Autor: Redakcja Aptekarz pl Opublikowano: 18 stycznia 2019

Czy leki zaburzają wchłanianie składników pokarmowych?

Artykuł pochodzi z serwisu

Przyjmowanie leków wiąże się z wielorakimi konsekwencjami dla naszego organizmu. Przykładem może być zaburzanie wchłaniania składników pokarmowych. Warto więc wiedzieć jakie leki mogą zaburzać ten proces…

(fot. shutterstock)

Mimo że nie ma wielu publikacji dotyczących tego zagadnienia, uważa się, że dość duża grupa leków może powodować niedobór składników mineralnych w organizmie, problem ten dotyczy zwłaszcza pacjentów geriatrycznych.

Pamiętać należy także o tym, że niektóre leki mogą zmniejszać łaknienie. Należą do nich przede wszystkim stosowane w chemioterapii nowotworów złośliwych oraz preparaty naparstnicy, wykorzystywane w chorobach takich jak niewydolność krążenia i przewlekłe migotanie przedsionków. W następstwie zmniejszenia łaknienia chory przyjmuje mniej pokarmu, a co za tym idzie zmniejszone ilości składników pokarmowych, w tym witamin i minerałów.

W opracowaniu przedstawiono wpływ leków na zmniejszenie wchłaniania z przewodu pokarmowego wybranych witamin i elektrolitów.

Witamina B6 i kwas foliowy

Wykazano, że istnieje grupa leków, które zmniejszają wchłanianie witaminy B6 i kwasu foliowego, co implikuje obniżenie ich stężenia we krwi. Należą do niej:

  • Leki przeciwpadaczkowe np. fenytoina
  • Niektóre leki antykoncepcyjne
  • Leki estrogenowe (np. premarin)
  • Kortykosteroidy (np. encorton)
  • Sulfasalazyna
  • Metotreksat
  • Izoniazyd

Skutki niedoboru witaminy B6 są zróżnicowane i zależą od rodzaju przyjmowanego leku, jego dawki, a także okresu stosowania, np. metotreksat może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej, natomiast izonaizyd wywołuje zapalenie języka, polineuropatie czy zapalenie nerwu wzrokowego.

Witamina B12

Do niedoboru witaminy B12 może doprowadzić także stosowanie niektórych leków m.in.:

  • metformina,
  • podtlenek azotu,
  • kolchicyna,
  • kwas p-aminosalicylowy,
  • kwas acetylosalicylowy,
  • sulfasalazyna,
  • inhibitory pompy protonowej (omeprazol, pantoprazol, lansoprazol),
  • antagoniści receptora histaminowego H2 (cymetydyna, ranitydyna).

Inhibitory pompy protonowej, które stosuje się często w chorobie refluksowej, hamują wchłanianie witaminy B12 w jelicie cienkim. Niedobór witaminy B12 może prowadzić do niedokrwistości, zaburzeń ze strony układu pokarmowego, a nawet nerwowego, wywołując objawy sugerujące zaburzenia psychiczne..

Wapń i witamina D

Wprowadzenie do świata medycyny glikokortykosteriodów było prawdziwą rewolucją. Stosuje się je w leczeniu chorób o podłożu alergicznym (np. astma), autoimmunologicznym, a także w ciężkich postaciach nieswoistych zapaleń jelit. Jednym z głównych problemów wynikających ze stosowania tych związków jest duży wpływ na gospodarkę wodno-elektrolitową. Glikokortykosteroidy hamują wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego oraz wraz z potasem zwiększają wydalanie tego pierwiastka. Efektem jest zwiększenie ryzyka osteoporozy. Szanse na jej wystąpienie powiększa także przyspieszenie metabolizmu witaminy D przez te związki.

Innym przykładem leku zwiększającego prawdopodobieństwo wystąpienia osteoporozy jest fenobarbital, który zaburza w organizmie metabolizm witaminy D, powodując zmniejszenie wchłaniania z przewodu pokarmowego wapnia i utratę tego pierwiastka z kości.

Żelazo

Wykazano, że niektóre leki zaburzają wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego. Należą do nich preparaty trzustkowe takie jak np. pankreatyna. Mimo stwierdzenia tej zależności nie przebadano wystarczająco jej klinicznych następstw. Dodatkowo ta grupa leków może przyczyniać się do zaburzenia wchłaniania kwasu foliowego. Warto wspomnieć, że związki chelatujące po dłuższym stosowaniu, mogą także wpływać na zmniejszenie wchłaniania żelaza. Musimy pamiętać, że leki podwyższające pH soku żołądkowego będzie prowadzić do zmniejszenia wchłaniania żelaza.

Wpływ leków na zmniejszenie wchłaniania składników pokarmowych Zmniejszanie wchłaniania składników pokarmowych

Grupy leków/leki  składniki pokarmowe
Fenytoina Kwas foliowy, witaminy: B6, D, K
Leki antykoncepcyjne Witamina B6, kwas foliowy
Tetracykliny Wapń, żelazo, magnez
Kortykosteroidy Witamina B6, kwas foliowy
Chemioterapeutyki Witamina B6, kwas foliowy, wapń
Sulfasalazyna Kwas foliowy
Inhibitory pompy protonowej Witamina B12
Niektóre leki moczopędne Witamina B6, kwas foliowy
Związki chelatujące Żelazo, witaminy: A,D,K,B12

 

Piśmiennictwo:

  • Jarosz, M., & Dzieniszewski, J. (2004). Interakcje leków z żywnością i alkoholem. Borgis, Warszawa.
  • Orzechowska-Juzwenko K. (2006) Farmakologia kliniczna. Znaczenie w praktyce medycznej. Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław.
  • Zabrocka J., Wojszel Z., Niedobór witaminy B12 w wieku podeszłym – przyczyny, następstwa, podejście terapeutyczne, „Geriatria” 2013, nr 7

Artykuł Czy leki zaburzają wchłanianie składników pokarmowych? pochodzi z serwisu aptekarz.pl

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz