REKLAMA
Autor: Redakcja Farmacja.pl Opublikowano: 20 grudnia 2018

Leczenie przeciwbólowe u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka – rola farmaceuty

Ból to jedna z najczęstszych dolegliwości, jaką pacjenci zgłaszają podczas wizyty w aptece. Spora ich część cierpi na dolegliwości związane z układem ruchu, które mogą być wynikiem urazu, bądź zmian chorobowych. W takim przypadku, poza rekomendacją wizyty u lekarza celem wdrożenia ewentualnego leczenia przyczynowego, warto również zaproponować leczenie objawowe.

Niesteroidowe Leki Przeciwzapalne (NLPZ)

REKLAMA
REKLAMA

Grupą preparatów o komponencie przeciwbólowej są niesteroidowe leki przeciwzapalne (m.in. diklofenak, ibuprofen, naproksen). Są one jednymi z najczęściej sprzedawanych leków na całym świecie oraz preparatami z wyboru w leczeniu bólu dotyczącego układu mięśniowo-szkieletowego [1,2,3]. Jednak ze względu na swój mechanizm działania, ich stosowanie, zwłaszcza przewlekłe, może się wiązać z pojawieniem się działań niepożądanych. Dotyczą one między innymi przewodu pokarmowego. Z tego względu omawiane leki nie są wskazane u osób cierpiących między innymi na chorobę wrzodową żołądka, ponieważ ich zastosowanie może wiązać się z ryzykiem wystąpienia krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego [1].

Leczenie miejscowe – bezpieczniejsza alternatywa

W przypadku objawowego leczenia dolegliwości bólowych związanych z układem ruchu można pacjentom również zaproponować preparaty zawierające w swoim składzie substancje z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, ale w formie do podania miejscowego.

Jak pokazują badania, ta grupa leków wiąże się z mniejszym ryzykiem występowania działań niepożądanych i dobrze tolerowaną alternatywą [2]. Miejscowe podanie NLPZ powoduje ulgę w bólu większą od placebo i porównywalną do doustnego podania ibuprofenu [4], a ich skuteczność w badaniach klinicznych oceniana była nawet na 92% [2].

Ta grupa preparatów jest leczeniem pierwszego wyboru wśród pacjentów z ryzykiem gastrologicznym oraz u osób po 75. roku życia [4]. Wynika to z faktu, że zewnętrzne podanie leku pozwala na uniknięcie pojawienia się działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego, nerek oraz układu krążenia, ponieważ substancja przenika do krążenia ogólnego powoli i w bardzo niewielkich ilościach (około 5% w stosunku do dawki równoważnej, podanej doustnie), wyeliminowany jest również proces pierwszego przejścia [2,3,5]. Działania niepożądane związane z taką terapią występują u niewielkiej grupy pacjentów i są raczej związane z miejscowymi reakcjami nadwrażliwości na zastosowaną substancję [2].

Jaką wybrać substancję?

 

Dobrze poznaną i przebadaną pod kątem miejscowego leczenia bólu w układzie ruchu substancją czynną jest diklofenak, który między innymi charakteryzuje się wysoką skutecznością przeciwbólową i przeciwzapalną w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów [5]. Diklofenak należy do grupy NLPZ o silnym i krótkim działaniu [1]. Silniej blokuje COX-2 niż COX-1, dlatego uważa się, że jego potencjał wrzodotwórczy (potencjalna gastrotoksyczność) jest relatywnie niski i jego stosowanie cechuje się mniejszym ryzykiem powikłań ze strony przewodu pokarmowego w porównaniu do innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych np. ibuprofenu, a nawet koksybów [1,6].

Z uwagi na swój charakter chemiczny (słaby kwas) substancja ta łatwo przenika przez skórę, a dodatkowo kumuluje się tkankach ze zmianami zapalnymi [7]. Badania wskazują na fakt, że stężenie leku w stawie po podaniu miejscowym jest wyższe niż po podaniu tej samej substancji doustnej w dawce równoważnej [5].

W badaniach klinicznych wykazano, że po jego podaniu ból zmniejszył się znacząco u ponad połowy badanych [8]. Dodatkowo substancja ta wykazywała wpływ na poprawę ruchomości i zmniejszenie porannej sztywności stawów [7].

Co jednak ważniejsze, z uwagi na dobro pacjenta obarczonego potencjalnymi czynnikami ryzyka (choroby układu pokarmowego), miejscowe leczenie przy zastosowaniu diklofenaku cechuje się bardzo dobrą tolerancją i zdecydowanie mniejszym ryzykiem typowych ogólnoustrojowych działań niepożądanych [9].

Podczas rekomendowania leku warto również zwrócić uwagę na dawkę diklofenaku, szczególnie jeśli pacjent skarży się na silny i uciążliwy ból. Na rynku dostępne są przede wszystkim leki o stężeniu 1%. Wyjątkiem jest Voltaren MAX, który w swoim składzie zawiera ponad dwukrotność tej dawki (23,2 mg/g). Ponadto może zapewnić wygodę stosowania, ponieważ wystarczy, aby pacjent użył go dwa razy dziennie [10,11]. Dodatkowo lek ten przygotowany jest w formie emulgelu (łączy w sobie właściwości emulsji i żelu), co zapewnia wyższe przenikanie leku przez tkanki do miejsca objętego procesem zapalnym i szybszy początek działania [12].

Piśmiennictwo:

  1. Woroń J i in. Porównanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Medycyna po Dyplomie 2011; 6(183): 55-63
  1. Heyneman CA et al. Oral versus topical NSAIDs in rheumatic diseases: a comparison. Drugs. 2000 Sep;60(3):555-74
  2. Haroutiunian S et al. Topical NSAID Therapy for Musculoskeletal Pain. Pain Medicine 2010; 11: 535–549
  3. Stanos SP, Galluzzi KE. Topical therapies in the managment of chronić pain. Postgrad Med. 2013; 125: 25-33
  1. Zajączkowska R. Miejscowe leczenie bólu. Medycyna Praktyczna; https://www.mp.pl/bol/badania/96492,miejscowe-leczenie-bolu (data wejścia 17-11-2018)
  2. Samborski W. Niesteroidowe leki przeciwzapalne a powikłania sercowo-naczyniowe i gastroenterologiczne — algorytm wyboru. Choroby Serca i Naczyń 2016; 4: 257–264
  3. Banning M. Topical diclofenac: Clinical effectiveness and current uses in osteoarthritis of the knee and soft tissue injuries. Expert Opin Pharmacother.2008; 9(16): 2921-2929
  4. Rogers NV, Rowland K. Alternatywa dla doustnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych w ostrym urazie w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego. The Journal of Family Practice 2011; 60(3): 147-148
  5. Tyler Wadsworth L et al. Efficacy and safety of diclofenac sodium 2% topical solution for osteoarthritis of the knee: a randomized, double-blind, vehicle-controlled, 4week study. Current Medical Research & Opinion 2016; 2: 241–250
  6. Strona producenta. voltaren.pl (data wejścia 17-11-2018)
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Voltaren MAX
  8. Folzer E et al. Comparison of skin permeability for three diclofenac topical formulations: an in vitro study. Pharmazie. 2014; 69(1): 27-31

CHPL/CHVOLT/0064/18

Informacja o leku

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych