REKLAMA
Autor: Redakcja mgr farm Opublikowano: 2 lipca 2019

Coraz mniej farmaceutów w aptekach. Dane GUS powinny niepokoić…

Artykuł pochodzi z serwisu

Główny Urząd Statystyczny opublikował dane dotyczące aptek i punktów aptecznych z końca 2018 roku. Wynika z nich, że spada nie tylko liczba funkcjonujących w Polsce aptek, ale i zatrudnionych w nich farmaceutów. Według GUS na jedną aptekę przypada obecnie średnio dwóch farmaceutów. Zdecydowanie więcej jest techników farmaceutycznych…

Co roku Główny Urząd Statystyczny zbiera informacje dotyczące liczby oraz stanu zatrudnienia w polskich aptekach i puntach aptecznych. Badanie realizowane jest za pomocą formularza ZD-5 „Sprawozdanie apteki i punktu aptecznego”, który wypełnia pod koniec danego roku każda tego typu placówka (czytaj więcej: GUS: farmaceutów ubywa, techników farmaceutycznych przybywa). Kilka dni temu GUS opublikował notatkę przedstawiającą dane zebrane pod koniec 2018 roku. Co z nich wynika?

W porównaniu do roku 2017, w 2018 spadła zarówno liczba aptek, jak i pracujących w nich magistrów farmacji. W 2017 r. w aptekach pracowało 26 800 farmaceutów, a rok później już 26 400. Z danych GUS wynika też, że spadła liczba aptek. W końcu 2018 r. działalność prowadziło 12 900 aptek ogólnodostępnych (o 439 mniej niż rok wcześniej) oraz 1 200 punktów aptecznych (o 41 mniej niż 2017 r.). Z danych tych wynika, że na przeciętną polską aptekę przypada nieco ponad dwóch farmaceutów.

REKLAMA
Pracujący w aptekach i punktach aptecznych w 2018 r. Stan w dniu 31 XII (źródło: GUS)
Pracujący w aptekach i punktach aptecznych w 2018 r. Stan w dniu 31 XII (źródło: GUS)

Co ciekawe nadal rośnie liczba techników farmaceutycznych pracujących w aptekach. W 2017 r. było ich 31 800, natomiast pod koniec 2018 r. liczba ta wzrosła do 32 100. Jednocześnie dane zebrane przez GUS pokazują, że zdecydowanie najmniej farmaceutów pracuje w województwie lubuskim. W tamtejszych aptekach jest ich 536 i blisko dwukrotnie więcej techników farmaceutycznych.

REKLAMA
Pracujący w aptekach ogólnodostępnych i punktach aptecznych według województw w 2018 r. Stan w dniu 31 XII (źródło: GUS)
Pracujący w aptekach ogólnodostępnych i punktach aptecznych według województw w 2018 r. Stan w dniu 31 XII (źródło: GUS)

Dane zebrane przez GUS pokazują też, że dyżury nocne w 2018 roku pełniło 3,2 tys. aptek, przy czym 2 800 placówek sprawowało dyżury okresowe, a 0,4 tys. dyżury stałe (apteki całodobowe). Dla porównania rok wcześniej aptek pełniących okresowe dyżury było 2 900 (czytaj więcej: Niskie wynagrodzenia i braki kadrowe przyczyną problemów z dyżurami aptek…).

Wkrótce zacznie brakować farmaceutów?

O problemach kadrowych aptek oraz niedoborze farmaceutów mówi się już od dawna. W 2017 roku Naczelna Izba Aptekarska oraz Ministerstwo Zdrowia informowały, że na przeciętną polską aptekę przypada 1,78 farmaceuty (czytaj więcej: W którym województwie przypada najmniej farmaceutów na aptekę?). Z danych podawanych corocznie przez GUS wynika jednak, że średnia ta jest większa. Zdaniem eksportów „nadwyżka” pojawiająca się w danych GUS ma wynikać z metodologii ich zbierania.

– Jako przedsiębiorca też wysyłam sprawozdania co roku do GUS. Mam trzy apteki. W zeszłym roku jeszcze w spółce z mamą farmaceutką mającą 78 lat. Musiałam w każdym z tych zestawień jako właściciel farmaceuta podawać siebie, mamę i pozostałych magistrów. Już z tego wynika, że mnie i mamę, która jest magistrem farmacji, ale bez Prawa Wykonywania Zawodu, liczono do wszystkich placówek – tłumaczyła wówczas Małgorzata Pietrzak, prezes Pomorsko-Kujawskiej Rady Aptekarskiej i wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej (czytaj więcej: Czy GUS zawyża liczbę farmaceutów pracujących w aptekach?).

Sam Główny Urząd Statystyczny przyznaje, że do pracujących w aptekach zaliczane są osoby na urlopach macierzyńskich (tacierzyńskich). Jednocześnie z danych za 2018 rok wynika, że zdecydowaną większość osób pracujących w aptekach stanowiły kobiety. Stanowił one 83% wszystkich magistrów farmacji i ponad 94% techników farmaceutycznych.

Realne zagrożenie dla pacjentów?

Obowiązujące przepisy jasno wskazują, że w godzinach funkcjonowania apteki powinien w niej zawsze być obecny magister farmacji (czytaj więcej: W aptece musi zawsze być farmaceuta z uprawnieniami kierownika). Tymczasem media branżowe nieustannie donoszą o sytuacjach nieobecności farmaceutów w aptekach i samodzielnej pracy w nich techników farmaceutycznych. Jak niebezpieczne są takie sytuacje, można było przekonać się kilka miesięcy temu. Media opisały wtedy przypadek wydania przez techniczkę farmaceutyczną błędnej dawki morfiny. Stosująca ją kobieta zmarła po kilku dniach. W aptece nie było wtedy farmaceuty (czytaj więcej: Techniczka pomyliła dawkę morfiny. Pacjentka nie żyje…).

Jeszcze większy problem stanowi niedobór farmaceutów w szpitalach. Na początku kwietnia 2018 roku  Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport „Funkcjonowanie aptek szpitalnych i działów farmacji szpitalnej”. NIK stwierdziła w nim szereg nieprawidłowości w funkcjonowaniu aptek szpitalnych i obrocie lekami w szpitalach. Jako jedną z przyczyn takiej sytuacji zdiagnozowano właśnie niedobór kadrowy farmaceutów.

– W co piątym szpitalu (21% tj. 4 z 19) posiadającym aptekę szpitalną nie została zapewniona obecność farmaceuty w godzinach pracy apteki. W czterech podmiotach leczniczych, w których funkcjonował dział farmacji, stwierdzono, że był on czynny pod nieobecność farmaceuty. W związku z nieobecnością farmaceuty w godzinach czynności apteki szpitalnej lub działu farmacji szpitalnej stwierdzone zostały w trzech podmiotach leczniczych przypadki realizacji usług farmaceutycznych przez osoby nieuprawnione – można było przeczytać w raporcie NIK.

NIK zawnioskowała do Ministra Zdrowia o podjęcie odpowiednich działań legislacyjnych. Zalecono wprowadzić w ustawie Prawo farmaceutyczne minimalne normy zatrudnienia farmaceutów w aptekach szpitalnych i działach farmacji. Takie zapisy miały znaleźć się w ustawie o zawodzie farmaceuty. Jej projekt trafił na biurko Łukasza Szumowskiego w styczniu tego roku (czytaj więcej: Minister Zdrowia otrzymał projekt ustawy o zawodzie farmaceuty!). Póki co jednak – mimo licznych apeli środowiska – resort zdrowia nie skierował projektu do dalszych prac (czytaj więcej: Ustawa o Zawodzie Farmaceuty rozwiąże problemy aptek szpitalnych?).

©MGR.FARM

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych