REKLAMA
Autor: Adrian Bryla Opublikowano: 17 września 2018

Dzielenie i kruszenie tabletek

Artykuł pochodzi z serwisu
Pacjenci, a także personel szpitalny (pielęgniarki) z różnych powodów dzielą lub kruszą zlecone leki w postaci tabletek. Dopuszczalne jest to w przypadku tabletek z zaznaczoną kreską do podziału. Jednak czy taka praktyka zapewnia właściwą kontrolę i bezpieczeństwo wybranej farmakoterapii?

Dlaczego leki są dzielone?

Często w praktyce klinicznej, istnieje konieczność podania drogą doustną leków chorym, którzy z powodu stanu zdrowia lub innych przyczyn mają problemy z połykaniem tabletek, kapsułek lub wymagają stosowania niestandardowych dawek leku. Dysfagia – zaburzenia połykania to zjawisko występujące u 7-10% populacji po 50 roku życia i u 30-70% chorych onkologicznych. Niedobór na rynku farmaceutycznym płynnych postaci leku, odpowiednich dla takich pacjentów sprawia, że konieczne jest stosowanie produktów leczniczych w dostępnych stałych postaciach. Zatem w celu uzyskania pożądanej dla danego pacjenta dawki, często dokonuje się podziału tabletki co niestety obarczone jest dużą niedokładnością i przede wszystkim nie zawsze gwarantuje otrzymanie dedykowanej dawki terapeutycznej.

REKLAMA

Inną przyczyną dzielenia leków jest aspekt ekonomiczny – w celu oszczędności tabletki w większej dawce dzielone są na części, w taki sposób aby dostosować dawkę zleconą przez lekarza. W przypadku takiego postępowania nie mamy jednak pewności, że w wyniku podziału tabletki otrzymaliśmy prawidłową dawkę, ponieważ część tabletek będzie ulegała kruszeniu podczas dzielenia, inne zaś będą zbyt małe lub o nieregularnym kształcie, co spowoduje, że podział nie będzie precyzyjny.

REKLAMA

Dzielenie tabletek to bezwzględny zakaz?

Oczywiście, że nie jest zakazane dzielenie tabletek. Można to uczynić jednak tylko w przypadku określonych tabletek – tych które mają zaznaczoną wyraźną kreskę na swojej powierzchni i informację (dostępną w ulotce) o tym, że dopuszczalny jest jej podział. Ważne jest, aby każda taka tabletka została odpowiednio podzielona. Do tego celu służą tzw. „przecinarki do tabletek“, które czasami zaopatrzone są w dodatkową przegrodę służącą do przechowywania podzielonych tabletek.

Tabletkę dzielimy bezpośrednio przed przyjęciem, a pozostałą część należy przyjąć względnie szybko (zgodnie z zaleceniami lekarza oraz informacjami zawartymi w ulotce). Nie jest zalecane, aby dzielić tabletki „na zapas“. Postępując w ten sposób narażamy tabletkę i zawarty w niej lek na działanie czynników zewnętrznych (temperatura, światło, wilgoć), a poprzez to na utratę jej właściwości terapeutycznych.

Istnieją jednak tabletki których dzielenie lub kruszenie jest niedozwolone

Do tej grupy należą na przykład leki dostępne w postaci tabletek bądź też kapsułek o zmodyfikowanym profilu uwalniania. Tabletka o przedłużonym uwalnianiu zawiera zazwyczaj większą dawkę substancji leczniczej niż tradycyjne postacie leków. Podział takiej tabletki spowoduje zniszczenie struktury warunkującej taki profil uwalniania substancji leczniczej, zwiększając szybkość wchłaniania leku do krwioobiegu, co niesie ze sobą ryzyko przedawkowania substancji leczniczej oraz wystąpienia działań niepożądanych.

Inną grupą leków, która definitywnie nie nadaje się do dzielenia i kruszenia są dojelitowe tabletki i kapsułki, które powleczone specjalną otoczką warunkują odporność substancji leczniczej na działanie kwaśnej treści żołądkowej.

Dzielić i kruszyć nie wolno także tabletek podjęzykowych, dopoliczkowych, ulegających rozpadowi w jamie ustnej, tabletek zawierających w swoim składzie bardzo małą ilość substancji leczniczej (na przykład tabletki z lewotyroksyną stosowane w leczeniu niedoczynności tarczycy czy tabletki z digoksyną stosowane w leczeniu niewydolności serca).

“(…) podział tabletki o przedłużonym uwalnianiu spowoduje zniszczenie struktury warunkującej taki profil uwalniania substancji leczniczej, zwiększając szybkość wchłaniania leku do krwioobiegu, co niesie ze sobą ryzyko przedawkowania substancji leczniczej oraz wystąpienia działań niepożądanych”

Dzielić czy nie dzielić…skąd wiedzieć?

Dzielenie i kruszenie leków jest bardzo częstym błędem terapeutycznym, który zmniejsza skuteczność zleconej farmakoterapii, a także może prowadzić do bezpośredniego zagrożonia zdrowia i życia pacjenta. W przypadku wątpliwości dotyczącej możliwości dzielenia lub kruszenia leków należy skonsultować się z farmaceutą, który wskaże tabletki nadające się do podziału oraz wyjaśni jak prawidłowo należy to zrobić, a także wskaże leki
w przypadku których postępowanie takie jest niedozwolone.

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych