Autor: Sebastian Bort Opublikowano: 16 marca 2018

Historia używek. Rośliny, które uzależniły człowieka

Używki stosuje się m.in. po to, by osiągnąć pobudzenie i […]

Używki stosuje się m.in. po to, by osiągnąć pobudzenie i wzrost energii – mieszkańcy Afryki Zachodniej i Środkowej żują w tym celu nasiona drzewa kola, w których kofeiny jest więcej niż w kawie. Testy laboratoryjne potwierdzają, że składniki nasion koli powstrzymują wzrost wirusa Ebola, są też skuteczne przeciwko niektórym typom wirusów grypy. Afrykańczycy wierzą, ze pobudzają aktywność seksualną obydwu płci i są lekiem na męską impotencję.

Do środków pobudzających psychicznie i fizycznie zalicza się też pitą na wyspach Pacyfiku kava-kavę (pieprz metystynowy). Podczas przygotowywania napoju wytwarza się alkohol, który w kombinacji z kawalaktonami działa oszałamiająco i podniecająco. Kava-kava jest tradycyjnym napojem, sporządzanym przez kobiety, a pitym przez mężczyzn podczas specjalnych uroczystości, z zachowaniem ceremoniału.

Natomiast popularny od Starożytności na Dalekim Wschodzie betel jest używany w sytuacjach powszednich i nieformalnych. Mieszkańcy Indii i Wysp Polinezyjskich zawijają niedojrzałe orzeszki palmy areka w liście pieprzu betelowego, dodają węglan wapnia i żują. Betel wywołuje dobre samopoczucie, osłabia głód, znosi zmęczenie, działa przeciwpasożytniczo. Najważniejszą substancją czynną betelu jest arekolina, która działa pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy. Sok pieprzu betelowego wzmaga łaknienie, wywołuje pobudzenie i euforię, w dalszej kolejności – halucynacje, senność i znużenie. Euforia prowadzi zwykle do uzależnienia, a w konsekwencji nadużywania i przewlekłego zatrucia. Betelu używa obecnie ok. 10-20% populacji. Na Tajwanie występuje problem „betelówek” skąpo ubranych pań, które na poboczu drogi oferują towar kierowcom ciężarówek.

Z kolei w Jemenie niemal wszystkie najlepsze pola przeznaczone są na uprawę katy jadalnej (czuwaliczki jadalnej), której świeże liście zawierają m.in. fenyloalkiloaminę katynon. Żucie (ssanie) katy zmniejsza uczucie głodu, działa euforyzująco. Podobno pierwszym znanym nałogowym „ssaczem” czuwaliczki był Aleksander Wielki i z mocy tej rośliny pochodziła wiedza wyroczni delfickiej, otoczonej polami Catha edulis. W Somalii sędziowie żują katę w czasie długich godzin pracy, wymagającej koncentracji i skupienia, ludzie religijni – podczas długotrwałych modlitw.

W Jemenie już przed południem mężczyźni ustalają, gdzie się spotkać „na żucie”, potem „żują” całe popołudnie, zanim wrócą do żon, które „żują” we własnym towarzystwie – w stolicy Jemenu, Sanie, żuje czuwaliczkę ponad trzy czwarte matek, nawet karmiących. WHO stwierdziła, że różnice między działaniem katy i amfetaminy są raczej ilościowe, niż jakościowe. Długotrwale stosowanie czuwaliczki powoduje wyjałowienie osobowości, degradację psychiczną i spadek libido.

Inna roślina, krasnodrzew pospolity, zwany koką, także swoją sławę zawdzięcza pobudzającemu składnikowi – alkaloidowi kokainie. Czystą kokainę wyizolowano w 1860 roku, wkrótce weszła w skład leków znieczulających, preparatów na astmę, katar sienny oraz na depresję. Była też traktowana jako afrodyzjak. W 1863 roku farmaceuta Angelo Mariani zmieszał wino z wyciągiem liści koki i sprzedawał swój tonik pod nazwą Vin Mariani. Niektórzy dopatrują się wpływu Vin Mariani na papieża Leona XIII, autora rewolucyjnej, jak na tamte czasy, encykliki Rerum Novarum, wielbiciela tego napoju…

Kolejnym „rewelacyjnym” produktem z kokainą był proszek na katar Ryno’s – zawierał 99,9% czystej kokainy, potem na rynek weszły tabletki do ssania z czystą kokainą, których producent głosił w reklamie, że tchórza uczynią odważnym, cichego elokwentnym, a cierpiącego niewrażliwym na ból (zalecano je na histerię, melancholię i zszargane nerwy). Jednak największą karierę w tej grupie zrobiła Coca-Cola, której twórca, farmaceuta z Atlanty John Pemberton, winko z liśćmi koki zmieszał z ekstraktem z nasion drzewa kola. A że obowiązywała wtedy prohibicja, musiał zrobić napój bezalkoholowy: charakterystyczną goryczkę koli i koki ukrył, dodając sporo cukru. W latach 1901-1902 wycofano kokainę ze składu Coca-Coli, po wybuchu rasistowskiej paniki (według propagandy czarnoskórzy Amerykanie po wypiciu napoju gwałcili białe kobiety). Fani pozostali wierni napojowi niezależnie od receptury, wymyślali też dla niego najróżniejsze zastosowania – do 1910 roku używano Coca-Coli do irygacji po stosunku jako środka plemnikobójczego…

Powyższe przykłady z książki Jacka Molendy ilustrują, że pozycja jest napisana w lekki i barwny sposób. Z drugiej strony ilość przypisów i jakość cytowanych publikacji, do których odnosi się autor, przekłada się na rzetelność informacji. Mamy więc dobre połączenie ciekawej historii używek z informacjami naukowymi. Szkoda, że wydawca nie zdecydował się na bogatsze wydanie, ilustracji jest mało, są czarno białe, oprawa książki miękka, papier cienki… Mimo wszystko warto – np. przy filiżance napoju na bazie relatywnie nieszkodliwej używki (u mnie tradycyjnie była to kawa) – poczytać o używkach bardziej szkodliwych, silniej uzależniających i w większości nielegalnych.

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie wchodzą przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie ulegają przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz

PILNE!

ZAMKNIJ