Autor: Redakcja Aptekarz pl Opublikowano: 5 grudnia 2018

Choroba Leśniowskiego-Crohna – warto dowiedzieć się więcej!

Artykuł pochodzi z serwisu

Choroba Leśniowskiego – Crohna (ChLC) należy do nieswoistych chorób zapalnych jelit [1]. Jako schorzenie o nieustalonej dotychczas dokładnej przyczynie dotyka różne grupy społeczne, z ukierunkowaniem na pacjentów w wieku 15-35 lat [1,2]. To właśnie w tym przedziale wiekowym dochodzi zwykle do rozpoznania choroby i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Co więcej, nawet 20% przypadków diagnozuje się przed ukończeniem 18 r.ż., a dane epidemiologiczne mówią o blisko 10-15 tysiącach chorych w naszym kraju [1,2,3].

(fot. shutterstock)

KRÓTKO O ETIOLOGII

Brak określonej przyczyny pojawienia się choroby utrudnia dokładne zobrazowanie czynników etiologicznych. Niemniej jednak przeprowadzane analizy wskazują na pewne aspekty fizjologiczne i środowiskowe, mogące predysponować do pojawienia się zmian chorobowych. Są to przede wszystkim czynniki:

  • Genetyczne – a to w związku z faktem, iż prawdopodobieństwo wystąpienia ChLC u dziecka obojga chorych rodziców wynosi nawet 40%!
  • Immunologiczne – układ immunologiczny w obrębie przewodu pokarmowego u osób chorych wykazuje tendencję do nadreaktywności i ciągłej produkcji związków prozapalnych.
  • Środowiskowe – wśród których szczególny wpływ mieć mogą: zła dieta (nadmiar cukru i czerwonego mięsa), papierosy oraz zaburzenia składu flory bakteryjnej jelit [2,3].

 

CZYM OBJAWIA SIĘ ChLC

W odróżnieniu od wrzodziejącego zapalenia jelita grubego ChLC dotyka całą grubość ściany jelit (we WZJG zmiany chorobowe są powierzchowne) [1]. Najczęstsze objawy choroby Leśniowskiego – Crohna wymieniono w tabeli [2,3].

 

Objawy podstawowe Objawy dodatkowe Objawy pozajelitowe
Przewlekła biegunka Osłabienie Choroby oczu
Gorączka Spadek masy ciała Zapalenia stawów
Bóle brzucha Brak apetytu Rumień guzowaty
Wzdęcia   Zapalenia osierdzia i mięśnia sercowego

 

Objawy pozajelitowe potrafią dotyczyć od 6 do 47% chorych na ChLC [2].
Dość częstym zjawiskiem jest rozpoznanie choroby jeszcze przed wystąpieniem wymienionych powyżej objawów. Dzieje się tak na podstawie rozpoznania możliwych powikłań, które niejednokrotnie uwidaczniają się jako pierwsze. Do najpowszechniejszych należą: stłuszczenie wątroby, infekcje w obrębie oczu, osteoporoza, niedokrwistość z niedoboru żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego, ostre zapalenie trzustki czy też opóźnienie wzrostu (zwłaszcza u dzieci) [2,3].

 

(Choroba Leśniowskiego – Crohna wiąże się z upośledzeniem wchłaniania niektórych ważnych elementów pożywienia jak żelazo i kwas foliowy. Skutkiem tego, a także zażywania, chociażby sulfasalazyny może być niedokrwistość. fot. shutterstock)

 

DIAGNOSTYKA, ROZPOZNANIE I RÓŻNICOWANIE

Rozpoznania choroby Leśniowskiego – Crohna dokonuje się przede wszystkim na podstawie badania endoskopowego, którym jest kolonoskopia. Jeśli zmiany dotyczą jelita cienkiego i początkowych odcinków przewodu pokarmowego odpowiednim badaniem będzie gastroskopia [2]. Pobranie wycinka jelita do badania histopatologicznego stanowi podstawę rozpoznania.

Jako uzupełnienie diagnozy lekarz zlecić może choremu wykonanie morfologii krwi (gdzie stwierdzić można ewentualną niedokrwistość, podwyższone CRP czy też obniżoną ilość białych krwinek) [2]. Badanie kału pozwala na zaobserwowanie krwi (jawnej bądź utajonej). Niezwykle przydatnym jest również badanie okolic odbytu – zmiany okołoodbytowe mogą uwidaczniać się nawet u 50% chorych osób [2].

Różnicowanie ma na celu wyeliminowanie występowania innych chorób zapalnych jelit, w tym przede wszystkim wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Różnice pomiędzy ChLC a WZJG to głównie:

  • ChLC występować może w dowolnym odcinku przewodu pokarmowego (WZJG obejmuje tylko jelito grube).
  • Zmiany w ChLC występują punktowo (we WZJG mają charakter ciągły) i obejmują całą grubość ściany jelita [2].

 

CELE I METODY LECZENIA

W związku z tym, iż choroba Leśniowskiego – Crohna dość mocno obniża jakość życia chorego, głównym celem właściwie dobranej terapii jest łagodzenie objawów schorzenia. Dodatkowo dąży się do indukcji remisji choroby i utrzymywania jej przez możliwie długi okres. Korzyścią płynącą z dobrze dobranej farmakoterapii będzie również zmniejszenie ryzyka wystąpienia ewentualnych powikłań [1,2].
Aby we właściwy sposób dobrać metodę leczenia, istotne jest również, aby prawidłowo i dokładnie zlokalizować zmiany chorobowe w obrębie przewodu pokarmowego [4].

Obecnie przyjęty schemat leczenia opiera się na stopniowym wprowadzaniu leków coraz silniejszych, proporcjonalnie do rozmiaru i nasilenia zmian chorobowych [2,4]. Poniżej przedstawiono substancje stosowane w leczeniu ChLC, wraz ze wskazaniem do konkretnego stanu chorobowego.

5-aminosalicylany

Do tej grupy leków zalicza się sulfasalazynę i mesalazynę. Pierwsza (choć znacznie częściej stosowana we WZJG) zalecana jest jako I stopień leczenia ChLC, umiejscowionej w obrębie jelita grubego. Mesalazyna zaś zalecana jest w ramach farmakoterapii w obrębie jelita cienkiego [2,4].
Oba te związki preferowane są do stosowania w przypadku łagodnej postaci choroby, w okresach remisji. Niestety – ich skuteczność w leczeniu ChLC jest ostatnio poddawana wielu wątpliwościom, ze względu na brak wystarczających wiarygodnych badań.
Przy ich zażywaniu zaleca się kontrolowanie morfologii krwi, ze względu na możliwą nefrotoksyczność [1,2,4].

Glikokortykosteroidy


Doustne GKS przeznaczone są do stosowania w ramach terapii aktywnej postaci choroby, w czasie zaostrzeń – skutecznie indukują remisję choroby. Niemniej jednak nie nadają się do utrzymywania stanu remisji. Wpływ ma na to kilka aspektów: przy długotrwałym stosowaniu wywołują liczne działania niepożądane (zmiany trądzikowe, zaburzenia kostno-stawowe, hiperglikemię), dłuższe ich stosowanie prowadzi do steroidozależności (u 20-40% pacjentów zmiany wracają po odstawieniu) i/lub steroidooporności (u 20-30% pacjentów).

Szczególnym przykładem GKS jest budesonid, który podany w kapsułkach uwalnia się w końcowych odcinkach jelita, minimalizując tym samym ryzyko powyższych działań niepożądanych [1,2,4].

Leki immunosupresyjne


Wytyczne mówią o możliwości wprowadzenia ich do terapii przy aktywnej, ciężkiej postaci choroby, przy braku skuteczności GKS oraz jako leki podtrzymujące okres remisji choroby.

Do grupy immunosupresorów zalicza się azatioprynę, merkaptopurynę i metotreksat. Dwa pierwsze związki mogą powodować hepatotoksyczność i stany zapalne trzustki. Metotrksat natomiast w podaniu domięśniowym pozwala skutecznie obniżyć stosowane wcześniej dawki GKS. Z racji jego teratogennego działania jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży. Do głównych działań niepożądanych, będących wynikiem stosowania metotreksatu zalicza się nudności – aby je zminimalizować, zaleca się przyjmowanie preparatów kwasu foliowego [1,2,4].

 

Leki biologiczne


To stosunkowo nowa grupa związków, o działaniu p/zapalnym. Będące inhibitorem TNF-α leki biologiczne zalecane są w terapii umiarkowanej i ciężkiej postaci choroby. Od pewnego czasu trwają badania nad zastosowaniem odwróconego schematu leczenia, gdzie farmakoterapię rozpoczyna się właśnie od podania leków biologicznych.

Leki biologiczne, oprócz zastosowania w leczeniu zaostrzeń z powodzeniem stosowane są w podtrzymywaniu okresów remisji choroby, przy występowaniu przetok oraz w sytuacji wystąpienia steroidooporności. Problem stanowi zwykle ich wysoka cena oraz zwiększone ryzyko infekcji w trakcie ich stosowania.
Przykłady związków to m.in. infliksymab i adalimumab [1,2,4].

Literatura:

  1. Choroba Leśniowskiego – Crohna – diagnostyka i leczenie, Andrzej Hebzda, Dorota Szczeblowska, Dariusz Serwin, Stanisław Wojtuń, Zbigniew Hebzda, Iwona Grys, Pediatr Med. Rodz 2011, 7 (2), p. 98-103
  2. Choroba Leśniowskiego – Crohna – co warto wiedzieć, publikacja Polskiego Towarzystwa Wspierania Osób z Nieswoistymi Zapaleniami Jelita „J-elita”
  3. Choroba Leśniowskiego – Crohna będąca przewlekłym stanem zapalnym przewodu pokarmowego, Agnieszka Wawryniuk, Marzena Rybak, Katarzyna Szwajkosz, Katarzyna Sawicka, Ewa Krzyżanowska, Robert Łuczyk, Ewa Szymczuk, Andrzej Tomaszewski, Journal of Education Health and Sport, 2017; 7(8): 80-98
  4. Farmakologiczne leczenie choroby Leśniowskiego – Crohna, Piotr Radwan, Termedia, 2013

Artykuł Choroba Leśniowskiego-Crohna – warto dowiedzieć się więcej! pochodzi z serwisu aptekarz.pl

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz