Autor: paulinagorniak Opublikowano: 29 maja 2018

Historia żywienia pozajelitowego

Artykuł pochodzi z serwisu
Czwarty kamień milowy w rozwoju medycyny Skąd taki pomysł? Sama […]

Czwarty kamień milowy w rozwoju medycyny

Skąd taki pomysł?

Sama idea podaży składników odżywczych tą drogą nie mogłaby w ogóle zaistnieć, gdyby nie William Harvey i jego praca z 1628r., opisująca funkcjonowanie krwioobiegu. To właśnie to wydarzenie możemy uznać za początek żywienia pozajelitowego, bowiem dało ono anatomiczne podstawy koncepcjom próbującym wykorzystywać właśnie tę drogę transportu różnych substancji. Jeszcze w XVII w. odnotowano pierwszą z tych prób, zakończoną niestety fiaskiem – angielski uczony, Christopher Wren, podawał dożylnie psom wino, piwo i opiaty, przy użyciu gęsiego pióra i świńskiego pęcherza.

Innowacyjne idee i pierwsze sukcesy

XVIII i XIX w. to nie tylko udoskonalanie ówczesnych „przyrządów do infuzji”, ale także eksperymentowanie, z różnym skutkiem, z dożylnym podaniem kolejnych substancji. Zgonem psa z powodu niewydolności oddechowej skończyła się próba Williama Courtena z oliwą z oliwek w 1712 roku. Epidemia cholery w Szkocji, w latach 30. XIXw., przyniosła natomiast pierwsze sukcesy terapeutyczne w tej materii, kiedy to Thomas Latta zauważył, że stan skrajnie odwodnionych pacjentów po dożylnym podaniu roztworu chlorku sodu zaczął się poprawiać. Kolejne lata to pierwsze próby podaży tą drogą roztworów węglowodanów, białek jaj i mleka, a także opracowanie w 1876r. przez dra Sidneya Ringera stosowanego do dziś fizjologicznego roztworu chlorku sodu, potasu i wapnia.

W 1896r. Arthur Beidl i Rudely Kraus opisali dożylne podanie pacjentowi 10% roztworu glukozy, rozpoczęto także próby podawania roztworów aminokwasów. Zupełnie innowacyjnym myśleniem wykazał się Paul Friedrich podając w 1904r. podskórnie węglowodany, peptony, tłuszcze i elektrolity pacjentom z zapaleniem otrzewnej. I choć sama idea łączenia tych składników była słuszna, bo przecież na tym opiera się dziś kompletne żywienie pozajelitowe, podskórna droga podania była zbyt bolesna dla pacjentów.

Kolejny przełom przyniósł rok 1923 i odkrycie przez Florence Seibert pirogenów i opracowanie sposobu ich usunięcia poprzez sterylizację, otwierające drogę do bezpiecznego przetaczania płynów. Do tej pory próby ich dożylnej podaży pacjentom często kończyły się zakażeniami – gorączką, dreszczami lub wstrząsem.

Wszystko wskazywało na klęskę…

Mimo tego ogromnego postępu, aż do lat 60. XX wieku problem nadal stanowiło dostarczenie chorym odpowiedniej ilości kalorii, których roztwory glukozy czy aminokwasów o niskich stężeniach, podawane do obwodowych naczyń krwionośnych nie były w stanie zapewnić. Intensywnie badano chociażby możliwość użycia w tym celu emulsji tłuszczowych z oleju kokosowego i bawełnianego, skutkowało to jednak działaniami niepożądanymi. Z tych powodów panowało wówczas przekonanie, że żywienie pozajelitowe jest niemożliwe, nawet jeśli byłoby możliwe, byłoby niepraktyczne, a nawet jeśli byłoby praktyczne, nie opłacałoby się.

… ale okazało się, że jest wręcz przeciwnie.

Pogląd ten został jednak dość szybko zweryfikowany. W 1961r. pojawiła się pierwsza nietoksyczna emulsja lipidowa, opracowana przez Arvida Wretlinga – Intralipid. Wkrótce po tym, w 1966r., prof. Stanley Dudrick, uznawany dziś za twórcę żywienia pozajelitowego, udowodnił w eksperymencie ze szczeniakami rasy Beagle, że wzrost i rozwój organizmu jest możliwy przy wyłącznym żywieniu drogą dożylną oraz opracował on dostęp przez cewnik w żyle głównej górnej. Podobne do eksperymentu ze szczeniętami wyniki osiągnął wkrótce również Douglas Wilmore w badaniach z udziałem ludzi.

Dzięki tym wszystkim odkryciom żywienie pozajelitowe mogło zostać w 1967r. wprowadzone do codziennej praktyki klinicznej w USA i rok później w Europie.

“W 1966r., prof. Stanley Dudrick, uznawany dziś za twórcę żywienia pozajelitowego, udowodnił, że wzrost i rozwój organizmu jest możliwy przy wyłącznym żywieniu drogą dożylną”

Zostało ono ostatecznie uznane za czwarty po antyseptyce, antybiotykoterapii i anestezji kamień milowy w rozwoju medycyny, jako procedura ratująca życie w wielu stanach klinicznych, gdy żywienie drogą przewodu pokarmowego jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane.

Ostatnie 50 lat to nieustanny rozwój tej metody w miarę poszerzania wiedzy w dziedzinie żywienia klinicznego, wprowadzanie nowych roztworów emulsji tłuszczowych i aminokwasów, bilansowanie składników w poszczególnych wskazaniach klinicznych oraz zapobieganie powikłaniom długotrwałego żywienia tą drogą. Nie pozostawia wątpliwości, że w kolejnych latach będziemy świadkami dalszego rozwoju…

Piśmiennictwo

  1. Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitwoego, Dojelitowego i Metabolizmu, Standardy Żywienia dojelitowego I pozajelitowego, Krakowskie Wydawnictwo Scientifica Sp. z o.o. 2014

  2. Dudrick S.J., History of Parenteral Nutrition, Journal of the American College of Nutrition 2009, 28:3, 243-251

  3. Vinnars E., Wilmore D., History of parenteral nutrition. Journal of Parenteral and Enteral Nutrition 2003; 27(3): 225-231

  4. Laskowska J., Żywienie Pozajelitowe u dzieci, Farm. Pol. 2009; 65 (07) : 499-504

Artykuł Historia żywienia pozajelitowego pochodzi z serwisu aptekaszpitalna.pl

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz