Autor: Barbara Sytek Opublikowano: 27 sierpnia 2018

Emulsje tłuszczowe stosowane w żywieniu pozajelitowym

Artykuł pochodzi z serwisu
Emulsje tłuszczowe są drugim po glukozie źródłem energii w żywieniu pozajelitowym. Charakteryzuje je lepsza przyswajalność i dostarczają więcej energii (1g tłuszczu to 9kcal, a 1g glukozy – 4kcal). Stosuje się je w celu pokrycia 25-40% zapotrzebowania energetycznego lub więcej, gdy u pacjenta wskazane jest ograniczenie węglowodanów. Emulsje tłuszczowe są również źródłem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (omega-6 linolowego i omega-3 linolenowego), nośnikiem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach oraz są prekursorami prostaglandyn i eikozanoidów. Emulsje tłuszczowe charakteryzują się też niską osmolarnością i stanowią mniejsze obciążenie metaboliczne dla wątroby niż glukoza. Istnieje możliwość wyboru emulsji tłuszczowych 10% oraz 20%. U dzieci stosuje się emulsje 20%, gdyż występuje w nich niższa zawartość fosfolipidów w stosunku do kwasów tłuszczowych niż w emulsjach 10%, więc ryzyko hiperlipidemii jest mniejsze.

Co wchodzi w skład emulsji tłuszczowych?

Emulsje tłuszczowe do podawania dożylnego swoją budową odpowiadają jelitowym chylomikronów, których jądro zbudowane jest z trójglicerydów i niektórych witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, a w skład warstwy zewnętrznej wchodzą fosfolipidy, wolny cholesterol i inne witaminy rozpuszczalne w tłuszczach.

Z substancji pomocniczych w emulsjach tłuszczowych wykorzystuje się dodatek glicerolu w celu wyrównania ciśnienia osmotycznego. Kolejnym składnikiem są emulgatory, a ich dobór i ilość jest niezwykle ważna. Najczęściej stosowane są fosfatydy, a spośród nich lecytyna z żółtek jaj. W skład wszystkich emulsji nowej generacji wchodzi α-tokoferol jako przeciwutleniacz (brak w preparacie Intralipid®).

Dobierając emulsję tłuszczową do żywienia pozajelitowego istotna jest znajomość podawanych preparatów pod względem użytych kwasów tłuszczowych (nasycone, jednonienasycone czy wielonienasycone) oraz proporcji między kwasami tłuszczowymi omega-3 oraz omega-6, jak również użytych przeciwutleniaczy. Zalecany kierunek w zakresie proporcji kwasów omega to zmniejszanie zawartości kwasów omega-6, zwiększanie zawartości kwasów omega-3.

Olej sojowy – najstarszy na rynku

Głównym składnikiem emulsji tłuszczowych są łatwo przyswajalne trójglicerydy nienasyconych kwasów tłuszczowych o prostym łańcuchu. Najczęściej wykorzystuje się olej sojowy, w skład którego wchodzą wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 (PUFA – Polyunsaturated fatty acid) o długich łańcuchach (LCT – long-chain trygliceride) oraz stosunkowo niewiele wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3. Z uwagi na nadmierną zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych, mniejszą stabilność długołańcuchowych kwasów tłuszczowych oraz ich związek z nadprodukcją prozapalnych cytokin oraz upośledzeniem układu odpornościowego takie emulsje tłuszczowe nie powinny być stosowane podczas żywienia pozajelitowego pacjentów z nasilonym stanem zapalnym.

Produktem leczniczym, w którym wykorzystano oczyszczony olej sojowy jest Intralipid®. Jest to również pierwsza zarejestrowana w Europie emulsja tłuszczowa do podawania pozajelitowego (stosowana od 1961 r.). Preparat ten posiada rejestrację u dzieci i noworodków.

Z biegiem czasu rozpoczęto badania nad opracowaniem nowych składów emulsji tłuszczowych.

Olej kokosowy – skracanie łańcucha kwasów tłuszczowych

Pierwszym krokiem w poszukiwaniu nowych składów emulsji tłuszczowych okazało się skracanie długości łańcuchów kwasów tłuszczowych. Zaczęto zastępować część oleju sojowego olejem kokosowym, który składa się ze średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCT – Medium-chain triglycerides). Tak uzyskane emulsje umożliwiają ograniczenie ilości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-6 obecnych w oleju sojowym. Ponadto średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe charakteryzują się lepszym wchłanianiem, transportowane są bezpośrednio do wątroby drogą krążenia wrotnego oraz są szybciej wychwytywane przez tkanki obwodowe. Ich metabolizm jest łatwiejszy, są szybciej spalane, dzięki czemu są szybszym źródłem energii i nie wykazują tendencji do gromadzenia w tkance tłuszczowej. Ponadto nie przypisuje się im działania immunosupresyjnego. Emulsja MCT/LCT jest mniej podatna na peroksydację i bardziej stabilna w mieszaninach odżywczych.

Zastosowanie emulsji MCT/LCT okazało się korzystne w przypadku pacjentów wymagających sztucznej wentylacji.[1] Badania pokazują również, że zastosowanie emulsji MCT/LCT poprawiło wyniki leczenia osób operowanych zarówno z powodu nowotworu, jak i z innych przyczyn. [2]

Produktem leczniczym, w którym zastosowano średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe jest Lipofundin® MCT/LCT, w którym połowa długołańcuchowych kwasów tłuszczowych została zastąpiona kwasami tłuszczowymi o średniej długości łańcucha. Preparat Lipofundin® MCT/LCT posiada rejestrację u dzieci i noworodków.

Średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe zostały również wykorzystane przy produkcji produktów leczniczych o bardziej złożonym składzie (SMOFlipid® oraz LIPIDem®), które zostaną opisane w dalszej części artykułu.

Olej z oliwek – redukcja wiązań wielonienasyconych

Kolejnym krokiem w poszukiwaniu nowych rozwiązań przy produkcji emulsji tłuszczowych była redukcja wiązań wielonienasyconych i zastępowanie części oleju sojowego olejem z oliwek, który charakteryzuje się jednonienasyconymi kwasami omega-9 (MUFA – Monounsaturated fatty acid). Emulsje oparte na oliwie z oliwek dzięki zawartości polifenoli wykazują działanie przeciwzapalne, zapobiegają powstawaniu stresu oksydacyjnego podczas długotrwałego leczenia żywieniowego, dlatego ich użycie jest zasadne w przypadku pacjentów krytycznie chorych, z rozległymi urazami, oparzeniami oraz pacjentów zakwalifikowanych do domowego żywienia pozajelitowego.

Na rynku polskim zarejestrowane są dwa preparaty na bazie oleju z oliwek. Pierwszym z nich jest ClinOleic®, który zawiera 80% oczyszczonego oleju z oliwek oraz 20% oczyszczonego oleju sojowego. Według charakterystyki produktu leczniczego preparat ClinOleic® może być stosowany u dzieci i wcześniaków w wieku ciążowym powyżej 28 tygodni. Innym produktem jest SMOFlipid®, który zostanie opisany w dalszej części artykułu.

Olej rybi – działanie immunomodulujące

Kolejną emulsją obecną na rynku jest produkt leczniczy zawierający olej rybi, a więc bogaty w wielonienasycone kwasy omega-3. Efekt immunomodulujący takiego składu przypisuje się głównie dwóm kwasom tłuszczowym omega-3: eikozapentaenowemu i dokozaheksaenowemu. W żywieniu pozajelitowym podaż emulsji zawierających kwasy tłuszczowe omega-3 powoduje zmiany w budowie leukocytów, zmniejsza się ilość eikozanoidów i cytokin powstających w procesie przemian kwasu arachidonowego, co prowadzi do zmniejszenia nasilenia stanów zapalnych. Z klinicznego punktu widzenia obserwuje się skrócenie czasu hospitalizacji oraz liczby powikłań chorych chirurgicznych i chorych na oddziałach intensywnej terapii (zalecana dawka to 1-2ml/kg).

Na rynku polskim preparatem zawierającym oczyszczony olej rybi jest Omegaven®. Według charakterystyki produktu leczniczego ze względu na ograniczoną ilość danych, produktu leczniczego Omegaven® nie należy podawać wcześniakom, noworodkom, niemowlętom i dzieciom. Istnieją jednak doniesienia o jego skuteczności w leczeniu cholestazy u dzieci, przez co jest on stosowany w praktyce specjalistycznych ośrodków pediatrycznych [3]. Ponadto udowodniono, że podawanie noworodkom emulsji tłuszczowych zawierających olej rybi zmniejsza ryzyko powstania ciężkich postaci retinopatii oraz łagodzi przebieg kliniczny chorób, w których istotny patomechanizm stanowi nadmierna odpowiedź zapalna[4],[5].

Preparaty złożone

Na rynku są również obecne emulsje tłuszczowe, w których wykorzystano więcej niż dwa z wyżej wymienionych olejów, by zmaksymalizować korzystny efekt wynikający z każdego z nich. Preparat SMOFlipid® składa się w 30% z oleju sojowego, w 30% z oleju kokosowego (który dostarcza tłuszczy MCT), w 25% z oleju z oliwek (który dostarcza jednonienasycone kwasy tłuszczowe) oraz w 15% z oleju rybiego (bogatego w kwasy tłuszczowe omega-3). LIPIDem® zawiera natomiast 50% trójglicerydów kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT), 40% oleju sojowego oraz 10% oleju rybiego bogatego w trójglicerydy kwasów tłuszczowych omega-3. Oba te preparaty posiadają rejestrację w stosowaniu u dzieci. Emulsje tłuszczowe o złożonym składzie są obecnie najczęściej stosowanymi emulsjami.

Przypisy:

[1] Iovinelli G1, Marinangeli F, Ciccone A, Ciccozzi A, Leonardis M, Paladini A, Varrassi G.; Parenteral nutrition in ventilated patients with chronic obstructive pulmonary disease: long chain vs medium chain triglycerides; Minerva Anestesiol. 2007 Jan-Feb;73(1-2):65-76.

[2] Grau T  , Ruiz de Adana JC , Zubillaga S , Fuerte S , Girón C  ; Randomized study of two different fat emulsions in total parenteral nutrition of malnourished surgical patients;effect of infectious morbidity and mortality; Nutricion Hospitalaria [01 May 2003, 18(3):159-166]

[3] Gura KM, Lee S, Valim C, Zhou J I wsp; Safety and efficacy of a fish-oil-based fat emulsion in the treatment of parenteral nutrition-associated liver disease; Pediatrics 2008; 121:e678-e686

[4].Pawlik D., Lauterbach R., Walczak M. i wsp.: Fish-oil fat emulsion supplementation reduces the risk of retinopathy in very low birth weight infants: a prospective randomized study. JPEN, 2014; 38 (6): 711–716

[5].Beken S., Dilli D., Fettah N.D. i wsp.: The influence of fish-oil lipid emulsions on retinopathy of prematurity in very low birth weight infants: a randomized controlled trial. Early Hum. Dev., 2014; 90: 27–31

 

BIBLIOGRAFIA:

  1. Charakterystyki produktów leczniczych oraz broszury informacyjne omawianych w tekście produktów
  2. Laskowska J.; Żywienie pozajelitowe u dzieci, Farm Pol, 2009, 65(7)
  3. Socha P., Stolarczyk A., Socha J., Zastosowanie trójglicerydów kwasów tłuszczowych średniołańcuchowych (MCT) w żywieniu i leczeniu żywieniowym dzieci; http://mamosfera.pl/humana/publikacje/dla_lekarzy/zastosowanie_trojglicerydow_kwasow_tluszczowych_sredniolancuchowych__mct__w_zywieniu_i_leczeniu_zywieniowym_dzieci_
  4. Kłęk S., Leczenie żywieniowe w chirurgii. Żywienie immunomodulujące w praktyce chirurgicznej; https://www.mp.pl/artykuly/53773,leczenie-zywieniowe-w-chirurgii-zywienie-immunomodulujace-w-praktyce-chirurgicznej
  5. Kłęk S., Żywienie w praktyce onkologicznej. Rola emulsji tłuszczowych MCT/LCT (50:50); https://www.mp.pl/artykuly/54747,zywienie-w-praktyce-onkologicznej-rola-emulsji-tluszczowych-mctlct-5050
  6. Kłęk S., Olewiński M., Szczepanek K., Emulsje tłuszczowe oparte na oliwie z oliwek w żywieniu pozajelitowym: skuteczny partner w leczeniu, Postępy Żywienia Klinicznego, 2013, nr 4-5 (28-29), p.36-38
  7. Głażewski T., Dyrla P., Gil J.; Podstawowe zasady żywienia pozajelitowego, Pediatr Med Rodz 2017, 13 (1), p. 29–39
  8. Ciszewska-Jędrasik M., Pertkiewicz M.; Mieszaniny do żywienia pozajelitowego, standardy postępowania i zalecenia dla farmaceutów; Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2004
  9. Burek A.; Żywienie pozajelitowe – Praca specjalizacyjna z zakresu farmacji klinicznej, Poznań 2013
  10. Kłęk S.; Jak dobrać worek do żywienia pozajelitowego w OIT; http://polspen.pl/assets/files/zjazd_anestezjologiczny/Klek%20S%20-%20jak%20dobrac%20worek%20do%20zywienia%20pozajelitowego.pdf
  11. Ciszewska-Jędrasik M.; Żywienie pozajelitowe, część II. Preparaty stosowane w żywieniu pozajelitowym, Farmacja Polska; tom 64, nr 24, 2008

 

 

 

 

Artykuł Emulsje tłuszczowe stosowane w żywieniu pozajelitowym pochodzi z serwisu aptekaszpitalna.pl

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz