disease cannot take their usual oral medications Practical Neurology 2016;16:122-128.

  6. Charakterystyki produktów leczniczych https://pub.rejestrymedyczne.csioz.gov.pl/

Artykuł Case Study #1 – choroba Parkinsona pochodzi z serwisu aptekaszpitalna.pl

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz