Autor: Monika opata Opublikowano: 13 czerwca 2018

Farmaceuta szpitalny w procesie akredytacji szpitala cz. VI

Artykuł pochodzi z serwisu
Przygotowanie i oznakowanie produktów leczniczych do podania pacjentom Przygotowanie leków […]

Przygotowanie i oznakowanie produktów leczniczych do podania pacjentom

Przygotowanie leków cytotoksycznych

Szczególną grupę produktów leczniczych stanowią leki cytotoksyczne. Ze względu na swoje toksyczne działanie muszą być sporządzane w przeznaczonej do tego celu pracowni, która stanowi część apteki szpitalnej. Ogólnie rzecz biorąc, pracownia leku cytotoksycznego poza odpowiednio zaprojektowanym układem pomieszczeń i systemem wentylacyjnym, powinna zostać wyposażona w sprzęt i urządzenia dedykowane do pracy z lekiem cytotoksycznym. Farmaceuci zatrudnieni przy sporządzaniu dziennych dawek cytostatyków, powinni korzystać ze środków ochrony indywidualnej i sprzętu jednorazowego, które minimalizują ryzyko narażenia na toksyczne działanie tych produktów. Poza zapewnieniem bezpieczeństwa personelowi fachowemu, należy pamiętać także o zapewnieniu bezpieczeństwa sporządzanych preparatów. W związku z tym organizacja pracy i realizacja poszczególnych czynności w pracowni musi minimalizować m.in. ryzyko wystąpienia niezgodności farmaceutycznych i zanieczyszczenia mikrobiologicznego. W tym celu dokonuje się weryfikacji zleceń lekarskich oraz regularnych pomiarów warunków panujących w pomieszczeniach pracowni. Otrzymywane wyniki muszą potwierdzać m.in. odpowiednią klasę czystości pomieszczeń, zachowanie wymaganej różnicy ciśnień pomiędzy pomieszczeniami, właściwą temperaturę i wilgotność powietrza.

“Farmaceuci zatrudnieni przy sporządzaniu dziennych dawek cytostatyków, powinni korzystać ze środków ochrony indywidualnej i sprzętu jednorazowego, które minimalizują ryzyko narażenia na toksyczne działanie tych produktów.”

Ważne jest także, aby przygotowany do podania produkt leczniczy nie stanowił bezpośredniego zagrożenia dla bezpieczeństwa personelu pielęgniarskiego i lekarskiego, który jest odpowiedzialny za podanie leku pacjentowi. Konieczne jest zatem korzystanie z opakowań, pojemników i sprzętu jednorazowego, które są systemami zamkniętymi. Istotne jest również zapewnienie specjalnych opakowań przeznaczonych do transportu przygotowanych produktów. Poza kontrolą warunków sporządzania cytostatyków, farmaceuci szpitalni są zaangażowani także m.in. w weryfikację zleconych dawek i kontrolę drogi podania leku.

Przygotowanie mieszanin do żywienia pozajelitowego

Kolejną bardzo ważną grupą produktów, które przygotowywane są przez personel apteki szpitalnej są mieszaniny do żywienia pozajelitowego. W odróżnieniu od leków cytotoksycznych nie stanowią one bezpośredniego zagrożenia dla osób je przygotowujących. Jednak ze względu na długi czas podawania mieszanin ważne jest, aby ich sporządzanie odbywało się w warunkach, które zapewniają wysoką klasę czystości mikrobiologicznej. Podobnie jak w przypadku leków cytotoksycznych, także przygotowanie mieszanin do żywienia pozajelitowego oraz suplementacja mieszanin przemysłowych powinny odbywać się w pomieszczeniach dedykowanych specjalnie do tego celu. Pracownia żywienia pozajelitowego analogicznie do pracowni leku cytotoksycznego musi być zaprojektowana we właściwy sposób z zapewnieniem odpowiedniego systemu wentylacyjnego, wyposażenia i sprzętu jednorazowego. Także i w tym wypadku konieczne jest zadbanie o odpowiedni sposób i warunki transportu sporządzonych mieszanin. Tu też rola farmaceutów szpitalnych wykracza znacznie szerzej poza czynności manualne związane z przygotowaniem żywienia. Polega ona również na weryfikowaniu składów zleconych mieszanin, konsultowaniu doboru odpowiednich składników i ich ilości, a także na wsparciu w procesie zlecania i rozliczania mieszanin.

Przygotowanie innych produktów leczniczych w aptece szpitalnej

W zależności od profilu szpitala i zakresu działalności apteki szpitalnej, farmaceuci mogą być także odpowiedzialni np. za przygotowanie jałowych i niejałowych leków recepturowych lub dziennych dawek antybiotyków. W odniesieniu do tych leków recepturowych oprócz zapewnienia właściwych warunków ich sporządzania, przedmiotem szczególnej kontroli Komisji Akredytacyjnej są daty ważności określone na etykietach wykonywanych leków. Farmaceuci szpitalni muszą określać terminy ważności sporządzanych preparatów. Wskazanie właściwych dat ważności dla wszystkich recepturowych postaci leku powinno odbywać się w oparciu o dostępne dane literaturowe, dane z badań klinicznych lub standardy i wytyczne towarzystw naukowych.

Przygotowanie leków w klinikach i oddziałach szpitala

W zdecydowanej większości produkty lecznicze są przygotowywane jednak w klinikach i oddziałach szpitala, najczęściej przez personel pielęgniarski. Rolą farmaceuty szpitalnego powinno być w takiej sytuacji aktywne włączenie się w opracowanie procedur i wytycznych związanych z przygotowaniem leków. Bardzo ważne jest prowadzenie regularnych kontroli w tym zakresie i okresowe sprawdzanie warunków przygotowania leków. W oparciu o informacje zawarte np. w Charakterystykach Produktów Leczniczych farmaceuci mogą zwiększyć świadomość pielęgniarek i lekarzy w zakresie bezpiecznego sporządzania leków. Szczególną uwagę należy zwrócić osobom sporządzającym leki na różnice pomiędzy produktami o różnej nazwie handlowej, które zawierają taką samą substancję czynną. Szereg różnic pomiędzy produktami może dotyczyć np. możliwości podzielenia formy doustnej na mniejsze dawki. Kolejne różnice godne uwagi dotyczą stabilności produktów leczniczych lub okresu ważności po otwarciu opakowań wybranych produktów i po sporządzeniu leku do podania pacjentowi. Najczęściej bardzo różnią się one od terminu ważności zamkniętego produktu leczniczego.

“W oparciu o informacje zawarte np. w Charakterystykach Produktów Leczniczych farmaceuci mogą zwiększyć świadomość pielęgniarek i lekarzy w zakresie bezpiecznego sporządzania leków.”

Ważne, aby osoby sporządzające leki znały różnice pomiędzy rozpuszczalnikiem, a rozcieńczalnikiem, które określone są w ulotkach i ChPL-ach. Pozwoli to na wyeliminowanie błędów i pomyłek w tym zakresie. Dodatkowo poza różnicami wynikającymi z zapisów w ulotkach i charakterystykach, farmaceuci szpitalni mogą koncentrować się także na technicznych aspektach sporządzania leków. Powinni oni zasugerować w uzasadnionych sytuacjach konieczność zastosowania specjalnych igieł z filtrem do pobierania wymaganych dawek produktów leczniczych. Farmaceuci szpitalni powinni także aktywnie uczestniczyć w ustalaniu sposobu podaży leków w sytuacjach, gdy istnieje potrzeba lub konieczność podania leków przez zgłębnik/sondę. Znajomość sposobu przygotowania wybranych postaci farmaceutycznych do podania ich tą drogą powinna znajdować się w kompetencjach farmaceutów szpitalnych.

Oznakowanie leków przygotowanych do podania

Przygotowany produkt leczniczy zgodnie ze standardami akredytacyjnymi powinien zostać właściwe oznakowany przed podaniem pacjentowi. Celem oznakowania jest przede wszystkim eliminacja błędów i pomyłek związanych z podaniem produktów leczniczych. Niestety samo opracowanie procedury odpowiedniego oznakowania leków, która nie funkcjonuje w codziennej praktyce nie może być uznane za wystarczające. Istotą procesu akredytacyjnego w przypadku wielu standardów jest przede wszystkim wdrożenie i rutynowe stosowanie opracowanych rozwiązań. Jeśli zasugerowany system oznakowania leków ma być funkcjonalny i jednolity w całym szpitalu, to powinien uwzględnić uwagi wielu osób zaangażowanych w przygotowanie leków. W związku z tym odpowiednie oznakowanie leków przed podaniem pacjentowi powinno zostać ustalone w porozumieniu z przedstawicielami zarówno personelu pielęgniarskiego, jak i lekarskiego. Najważniejszymi informacjami jakie muszą pojawić się na oznakowaniu są: nazwa leku, dawka i informacja dla kogo lek jest przeznaczony. W odniesieniu do produktów, które przygotowywane są w pracowni leku cytotoksycznego lub pracowni żywienia pozajelitowego etykiety sporządzonych preparatów zawierają wszystkie wymagane informacje. Dodatkowo w oparciu o standardy, właściwe dla konkretnych produktów leczniczych, na etykietach tworzonych przez aptekę znajduje się jeszcze szereg dodatkowych informacji takich jak: data ważności czy droga podania.

Kontrola przygotowania leków w czasie akredytacji

W trakcie kontroli akredytacyjnej farmaceuci szpitalni mogą zostać poproszeni o przedstawienie raportów z kontroli warunków sporządzania produktów leczniczych w aptece szpitalnej i w szpitalu. Jeśli nie posiadają oni odpowiedniej pracowni do sporządzania wybranych postaci leków, to powinni zadbać o możliwość realizacji zapotrzebowania szpitala w innej jednostce, która jest właściwie wyposażona. Farmaceuci, którzy koordynują prace w pracowniach powinni dysponować pełną dokumentacją związaną z organizacją pracy i warunkami panującymi w pomieszczeniach pracowni np. wynikami pomiarów mikrobiologicznych, temperatury i wilgotności. Do najbardziej zaawansowanych rozwiązań w tym zakresie należą systemy ciągłego pomiaru warunków w pomieszczeniach (tzw. Room Monitoring System), które wspierają farmaceutów w prowadzeniu ciągłej i właściwej kontroli. Bez względu na zastosowane rozwiązanie farmaceuci powinni także posiadać opracowany plan działania na wypadek wystąpienia sytuacji awaryjnej np. przerwy w dostawie energii lub skażenia mikrobiologicznego. Muszą oni także w planie zarządzania ryzykiem uwzględnić właściwy sposób utylizacji odpadów.

“Farmaceuci, którzy koordynują prace w pracowniach powinni dysponować pełną dokumentacją związaną z organizacją pracy i warunkami panującymi w pomieszczeniach pracowni np. wynikami pomiarów mikrobiologicznych, temperatury i wilgotności.”

Faktem jest, że przygotowanie produktów leczniczych jest zagadnieniem bardzo szerokim, które należy rozpatrywać wielopłaszczyznowo. Jednocześnie też należy podkreślić, że wykorzystanie wiedzy teoretycznej farmaceutów i ich umiejętności praktycznych może znacząco podnieść jakość i bezpieczeństwo wszystkich terapii prowadzonych w szpitalu.

Artykuł Farmaceuta szpitalny w procesie akredytacji szpitala cz. VI pochodzi z serwisu aptekaszpitalna.pl

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz