Autor: Sylwia Ziółkowska Opublikowano: 21 grudnia 2018

Historia pewnego leku: Waleczna metformina

Artykuł pochodzi z serwisu

Każdy lek ma swoją historię. Niektóre z nich przypominają wręcz powieść sensacyjną. Tak też jest z metforminą.

Jej historia rozpoczyna się w średniowieczu, kiedy medycyna ludowa odkryła niezwykłe właściwości wyciągu z rutwicy lekarskiej, w leczeniu cukrzycy. Lub raczej cukrzycowych dolegliwości, bo prawidłowy opis cukrzycy był wtedy jeszcze pieśnią przyszłości. Naukowe wzmianki o pochodnych biguanidów zaczęły pojawiać się w latach dwudziestych ubiegłego wieku. I choć prężni badacze Slotta i Tschesche podali nauce dowody na to, jak dobrze te leki obniżają poziom glukozy u królików, zepchnęła je w cień rozbłyskająca właśnie kariera insuliny.

Okrycie starego na nowo…

Minęło kolejne trzydzieści lat, by metformina i jej bliźniacze siostry- fenformina i buformina na nowo zainteresowały sobą medycynę. Co ciekawe, zaczęto wówczas testować inne właściwości leku- upatrywano w niej potencjału przeciwwirusowego, przeciwbakteryjnego, przeciwmalarycznego, analgetycznego i przeciwgorączkowego. Mało brakowało więc, by zamiast paracetamolu rozpuszczać dziś w gorących saszetkach metforminę. Zaawansowane badania nad zastosowaniem metforminy w czasie infekcji różnego pochodzenia, podważył Polak – Janusz Supniewski, który musiał z kolei żywić do tego leku większą urazę – w swojej pracy z 1950 roku nie tylko zanegował jej potencjał przeciwdrobnoustrojowy, ale nawet hipoglikemizujący.

Siedem lat później, mimo kłód rzucanych pod nogi, metformina weszła jednak na rynek jako lek obniżający poziom glukozy w surowicy krwi. Jej pierwszy preparat – Glucophage – nawiązywał w nazwie do znanego już procesu fagocytozy. Metformina miała dosłownie pożerać (fagocytować) zbędną glukozę. Choć mechanizm jej działania daleki był od fagocytozy, nazwa przemawiała do wyobraźni i zapewniła lekowi przyjazne przyjęcie wśród diabetyków.

Lek popada w niełaskę…

Dwadzieścia lat upłynęło pacjentom i metforminie w zgodnej komitywie. W latach siedemdziesiątych jednak naukowcy zaczęli gromadzić dane o działaniach niepożądanych pochodnych biguanidu. Coraz częściej pojawiały się wzmianki o kwasicy ketonowej – ciężkim powikłaniu hipoglikemii – oraz śpiączkach hipoglikemicznych występujących po zażyciu leków. Zbyt częste spadki poziomu glukozy w surowicy krwi są prawdziwym zabójstwem dla układu nerwowego i mogą powodować prawdziwe spustoszenie, poczynając od narastającego spadku koncentracji, rozdrażnienia, aż do głębokich zaburzeń pamięci i funkcjonowania włącznie.

Takich oskarżeń biedna metformina nie mogła unieść. Razem z innymi biguanidami odeszła do wielkiego magazynu, którego pokryte kurzem drzwi głoszą „Leki już niepotrzebne”. Nieznaną wówczas prawdą był fakt, że to jej złośliwe siostry pociągnęły metforminę w przepaść zapomnienia i wycofania z rynku. Nie wszystkie kraje uwierzyły jednak w szkodliwość tego leku. Niektóre z państw europejskich oparły się zaleceniom FDA i mimo grzmiących zastrzeżeń stosowały metforminę w leczeniu swoich cukrzyków. Jednym z tych krajów była Polska, choć zakres jej stosowania ograniczono do niezbędnego minimum.

Ułaskawienie i wielki powrót…

Na ostateczny powrót metforminy do praktyki klinicznej i uznanie jej wielokierunkowego, korzystnego działania metabolicznego oraz roli w procesie ograniczania ryzyka rozwoju powikłań naczyniowych u chorych na cukrzycę wpłynęły wyniki opublikowanego w 1998 roku badania United Kingdom Prospective Diabetes Study. Jeśli można w historii medycyny mówić o ułaskawieniu dla leku, to był zdecydowanie właśnie ten moment. Nie tylko przywrócono metforminę do łask, ale posadzono ją na honorowym krześle.

Ten wiekowy lek znajduje się dziś na pierwszym miejscu w wytycznych leczenia cukrzycy typu 2, wchodzi również w skład nowoczesnych złożonych preparatów, stojąc za pan brat, z cząsteczkami nowych doustnych leków przeciwcukrzycowych. Nie tak dawno, metformina uzyskała dwa nowe wskazania: leczenie stanów przedcukrzycowych, u pacjentów, u których nie uzyskano poprawy po włączeniu diety i zmiany stylu życia oraz u chorych z zespołem policystycznych jajników. Czy można wymarzyć sobie bardziej królewski powrót?

Wielu wierzy, że metformina nie powiedziała nam jednak ostatniego słowa. Wciąż trwają badania nad potencjalnym przeciwnowotworowym zastosowaniem tej cząsteczki.


Zacytuj ten artykuł:

  • Sylwia Ziółkowska, Historia pewnego leku: Waleczna Metformina, MGR.FARM Nr 1/2018 (11) luty/marzec, str. 58-59

Artykuł Historia pewnego leku: Waleczna metformina pochodzi z serwisu mgr.farm

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz