REKLAMA
Autor: Redakcja mgr farm Opublikowano: 3 grudnia 2019

Kiedy farmaceuta może zarekomendować dawkę 1000 mg paracetamolu?

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA

W codziennej praktyce zawodowej bardzo często spotykam pacjentów zgłaszających się do apteki po pomoc z powodu uciążliwego i silnego bólu. Zawsze staram się wybrać dla nich jak najlepszą opcję terapeutyczną w oparciu o wnikliwie przeprowadzony wywiad.

Ze względu na wysoki stopień bezpieczeństwa stosowania (w porównaniu z innymi preparatami przeciwbólowymi) paracetamol jest lekiem, po który dość często sięgam w pierwszej kolejności, szczególnie jeśli problem dotyczy pacjentów z różnych grup ryzyka.

Paracetamol – lek pierwszego wyboru

Paracetamol (acetaminofen) to jeden z najstarszych leków dostępnych na rynku farmaceutycznym (został odkryty pod koniec XIX wieku). Dzięki temu obecnie mamy dostęp do wielu badań obserwacyjnych potwierdzających jego skuteczność i dobrą tolerancję [1]. Acetaminofen jest lekiem, który bardzo szybko i w dużym stopniu wchłania się z przewodu pokarmowego, dzięki czemu w krótkim czasie osiąga stężenie terapeutyczne we krwi (wynosi ono 10–20 mg/L) i przynosi ulgę w bólu maksymalnie po 20–30 minutach [2, 3].

REKLAMA

Bezpieczeństwo stosowania tego preparatu wynika z faktu, iż jego mechanizm działania nie jest związany z blokowaniem COX-1 i COX-2 na obwodzie. Tym samym nie hamuje on syntezy prostaglandyn, a w wyniku jego stosowania nie pojawiają się działania niepożądane charakterystyczne dla grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych – takie jak podrażnienie błony śluzowej żołądka czy też wpływ na wzrost ciśnienia tętniczego krwi [2].

REKLAMA

Dzięki takim właściwościom może być polecany pacjentom chorującym na schorzenia związane z układem sercowo-naczyniowym, na chorobę wrzodową żołądka, schorzenia nerek, a także astmę. Co ważnie, jest to również lek z wyboru do stosowania w leczeniu bólu u kobiet ciężarnych oraz matek karmiących. Podaje się go również już malutkim dzieciom, a nawet noworodkom [3]. Ważną cechą paracetamolu jest również fakt, że w małym stopniu wiąże się on z białkami osocza, co bezpośrednio zmniejsza ryzyko wpływu na działanie innych leków [2]. Wśród ważnych interakcji, o których jednak należy pamiętać, jest nasilenie działania doustnych antykoagulantów (np. warfaryny) [2]. Bardzo ostrożnie paracetamol należy stosować również u pacjentów z chorobami wątroby, ponieważ ze względu na metabolizm obciąża on ten narząd i może prowadzić do jego niewydolności [3].

Paracetamol – czy wystarczająco silny?

W literaturze bardzo często można znaleźć informacje, że ze względu na brak komponenty przeciwzapalnej i słabsze działanie analgetyczne paracetamol może być zalecany jedynie w przypadku bólu o małym nasileniu. Jednak, jak pokazują badania, nie jest to do końca prawidłowa jego klasyfikacja. Okazuje się, że paracetamol podany w odpowiedniej dawce może skutecznie zwalczać również silniejsze dolegliwości.

To dawka 1000 mg gwarantuje szybkie i skuteczne osiągnięcie odpowiedniego stężenia terapeutycznego we krwi, między innymi w wyniku zwiększenia biodostępności [3, 5]. Udowodniono, że działanie niższych dawek jest nie tylko słabsze, ale efekt pojawia się później, dopiero po czasie, w którym lek osiągnie stężenie lecznicze we krwi – czasem może to być nawet kilka godzin [3].

W badaniach klinicznych wykazano, że efekt zastosowania paracetamolu w dawce 1000 mg jednorazowo u osoby dorosłej można porównać z siłą działania ibuprofenu w dawce 400 mg [4]. W innych badaniach skuteczność paracetamolu w dawce 1000 mg mierzono w odniesieniu do typowych dawek flurbiprofenu, naproksenu, a nawet metylprednizolonu i efekt był porównywalny [3]. Paracetamol w takiej dawce działa również prawie tak skutecznie i dłużej niż kodeina w dawce 60 mg [3].

Dla kogo paracetamol w dawce 1000 mg?

Na podstawie przytoczonych badań można stwierdzić, że paracetamol w dawce 1000 mg będzie odpowiednim rozwiązaniem przeciwbólowym dla pacjentów z bólem słabym i umiarkowanym, a nawet silnym. Szczególnie dobrym rozwiązaniem jest w przypadku pacjentów, którzy z różnych względów nie mogą stosować innych leków przeciwbólowych, na przykład dla chorych cierpiących na nadciśnienie tętnicze, chorobę wrzodową żołądka, a także dla kobiet ciężarnych oraz matek karmiących.

Można również poinformować pacjenta, że najlepsze i najszybsze działanie leku wystąpi, jeśli zostanie on zastosowany przed jedzeniem, ponieważ posiłek opóźnia jego wchłanianie [3]. Najlepszym wyborem dla osiągnięcia szybkiego efektu jest forma rozpuszczalna lub o przyspieszonym działaniu. Paracetamol w postaci czopków wchłania się niejednostajnie i powoli, dlatego często efekt przeciwbólowy po takim podaniu może pojawić się dopiero po 2 a nawet 4 godzinach [3].

Należy jednak zawsze bezwzględnie pamiętać o omówionych przeciwwskazaniach do jego stosowania oraz przypominać pacjentom, że maksymalna dawka dobowa dla tego leku wynosi 4000 mg i że bardzo często jest on składnikiem preparatów wieloskładnikowych, przez co pacjenci mogą być nieświadomi, że już go przyjmują.

Autor: mgr farm. Iwona Napierała

Literatura:

  1. Krzyżak-Jankowicz M, Jankowicz R. Metamizlo i paracetamol – leki podobne, ale nie takie same. Medycyna Paliatywna w Praktyce 2015; 2(9): 59–65.
  2. Neumann-Podczaska A i in. Miejsce paracetamolu wśród leków przeciwbólowych. Gerontologia Polska 2013; 4: 133–137.
  3. Mrozińska M, Stopiński M. Parcetamol (acetaminofen) – dawki skuteczne i bezpieczne. Przew Lek 2003; 6(20): 88–95.
  4. Bjornsson J. et al. A randomized, double‐blind crossover trial of paracetamol 1000 mg four times daily vs ibuprofen 600 mg: effect on swelling and other postoperative events after third molar surgery. British Journal of Clinical Pharmacology 2003; 4 (55).
  5. Rawlins, M.D et al. Pharmacokinetics of paracetamol (acetaminophen) after intravenous and oral administration. Eur J Clin Pharmacol 1977; 11: 283.

CHPL/CHTHRFL/0020/19

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych