Autor: Sebastian Bort Opublikowano: 9 sierpnia 2017

Jak Dakota Północna walczyła o niezależne aptekarstwo

Sąd nad „apteką dla aptekarza” Większość stanów Ameryki Północnej co […]

Sąd nad „apteką dla aptekarza”

Większość stanów Ameryki Północnej co do zasady stosuje stosunkowo liberalną politykę w zakresie własności aptek. Przy czym nie należy tego rozumieć w taki sposób, w jaki tezę o „wolności gospodarczej” forsują polskie sieci apteczne. Regulacje związane z prowadzeniem apteki, m.in. w zakresie wymagań co do osoby kierownika apteki (tzw. PIH – Pharmacist-In-Charge), czy też zmian w strukturze właścicielskiej podmiotów prowadzących apteki, są niezwykle restrykcyjne. Wykazują one podobieństwo do rozwiązań polskich. Z tą różnicą, że są bezwzględnie egzekwowane.

Na przykład w stanie Wyoming każda zmiana właściciela apteki, a nawet jej lokalizacji, skutkuje przyjęciem fikcji prawnej, że uzyskane zezwolenie wygasa (original license becomes void); podmiot prowadzący aptekę musi wystąpić o udzielenie nowej licencji. Przypomnijmy sobie tymczasem, jaką narrację przez ostatnie 17 lat „przepychały kolanem” sieci apteczne w Polsce? „Trwałość decyzji administracyjnych nie pozwala cofać zezwoleń aptecznych, nawet po zmianie jej właścicieli”, „wymogi prawne na prowadzenie apteki spełniać należy jedynie w momencie udzielenia zezwolenia”, „rozszerzająca interpretacja przepisów narusza Konstytucję” etc. Jak widać, w Stanach Zjednoczonych mamy do czynienia nie tylko z inną kulturą prawną, ale przede wszystkim z odmienną mentalnością.

Pod tym względem stan Północna Dakota jest wyjątkowy; to swoisty „rodzynek”, w którym obowiązuje stosowana w wielu krajach europejskich zasada tzw. „apteki dla aptekarza” (co najmniej 51% udziałów w podmiocie prowadzącym aptekę musi posiadać farmaceuta). Obowiązuje, co nie oznacza, że w ostatnich dekadach nie podejmowano próby, aby ten stan rzeczy zmienić. W przeprowadzonym w 2014r. referendum, zainicjowanym przez przeciwników dotychczasowych przepisów (reprezentowanych przez porozumienie pn. „Lower Pharmacy Prices Initiative” – LPPI), mieszkańcy decydowali o tym, czy ustanowione w 1963r. regulacje (North Dakota Pharmacy Ownership Law) „rozluźnić”. Za liberalizacją przepisów lobbowali właściciele największych amerykańskich sieci supermarketów: Walmart, Walgreens i CVS (prowadzący w USA również sieci apteczne). W kampanii medialnej skupiali się oni na hasłach wolnego handlu i prognozowanym spadku cen leków.

Tymczasem przeciwnicy zmian przytaczali badania, z których wynikało, że statystyczne spożycie leków w Północnej Dakocie jest niższe, niż w pozostałych stanach. Podobnie odnoszono się również do cen leków, w szczególności generycznych, które w Dakocie Północnej były tańsze, w porównaniu do średniej krajowej. Tłumaczono to niższą presją na ich konsumpcję (brak walki konkurencyjnej, której elementem jest m.in. rozbuchana reklama, nie napędza w sposób sztuczny popytu na produkty lecznicze). Wskazywano również, że Północna Dakota posiada wyższy współczynnik farmaceuty na 10 tys. mieszkańców (2,45), aniżeli w reszcie kraju (1,88). Podkreślano również, że północnodakotańskie regulacje doprowadziły do sytuacji, w której na mniej zaludnionych obszarach tego stanu ulokowane jest aż 53% aptek (co czyni je łatwiej dostępnymi), w sytuacji, w której np. w sąsiedniej Dakocie Południowej, nieposiadających tego rodzaju rozwiązań prawnych, odsetek ten wynosi zaledwie 35%.

Trwająca przeszło pół roku kampania referendalna była niezwykle zażarta. Zwolennicy likwidacji niezależnych aptek w Dakocie Północnej ponieśli jednak sromotną klęskę. W przeprowadzonym 4 listopada 2014r. głosowaniu 58,97% mieszkańców stanu sprzeciwiło się rozluźnieniu dotychczasowych regulacji. Na nic zdało się prawie 7 mln dolarów wyłożonych przez Lower Pharmacy Prices Initiative na przekonanie Dakotyjczyków z północy.
Biznes vs. aptekarstwo

Dakotyjskie rozwiązania prawne były również poddawane pod osąd ich zgodności ze stanową oraz federalną konstytucją. W 1971r. na drodze sądowej próbowano wykazać, że przepisy dotyczące własności aptek, naruszają 14. poprawkę do konstytucji federalnej oraz art. 11 i 20 konstytucji stanu Północna Dakota. W sprawie Snyder’s Drug Stores Inc. vs. North Dakota State Board of Pharmacy (1971) Sąd Najwyższy Północnej Dakoty uznał, że zasada „apteka dla aptekarza” jest niezgodna z wydanym w 1928r. przez Federalny Sąd Najwyższy USA precedensem Liggett Co. vs. Baldridge. Sprawa stanęła zatem na ostrzu noża. Firma Snyder’s Drug Stores Inc., której pierwotnie odmówiono wydania licencji na prowadzenie aptek w Północnej Dakocie, mogła wniesionym pozwem doprowadzić do uchylenia prawa obowiązującego od 1963r.

O co chodziło w sprawie Liggett Co. v. Baldridge? Casus powstał na bazie nieobowiązujących już wówczas pensylwańskich przepisów, które zakładały że 100% udziałów w aptece posiadać musiał farmaceuta. Takie obostrzenia uznano na początku XX w. za niekonieczne i nieuzasadnione, zbyt mocno ingerujące w sferę własności, a przez to niekonstytucyjne. Amerykański system prawny powoduje, że ów precedens przez dekady wiązał również stanowe Sądy Najwyższe, do czasu aż nie zostałby on (ewentualnie) uchylony lub zmieniony przez sam Sąd Najwyższy (na poziomie federalnym). A to nastąpiło na skutek wyroku z dnia 5 grudnia 1973r., w którym precedens Liggett Co. v. Baldridge unieważniono, co spowodowało, że sprawa wróciła do stanowego Sądu Najwyższego w Północnej Dakocie. Ten z kolei przyznał rację tamtejszym farmaceutom i stwierdził, że obostrzenia właścicielskie aptek pozostają w istotnym związku z interesem społecznym, w szczególności w zakresie poziomu świadczonej mieszkańcom stanu opieki zdrowotnej, przez co nie naruszają stanowej konsytuacji i innych ustaw.

Stosunkowo niedawno, bo w 2009r., w stanowej legislaturze Dakoty Północnej podjęto próbę przeforsowania nowego prawa (House Bill 1440), uchylającego wymagania prawne na prowadzenie aptek w zakresie własności. Wymóg wykształcenia farmaceutycznego chciano zastąpić niejasną przesłanką „wykazania odpowiednich kwalifikacji do prowadzenia apteki”. Znamienne, że forsowane wówczas rozwiązanie jest bliźniaczo podobne do uregulowań polskich. W 2001r., w pierwotnej wersji prawa farmaceutycznego, wymóg wykształcenia jako warunek uzyskania zezwolenia na powodzenie apteki, ostatecznie zastąpiono niejasną przesłanką „rękojmi należytego prowadzenia apteki”. Ostatecznie, proponowana przez środowiska biznesowe ustawa przepadła w stanowym parlamencie stosunkiem głosów: za – 35, przeciw – 57.

Prawo, którego trzeba bronić

Przykład Północnej Dakoty pokazuje nam, że sensowne i sprawdzone przez lata prawo, było tam już kilkukrotnie szturmowane. Najpierw na drodze sądowej (1973r.), następnie – parlamentarnej (2009r.), skończywszy na referendum (2014r.). Doświadczenia tego stanu pokrywają się w zasadzie z przebiegiem ścieżki legislacyjnej dla uchwalonej 7 kwietnia 2017r. tzw. małej nowelizacji Prawa farmaceutycznego. Zwolennicy przekształcenia aptek w „sklepy z lekami” nie szczędzą sił, środków, a przede wszystkim – pieniędzy, by przechylić prawo na swoją korzyść. Co tylko potwierdza, że kwietniowa nowelizacja nie jest polskim farmaceutom i samym Polakom dana na zawsze.

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz