REKLAMA
Autor: Adrian Bryla Opublikowano: 9 stycznia 2019

Interakcje leków z pożywieniem cz. 5 – Tetracykliny

Artykuł pochodzi z serwisu
W dzisiejszej części serii „Interkacje leków z pożywieniem" przedstawiona zostanie grupa antybiotyków odkrytych przed 50 laty przez Duggara. Mowa o tetracyklinach, które nadal stanowią jedną z najczęściej stosowanych grup antybiotyków.
REKLAMA

TETRACYKLINY

Tetracykliny hamują wzrost wielu gatunków bakterii tlenowych i beztlenowych, w tym wielu gatunków z rodzaju Riketsia, Chlamydia, Mycoplasma, niektórych krętków, a nawet pierwotniaków i prątków. Są to antybiotyki bakteriostatyczne. Mechanizm ich działania polega na hamowaniu syntezy białek poprzez odwracalne wiązanie z podjednostką 30S bakteryjnego rybosomu, w wyniku czego nie dochodzi do połączenia tRNA z miejscem wiązania na kompleksie rybosom–mRNA.

Poniżej zaprezentowanych zostało kilka produktów spożywczych na które warto zwrócić uwagę podczas farmakoterapii niektórymi tetracyklinami.

 

REKLAMA

Mleko i produkty mleczne

Składniki mineralne mogące wchodzić w interakcje z tetracyklinami występują w wielu produktach spożywczych, lekach i suplementach diety. Podczas stosowania tetracyklin nie należy ich łączyć przede wszystkim z mlekiem i produktami mlecznymi (ze względu na znaczną zawartość wapnia).

REKLAMA

Rosenblatt i wsp. wykazali, że popijanie doksycykliny szklanką mleka ( 240ml ) doprowadza do obniżenia jej stężenia we krwi o 20% (pomiaru stężenia dokonano 2 godziny po podaniu doksycykliny w dawce D=100 mg).

W innym badaniu, przeprowadzonym przez Meyera i wsp. zaobserwowano spadek wchłaniania doksycykliny (podanej w dawce D=200 mg) o 30% po podaniu jej z 300 ml świeżego mleka [1].

Ericson i Gnarpe w swoim badaniu przeanalizowali wpływ mleka na wchłanianie limecykliny (podawanej w dawce D=300 mg co 12h). Otrzymane wyniki wykazują, że brak jest wskazań klinicznych do ograniczenia picia mleka (w zwykłych ilościach) podczas zażywania tego leku [2].

 

Posiłek

Jedno z przeprowadzonych badań dotyczyło wpływu pożywienia na wchłanianie tetracykliny.

W badaniu tym tetracyklina w dawce D=250mg, podawana była z 200 ml wody, 9 zdrowym ochotnikom, na czczo lub po posiłku. Zastosowano 2 rodzaje posiłków:

  1. standardowy – 2 kromki chleba, szynka, pomidor i woda
  2. meksykański – 2 omlety, fasola, 2 jajka, pomidor, woda

Po 72 godzinach oznaczono ilości wydalonej z moczem tetarcykliny. Otrzymano następujące wyniki:

  • 151,2 mg po zażyciu antybiotyku na czczo,
  • 90,05 mg po standardowym śniadaniu,
  • 68,47 mg po meksykańskim posiłku.
Mean cumulative amount of tetracycline excreted in mg for each of the performed treatments

 

Wapń zawarty w tych posiłkach wiąże tetracyklinę, tworząc słabo wchłanialne chelaty. Pożywienie to nie miało żadnego wpływu na wchłanianie doksycykliny i minocykliny [3].

 

Total available percentage of the neutral Tcy species as a function of [Ca2’]total at pH 7.5

Sok pomarańczowy i kawa

W celu oceny wpływu soku pomarańczowego i kawy na wchłanianie tetracykliny  Przebadano 9 zdrowych ochotników, którym podawano tetracyklinę w dawce D=250 mg z 200 ml soku pomarańczowego lub kawy. Wyniki badania wykazały brak wpływu soku pomarańczowego  kawy na wchłanianie tetracykliny.

Sok pomarańczowy zawiera w swoim składzie niewielkie ilości wapnia, ale pierwiastek ten jest związany z kwasem winowym, cytrynowym i askorbinowym, dlatego nie reaguje z tetracykliną [4].

Nienasycone kwasy tłuszczowe

Celem jednego z przeprowadzonych badań było zbadanie wpływu limecykliny podawanej razem z nienasyconymi kwasami tłuszczowymi na zawartość tych kwasów w łoju zebranym z twarzy (sebum) u pacjentów chorujących na trądzik.

Badanie (trwające 90 dni) przeprowadzono na 44 ochotnikach – pacjentach z trądzikiem. Każdego dnia pacjenci otrzymywali limecyklinę w dawce D=300 mg, kwas y-linolenowy (540 mg), kwas linolowy (1200 mg), i kwas oleinowy (510 mg).

Otrzymane wyniki wykazały, że limecyklina nie podwyższyła znacząco stężenia podawanych kwasów w sebum [5].

Związki zobojętniające sok żołądkowy

Tetracykliny wchodzą w interakcje z lekami zobojętniającymi zwierającymi glin, wapń, magnez, bizmut lub sód. Tworzą z nimi słabo rozpuszczalne chelaty i z tego powodu są źle wchłaniane w jelicie. Co więcej, rozpuszczalność tetracyklin jest znacznie większa przy niższych wartościach pH soku żołądkowego (pH=1-3) niż przy pH wynoszącym 5-6. Właśnie dlatego leki zobojętniające podnoszące wartość pH soku żołądkowego powyżej wartości pH=4 mogą zmniejszyć rozpuszczalność tetracyklin w żołądku nawet do 50% [6].

 

 

Zalecenia dotyczące stosowania tetracyklin p.o.:

  • Podczas przyjmowania antybiotyków z tej grupy należy zachować co najmniej 3-godzinny odstęp od spożywania produktów mlecznych. Produkty takie jak: mleko, kefir, jogurt, sery, są bogate w wapń, który tworzy z tetracyklinami trudno wchłanialne chelaty powodując obniżenie biodostępności tetracyklin co może przyczynić się do niepowodzenia zaleconej farmakoterapii.
  • Tetracykliny należy przyjmować w jak największych odstępach czasowych od preparatów żelaza, ponieważ wspólne ich podawanie powoduje obniżenie biodostępności obu leków.
  • Antybiotyki z grupy tetracyklin należy zażywać w odstępie co najmniej 2-3 godzin od zażycia leków zobojętniających zawierających w swoim składzie wapń, magnez czy glin.

 

 

Bibliografia:

  1. Zachwieja Z (red.). Leki i pożywienie – interakcje. MedPharm Polska 2008
  2. Ericson S., Gnarpe H.: Lymecycline and concurrent ingestion of milk, Int. Med. Res., 1979, 7(5), 471-472
  3. Cook H.J. i wsp.: Influecne of diet on bioavailability of tetracycline, Drug Dispos., 1993, 14, 549-553
  4. Jung H. i wsp.: Influence of liquids (coffe and orange juice) on the bioavailability of tetracycline, Drug Disp., 1990, 11, 729-734
  5. Costa A. i wsp.: Evaluation of the Quantitative and Qualitative Alterations in the Fatty Acid Contents of the Sebum of Patients with Inflammatory Acne during Treatment with Systemic Lymecycline and/or Oral Fatty Acid Supplementation, Dermatology Research and Practice, 2013, 2013, 1-14
  6. Barr i wsp.: Decrease of tetracycline absorption in man by sodium bicarbonate, Pharmacol. Ther., 1971, 12, 779

 

Inne artykuły z cyklu „Interakcje leków z pożywieniem” autora znajdziesz poniżej:

Cytuj ten artykuł jako:

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych