REKLAMA
Autor: Redakcja mgr farm Opublikowano: 5 września 2019

Dlaczego dodatek dekspantenolu skraca czas objawowego leczenia nieżytu nosa?

Artykuł pochodzi z serwisu

Dekspantenol jest prowitaminą B5, do której jest przekształcany w tkankach i jest w pełni biodostępny. Dekspantenol posiada udowodniony i udokumentowany korzystny wpływ na procesy gojenia się ran oraz wpływa na dodatkowe nawilżenie naskórka. A to z kolei wpływa ochronnie na błony śluzowe [2].

ARTYKUŁ SPONSOROWANY

Czym jest nieżyt nosa i jakie są jego przyczyny?

Nieżyt nosa to nic innego jak powszechnie zwany katar. Chorobie tej towarzyszą zmiany zapalne błony śluzowej nosa i niekiedy zatok przynosowych oraz nosowej i ustnej części gardła. Etiologia choroby jest różnorodna. Katar może zostać wywołany przez wirusy: wirus grypy, adenowirusy i rynowirusy, a choroba przyjmuje zazwyczaj wtedy ostrą formę i rozprzestrzenia się droga kropelkową. Odmiennie jest w przypadku przewlekłej formy nieżytu nosa, gdzie przyczyną jest długotrwałe występowanie stanu zapalnego błony śluzowej nosa spowodowanego nawracającymi po sobie infekcjami i zaleganiem wydzieliny nosa.

REKLAMA

Stanowi to doskonałe środowisko rozwoju dla bakterii chorobotwórczych, takich jak: Moraxella catarrhalis, Haemophilus influenzae lub Streptococcus pneumoniae i powoduje ciągłe nawroty choroby. Katar może mieć również podłoże alergiczne i występuje głównie okresowo, w wyniku kontaktu z alergenem i ustępuje po zaniku kontaktu z substancją uczulającą. Zmiany patologiczne upośledzające drożność nosa, jak również nagłe zmiany temperatury powietrza oddziałujące na organizm mogą także wywoływać chroniczny rodzaj nieżytu nosa [1].

REKLAMA

Leczenie farmakologiczne

Farmakologiczna terapia leczenia nieżytu nosa polega na zastosowaniu substancji miejscowo obkurczających, co zmniejsza przepływ krwi oraz przekrwienie śluzówki nosa, a w efekcie prowadzi do zmniejszenia wysięku z nosa. Mechanizm działania leków polega na miejscowym pobudzeniu receptorów alfa1-adrenergicznych odpowiedzialnych za skurcz naczyń krwionośnych. Do tej grupy zaliczają się takie substancje, jak: oksymetazolina, ksylometazolina i nafazolina. Pomimo ich udowodnionego i skutecznego działania, efekt terapeutyczny może zmniejszać się przy kolejnych terapiach, w których są stosowane. Leki zawierające substancje z tej grupy są powszechnie znane i dostępne bez recepty [3].

Preparaty zawierające wyłącznie substancje, których mechanizm działania polega na zmniejszeniu wysięku z nosa i poprawie drożności powodują szybkie wysuszanie i podrażnianie śluzówki. Daje to charakterystyczne działanie niepożądane, jakim jest nieprzyjemne uczucie pieczenia i suchości w nosie. Ponadto długotrwałe stosowanie tych leków może przyczynić się do rozwoju uzależnienia, dlatego tak ważna jest skuteczna terapia, trwająca zgodnie z wytycznymi nie dłużej niż 7 do 10 dni [3, 4].

Zastosowanie dekspantenolu tzw. „witamin do nosa” w terapii nieżytu nosa

Dekspantenol jest analogiem alkoholowym kwasu pantotenowego. W organizmie jest metabolizowany do witaminy B5, która jest ważnym składnikiem odżywczym. Dekspantenol wykazuje działanie nawilżające ze względu na swoje bardzo dobre właściwości higroskopijne – łatwość absorbowania wody, co wpływa na wymierne korzyści naprawczego i nawilżającego działania prowitaminy. Ponadto ma swój udział w wielu reakcjach enzymatycznych, dzięki czemu ma udział w proliferacji, rozroście komórek i ich regeneracji. Podejrzewa się, że prowitamina B5 odpowiedzialna jest za mobilizowanie składników molekularnych warstwy rogowej naskórka, przez co wpływa na tworzenie warstwy barierowej i moduluje ekspresje genów ważnych dla gojenia się ran [2, 4, 6, 7, 8].

Zastosowanie dekspantenolu jako dodatek do terapii nieżytu nosa zapewnia nawilżenie przesuszonej błony śluzowej nosa, przyspiesza regenerację nabłonka dróg nosowych przy jednoczesnym zachowaniu częstotliwości rytmu rzęskowego błony śluzowej. Zapewnia fizjologiczny przepływ powietrza w górnych drogach oddechowych [7].

Skuteczność potwierdzona badaniami klinicznymi

Skuteczność stosowania dekspantenolu jako substancji przyspieszającej leczenie infekcji błony śluzowej nosa w terapii nieżytu nosa została potwierdzona w badaniach klinicznych. Potwierdzone to zostało w niezależnych, randomizowanych, podwójnie zaślepionych badaniach klinicznych. Dowiedziono w nich, iż stosowanie dwuskładnikowego preparatu zawierającego dekspantenol – prowitaminę B5 oraz substancję obkurczającą naczynia: ksylometazolinę lub oksymetazolinę jest znacznie skuteczniejsze od terapii jednoskładnikowej. Wynikało to z właściwości naprawczych i ochronnych, jakie wykazywał dekspantenol w stosunku do błony śluzowej nosa.

W grupie pacjentów, która otrzymywała dekspantenol jako dodatek do standardowej terapii, zaobserwowano znacznie szybsze zmniejszenie ilości wydzieliny z nosa, redukcję przekrwienia śluzówki nosa. Analiza statystyczna w przeprowadzonym badaniu wykazała, że ustąpienie objawów nieżytu nosa nastąpiło już po 5 dniach, a znaczna poprawa komfortu pacjenta nastąpiło już w 3. dniu terapii.  Stanowi to prawie 30% przewagę w stosunku do standardowej monoterapii z zastosowaniem wyłącznie jednej substancji czynnej, gdzie uznaje się, że wyleczenie następuje po około 7 dniach [8, 9, 10, 11].

Wymierne korzyści z terapii dwuskładnikowej

Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi terapii farmakologicznej stanów zapalnych błony śluzowej nosa zastosowanie obecnych monopreparatów nie powinno trwać dłużej niż 7 dni. Wprowadzenie terapii skojarzonej tj: preparatu zawierającego dekspantenol o właściwościach gojących i przeciwutleniających jako dodatek do standardowej terapii skraca leczenie nawet do 5 dni.

Przyczynia się do regeneracji nabłonka, zmniejszenia występującego obrzęku oraz zaczerwienienia nosa, redukcji wysięku z nosa. Przekłada się na poczucie odblokowania nosa [4, 10, 12].

mgr farm. Łukasz Czajka

Literatura:

  1. https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-nosa-i-zatok/105992,niezyt-nosa dostęp 20.12.2017.
  2. Ehrhardt Proksch, Raymond de Bony, Sonja Trapp & Stéphanie Boudon(2017) Topical use of dexpanthenol: a 70th anniversary article, Journal of Dermatological Treatment, 28:8, 766–
  3. Kostowski W., Herman Z. S., (2010). Farmakologia Podstawy Farmakoterapii, Warszawa, Wydawnictwo lekarskie PZWL (435–439).
  4. Mösges, R., Shah-Hosseini, K., Hucke, H. P. & Joisten, M. J. (2017). Dexpanthenol: An Overview of its Contribution to Symptom Relief in Acute Rhinitis Treated with Decongestant Nasal Sprays. Advances in therapy34(8), 1850–1858.
  5. Jagade M. V., Langade, D. G., Pophale R. R. & Prabhu, A. (2008). Oxymetazoline plus dexpanthenol in nasal congestion. Indian journal of otolaryngology and head and neck surgery : official publication of the Association of Otolaryngologists of India60(4), 393–397.
  6. Antienna Wollina U., Nissen H-P, Kubicki J. Antientzündliche Wirkungen von Dexpanthenol. Akt Dermatol 2004; nr 30: s. 478–
  7. Klöcker N., Rudolph P., Verse T. (2004) Evaluation of protective and therapeutic effects of dexpanthenol on nasal decongestants and preservatives: results of cytotoxic studies in vitro. Am J Rhinol. 18(5): 315–
  8. Mortuaire G., de Gabory L., François M., Massé G., Bloch F., Brion N., Jankowski R., Serrano E., (2013) Rebound congestion and rhinitis medicamentosa: Nasal decongestants in clinical practice. Critical review of the literature by a medical panel, European Annals of Otorhinolaryngology, Head and Neck Diseases, 130 (3), 137–
  9. Kehrl W., Sonnemann U., Dethlefsen U., (2003) Fortschritt in der Therapie der akuten Rhinitis Laryngo-Rhino-Otol ; 82(4): 266–
  10. Kehrl W., Sonnemann U. (1998) Dexpanthenol-Nasenspray als wirksames Therapieprinzip zur Behandlung der Rhinitis sicca anterior Laryngo-Rhino-Otol 77(9): 506–
  11. Kehrl W., Sonnemann U. (2000) Verbesserung der Wundheilung nach Nasenoperationen durch kombinierte Anwendung von Xylometazolin und Dexpanthenol Laryngo-Rhino-Otol; 79(3): 151–
  12. Etensel B., Ozkisacik S., Ozkara E., Karul A., Oztan O., Yazici M., Gürsoy H., (2007) Dexpanthenol attenuates lipid peroxidation and testicular damage at experimental ischemia and reperfusion injury. Pediatr Surg Int. 23(2): 177–

CHPL/CHOTRI/0010/19

Otrivin Regeneracja, (1 mg + 50 mg)/ml, aerozol do nosa, roztwór, jeden ml roztworu aerozolu zawiera 1 mg ksylometazoliny chlorowodorku i 50 mg deksopantenolu. Wskazania do stosowania: Otrivin Regeneracja jest wskazany do stosowania u dorosłych i młodzieży w wieku od 12 lat: w celu zmniejszenia obrzęku błony śluzowej nosa w zapaleniu błony śluzowej nosa oraz pobudzenia gojenia się błony śluzowej, w leczeniu naczynioruchowego zapalenia błony śluzowej nosa i utrudnionego oddychania przez nos po przebytej operacji nosa; w celu zmniejszenia obrzęku błony śluzowej nosa w zapaleniu błony śluzowej nosa związanym z ostrym zapaleniem zatok przynosowych (zapalenie błony śluzowej nosa i zatok). Dawkowanie i sposób podawania: Produktu Otrivin nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 12 lat. Dawkowanie: Dorośli i młodzież w wieku od 12 lat:Jedna dawka aerozolu do każdego otworu nosowego stosownie do potrzeb, lecz nie więcej niż 3 razy na dobę.  Produktu leczniczego Otrivin Regeneracja nie należy stosować dłużej niż przez 7 kolejnych dni, chyba że lekarz zaleci inaczej. Sposób podawania: Do stosowania donosowego. Należy zachować ostrożność, aby nie rozpylić produktu do oczu. Instrukcja stosowania: 1. Oczyścić nos. 2. Butelkę należy trzymać pionowo, kciukiem przytrzymując dno butelki, a końcówkę trzymając między dwoma palcami. 3. Lekko pochylić głowę do przodu i umieścić końcówkę w otworze nosowym. 4. Rozpylić produkt, jednocześnie delikatnie wciągnąć powietrze nosem. Powtórzyć powyższe czynności w drugim otworze nosowym. 5. Bezpośrednio po użyciu przetrzeć końcówkę i nałożyć nasadkę. 6. W celu uniknięcia rozprzestrzeniania się zakażenia opakowanie aerozolu powinno być stosowane tylko przez jedną osobę. Przeciwwskazania: Tego produktu leczniczego nie należy stosować w następujących przypadkach: nadwrażliwość na ksylometazoliny chlorowodorek, deksopantenol lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1, przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa (rhinitis sicca) lub zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, zwłaszcza w przypadku jaskry wąskiego kąta, po przezklinowym usunięciu przysadki lub po zabiegach chirurgicznych z odsłonięciem opony twardej, u dzieci w wieku poniżej 12 lat. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania: Otrivin Regeneracja podobnie jak inne leki sympatykomimetyczne, należy stosować ostrożnie u pacjentów wykazujących silną reakcję na substancje o działaniu adrenergicznym z objawami, takimi jak bezsenność, zawroty głowy, drżenia, zaburzenia rytmu serca lub podwyższone ciśnienie krwi. Ten produkt leczniczy można stosować wyłącznie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka związanego z jego stosowaniem u pacjentów: leczonych inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) lub otrzymujących te leki w okresie ostatnich dwóch tygodni, a także otrzymujących inne leki, które mogą powodować podwyższenie ciśnienia tętniczego, z ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. chorobą wieńcową) lub nadciśnieniem tętniczym, z guzem chromochłonnym nadnerczy, z zaburzeniami metabolicznymi (np. nadczynność tarczycy, cukrzyca), z porfirią, z rozrostem gruczołu krokowego. Aby zminimalizować ryzyko rozprzestrzeniania się zakażeń, opakowanie produktu leczniczego nie powinno być stosowane przez więcej niż jedną osobę, a końcówkę należy opłukać po użyciu. W bardzo rzadkich przypadkach ksylometazolina może powodować bezsenność. Jeśli występuje bezsenność, należy starać się unikać stosowania produktu leczniczego późnym wieczorem lub w nocy.  Pacjenci w podeszłym wieku mogą być bardziej narażeni na działania niepożądane tego produktu leczniczego. W trakcie długo utrzymującego się przeziębienia produkt leczniczy należy stosować wyłącznie pod nadzorem lekarza ze względu na ryzyko ścieńczenia błony śluzowej nosa. Otrivin Regeneracja zawiera chlorek benzalkoniowy, który może powodować podrażnienie lub obrzęk błony śluzowej nosa. Inne informacje: Długotrwałe stosowanie leków sympatykomimetycznych lub stosowanie ich w dawkach większych niż zalecane może powodować przekrwienie błony śluzowej nosa i w konsekwencji zwężenie dróg oddechowych. Kontynuowanie stosowania produktu leczniczego (w przypadku stosowania przez więcej niż dziesięć kolejnych dni) może prowadzić do wtórnego polekowego zapalenia błony śluzowej nosa (rhinitis medicamentosa) i zaniku błony śluzowej nosa (ozeny). W łagodniejszych przypadkach lek sympatykomimetyczny można podawać do jednego otworu nosowego, a gdy objawy ustąpią, można go podać do drugiego otworu nosowego, tak aby utrzymać możliwość przynajmniej częściowego oddychania przez nos. Działania niepożądane: Działania niepożądane wymienione poniżej pogrupowano zgodnie z klasyfikacją układów i narządów oraz częstością występowania według następującej konwencji: bardzo często (1/10), często (1/100 do <1/10), niezbyt często (1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (częstości nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Zaburzenia układu immunologicznego: Niezbyt często: reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, wysypka, świąd); Zaburzenia układu nerwowego: Bardzo rzadko: niepokój, bezsenność, zmęczenie (senność, sedacja), bóle głowy, omamy (głównie u dzieci); Zaburzenia serca: Rzadko: kołatanie serca, tachykardia  Bardzo rzadko: zaburzenia rytmu serca; Zaburzenia naczyniowe: Rzadko: nadciśnienie tętnicze; Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia: Bardzo rzadko: zwiększony obrzęk błony śluzowej w wyniku osłabienia działania leku, krwawienie z nosa Częstość nieznana: uczucie pieczenia lub suchości błony śluzowej nosa, kichanie; Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: Bardzo rzadko: skurcze (szczególnie u dzieci). OTC – Lek wydawany bez recepty. Pozwolenie Prezesa URPLWMiPB nr 25017. Podmiot odpowiedzialny: GlaxoSmithKline Consumer Healthcare Sp. z o.o.  ul. Grunwaldzka 189, 60-322 Poznań, v.V.2019.

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych