Jak to działa? Termometry

Obrazek użytkownika farmacja.pl
Autor: farmacja.pl / Opublikowano: 2017-09-14 07:50:00 /

To jeden z tych wynalazków, bez których trudno sobie wyobrazić współczesną medycynę. Termometry są znane i stosowane już od setek lat, jednak ostatnia dekada przyniosła znaczący postęp w technologii umożliwiającej pomiar temperatury ciała.

Pierwszym przyrządem przypominającym z wyglądu współczesne termometry był jednak termometr rtęciowy. Został on udoskonalony na początku XVIII wieku przez pochodzącego z Gdańska, a osiadłego w Holandii fizyka Daniela Gabriela Fahrenheita. Działanie tego rodzaju termometru oparte jest na zasadzie rozszerzania się cieczy podczas zmiany temperatury. Przyrząd pomiarowy składa się z wąskiej, szklanej rurki ze zbiorniczkiem na ciecz u dołu. Zbiorniczek wypełniony jest cieczą, w przypadku termometru Fahrenheita rtęcią. W miarę wzrostu temperatury ciecz się rozszerza i jest wypychana w górę rurki, gdzie panują warunki zbliżone do próżni. Temperaturę można odczytać na skali, znajdującej się na rurce lub obok niej.

Fahrenheit cechował początkowo termometry wg 12-stopniowej skali Newtona z 1703 roku, gdzie 0 stopni odpowiadało temperaturze topnienia śniegu a 12 stopni temperaturze ciała zdrowego człowieka. W 1715 roku zmienił skalę, przyjmując za 0 temperaturę topnienia mieszaniny salmiaku z lodem (było to najniższa temperatura, jaką zdołał uzyskać) a za 100 stopni temperatura ciała jego żony. Przyjmując to drugie kryterium, Fahrenheit myślał, że jest to normalna temperatura ciała ludzkiego. Dopiero później się okazało, że żona Fahrenheita miała stan podgorączkowy, wskutek czego 100 stopni w jego skali oznaczało nie 36,6oC (98 stopni Fahrenheita), lecz 37,8OC. W 1725 roku Fahrenheit przyjął obiektywny sposób cechowania termometru, zachowując początek skali jako 0, natomiast za drugi punkt przyjął temperaturę wrzenia wody, której to temperaturze przypisał wartość 212. Nieco później została określona skala Celsjusza, która dziś jest podstawową skalą stosowaną obecnie na świecie w życiu codziennym. Wprowadził ją Anders Celsius w roku 1742. Ciekawostką jest, że Celsjusz przyjął oznaczenia odwrotne do używanych obecnie. Temperatura topniejącego lodu wynosiła u niego 100°C, a temperatura wrzenia wody 0°C. Odwrócenia skali dokonał przyrodnik Karol Linneusz lub producent termometrów Daniel Ekström w 1850 r.

Po raz pierwszy termometru rtęciowego użył do mierzenia temperatury ludzkiego ciała w 1867 roku angielski lekarz, sir Thomas Clifford Allbutt. Jego urządzenie zastąpiło swojego poprzednika o długości 30 centymetrów, który do pomiaru temperatury ludzkiego ciała potrzebował 20 minut. Za zasługi dla medycyny w roku 1907 Allbutt otrzymał tytuł szlachecki.


Pożegnanie z termometrami rtęciowymi

Ze względu na szkodliwe działanie rtęci na zdrowie człowieka, otaczające nas środowisko naturalne oraz trudności z jej unieszkodliwieniem Unia Europejska dąży do maksymalnej eliminacji tego metalu z naszego otoczenia. Termometry rtęciowe oraz inne urządzenia pomiarowe zawierające rtęć zostały więc wycofane z produkcji i sprzedaży 3 kwietnia 2009r. Zdaniem urzędników możliwość skażenia środowiska naturalnego rtęcią z rozbitego termometru jest wysoce prawdopodobna, ze względu na nieodporną na czynniki mechaniczne szklaną obudowę termometru oraz metodę przygotowania termometru do pomiaru (wstrząsanie w celu obniżenia słupa rtęci w kapilarze do takiego poziomu, w którym odczytana na skali temperatura jest niższa od normalnej temperatury ciała). Wobec tego podjęto decyzję o wycofaniu z produkcji i obrotu wyrobów medycznych zawierających rtęć i zastąpieniu ich innymi wyrobami medycznymi niezawierającymi tego pierwiastka.

Przeczytałeś tylko 20% całego artykułu. Reszta dostępna po zakupie najnowszego numeru MGR.FARM lub prenumeraty w sklepie farmacja.pl/zakupy

W dalszej części artykułu między innymi o zasadzie działania nowoczesnych termometrów elektronicznych i zasadach wykonywania pomiarów za ich pomocą. A także zestawienie najlepiej sprzedających się termometrów w Polsce

Udostępnij
PILNE
ZAMKNIJ
Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy
dla osób uprawnionych do wystawia recept
lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Oświadczam, że jestem lekarzem, farmaceutą
lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze.


Akceptuj