Autor: Pogromcy Aptecznych Mitów Opublikowano: 10 września 2018

Fakty i mity o etofenamacie

Artykuł pochodzi z serwisu
Pacjent ze schorzeniami układu mięśniowo-stawowego, wymagający zastosowania leku przeciwbólowego jest […]

Pacjent ze schorzeniami układu mięśniowo-stawowego, wymagający zastosowania leku przeciwbólowego jest częstym przypadkiem w codziennej praktyce farmaceuty. Niewątpliwie, jednymi z najczęściej wydawanych preparatów bez recepty są leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Oto kilka faktów i mitów na temat jednego z nich.

Większość niesteroidowych leków przeciwzapalnych, zwłaszcza podawanych miejscowo na skórę może wywoływać skórne reakcje nadwrażliwości na promieniowanie UV (fot. Shutterstock)

Ze względu na działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne znalazły zastosowanie w łagodzeniu wielu dolegliwości. Warto jednak pamiętać o ograniczeniach jakie niesie ze sobą terapia preparatami stosowanymi doustnie, zwłaszcza gdy są przyjmowane długotrwale.

NLPZ podawane per os są przeciwskazane u chorych z chorobą wrzodową, natomiast w przypadku pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek czy pacjentów z obciążeniem układu sercowo-naczyniowego, należy zachować szczególną ostrożność. Interesującą alternatywą do doustnych NLPZ są preparaty podawane miejscowo na skórę w postaci żelu, kremu czy emulsji. Taka droga podania zapewnia nie tylko skuteczność działania NLPZ, ale również bardzo dobry profil bezpieczeństwa. Wyniki badań klinicznych z ostatnich lat wskazują, iż aktywność przeciwbólowa miejscowych preparatów NLPZ w leczeniu objawów choroby zwyrodnieniowej stawów jest porównywalna z tymi stosowanymi doustnie [1].

Wśród wielu leków dostępnych bez recepty, lekarze i farmaceuci często zalecają produkty zawierające etofenamat jako substancję czynną, uważając je za najskuteczniejsze w łagodzeniu bólu mięśniowo-stawowego. Czy jednak na pewno to preparaty z etofenamatem wykazują największą aktywność przeciwbólową? Czy są pozbawione działań niepożądanych? Jak wygląda ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania w świetle danych z badań klinicznych?

MIT
Preparaty z etofenamatem podawane na skórę są najskuteczniejsze w łagodzeniu dolegliwości bólowych układu mięśniowo-szkieletowego.

Pacjentom, którym dokuczają bóle mięśniowo-stawowe często rekomendowane są preparaty, do stosowania miejscowo na skórę zawierające w swym składzie etofenamat – lek o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym z grupy NLPZ. Na co dzień można spotkać się z opinią wśród lekarzy czy farmaceutów, że właśnie to ten lek jest najskuteczniejszy w łagodzeniu dolegliwości bólowych. Jednakże, dane naukowe dotyczące skuteczności preparatów z etofenamatem stosowanych miejscowo są bardzo ograniczone i niewystarczające w porównaniu do innych NLPZ. Skuteczność miejscowo stosowanych preparatów NLPZ u pacjentów z ostrymi urazami układu mięśniowo-szkieletowego oceniano w metanalizie przygotowanej przez organizację Cochrane, do której włączono 47 randomizowanych badań klinicznych.

Udowodniono skuteczność działania przeciwbólowego m.in. diklofenaku, ketoprofenu czy ibuprofenu. Jednak w przypadku etofenamatu, dane z badań klinicznych były niewystarczające do porównania jego efektywności z pozostałymi lekami NLPZ [2].

Podobnie w innej metaanalizie oceniającej tym razem skuteczność miejscowych NLPZ w łagodzeniu przewlekłego bólu mięśniowo-szkieletowego (który jest często towarzyszy chorobie zwyrodnieniowej stawów) najlepszej jakości dane uzyskano m.in. dla diklofenaku [3].

FAKT
Etofenamat może wywoływać reakcje fototoksyczne/fotouczuleniowe

Większość niesteroidowych leków przeciwzapalnych, zwłaszcza podawanych miejscowo na skórę może wywoływać skórne reakcje nadwrażliwości na promieniowanie UV (najczęściej obserwowane po ketoprofenie) [4].

Również w przypadku preparatów do stosowania miejscowego zawierających etofenamat, istnieje ryzyko pojawienia się odczynów fototoksycznych i fotoalergicznych. Pomimo, ograniczonych danych naukowych dotyczących tego leku, opisano kilka przypadków fotokontaktowego zapalenia skóry [5,6,7]. Najprawdopodobniej częste stosowanie miejscowych środków zawierających etofenamat w połączeniu z ekspozycją na słońce może powodować predyspozycję do wystąpienia takich reakcji. Dlatego też, farmaceuta powinien zalecić pacjentowi stosującemu żel/krem z etofenamatem, aby unikał ekspozycji leczonych miejsc na słońce podczas terapii jak i ok. 2 tygodni po jej zakończeniu.

MIT
Etofenamat wykazuje działanie terapeutyczne wyłącznie w miejscu podania

Większość niesteroidowych leków przeciwzapalnych podawanych miejscowo, działa bezpośrednio w miejscu podania, przenika przez skórę, osiągając stężenia terapeutyczne w jamie stawowej i okolicznych tkankach. Ogólnoustrojowa biodostępność zwykle jest niska i osiąga ok. 4-5% (np. diklofenak). Inaczej jest jednak w przypadku etofenamatu – który wchłania się bardzo dobrze z miejsca podania, dobrze przenika do głębiej położonych tkanek, a także do krwi, osiągając maksymalne stężenie w czasie 12-24 h. Badania wykazały, że ogólnoustrojowa dostępność biologiczna etofenamatu po podaniu na skórę jest wysoka – wynosi ok. 20%, przez co nie można wykluczyć ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Ponadto należy pamiętać, że wchłanianie ogólnoustrojowe preparatu może się zwiększyć, jeśli jest on aplikowany na duże powierzchnie ciała bądź jest stosowany przewlekle [8, 9].

MIT
Etofenamat jest jednym z bezpieczniejszych NLPZ stosowanych miejscowo na skórę.

W porównaniu do innych NLPZ, dostępnych jest niewiele badań klinicznych, które oceniają skuteczność i bezpieczeństwo miejscowego stosowania preparatów z etofenamatem w leczeniu bólu mięśniowo-stawowego. Dodatkowo, spora część z dostępnych danych dotyczy jego działania fotouczulającego. Dlatego, ryzykowne byłoby stwierdzenie, iż etofenamat jest jednym z bezpieczniejszych NLPZ podawanych na skórę.

Należy podkreślić, że z powodu dość wysokiej biodostępności ogólnoustrojowej, nie można wykluczyć wystąpienia ogólnych działań niepożądanych etofenamatu, co wydaje się szczególnie istotne dla pacjentów z czynną chorobą wrzodową czy niewydolnością nerek.

Piśmiennictwo:

  1. Rogers N.V, Rowland K. An alternative to oral NSAIDs for acute musculoskeletal injuries. J Fam Pract 2011;60(3):147-148.

  2. Massey T, Derry S, Moore RA, et al. Topical NSAIDs for acute pain in adults. Cochrane Database Syst Rev 2010;(6):CD007402.

  3. Derry S et al. Topical NSAIDs for chronic musculoskeletal pain in adults. Cochrane Database Syst Rev 2012; 12;(9):CD007400.

  4. Loh TY, Cohen PR. Ketoprofen-induced photoallergic dermatitis. Indian J Med Res. 2016; 144(6): 803–806.

  5. Montoro J et al. Photoallergic contact dermatitis due to flufenamic acid and etofenamate. Contact Dermatitis 1997;37(3):139-40.

  6. Kerr A et al. Action spectrum for etofenamate photoallergic contact dermatitis. Contact Dermatitis. 2011;65(2):117-8.

  7. Sánchez-Pérez J et al. Combined contact and photocontact allergic dermatitis to etofenamate in flogoprofen gel. Am J Contact Dermat. 2001;12(4):215-6.

  8. Rannou F. Efficacy and safety of topical NSAIDs in the management of osteoarthritis: Evidence from real-life setting trials and surveys. Semin. Arthritis Rheum. 2016; 45(4): 18-21.

  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Traumon 10/2017.

Artykuł Fakty i mity o etofenamacie pochodzi z serwisu mgr.farm

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz