Autor: Mateusz Jablonski Opublikowano: 14 września 2018

Lipidogram – co trzeba wiedzieć?

Artykuł pochodzi z serwisu
Lipidogram to analiza zawartości we krwi cholesterolu całkowitego, poszczególnych jego frakcji […]

Lipidogram to analiza zawartości we krwi cholesterolu całkowitego, poszczególnych jego frakcji oraz triglicerydów. Badanie to pozwala na określenie stężenia poszczególnych składowych lipidowych krwi oraz na interpretację ich zawartości wobec możliwej przyczyny takiego stanu rzeczy.

fot. shutterstock

Normy

Obecnie przyjmuje się, że dyslipidemię (czyli sytuację, kiedy stężenia lipidów we krwi przekraczają ogólnie przyjęte normy) stwierdza się, kiedy zawartość poszczególnych frakcji wynosi:

  • Dla cholesterolu całkowitego ≥ 190 mg/dl (≥ 5 mmol/l)
  • Dla frakcji LDL ≥ 115 mg/dl (≥ 3 mmol/l)
  • Dla frakcji HDL ≤ 40 md/dl u mężczyzn i ≤ 45 mg/dl u kobiet (odpowiednio ≤ 1 i ≤ 1,2 mmol/l)
  • Dla triglicerydów ≥ 150 mg/dl (≥ 1,7 mmol/l).

Wartości poniżej przytoczonych norm (dla frakcji HDL powyżej wskazanej normy) świadczą o prawidłowym poziomie cholesterolu we krwi.

Prawidłowe przygotowanie do badania powinno obejmować wstrzymanie się z przyjmowaniem posiłków na minimum 12 godzin przed planowanym pobraniem krwi. Wykonywanie takiego badania zaleca się (począwszy od 20 r.ż.) raz na 5 lat. W przypadku osób obarczonych większym ryzykiem (a zwłaszcza u chorych na cukrzycę, nadciśnienie, chorobę wieńcową) raz na rok. Częstsza konieczność kontroli lipidogramu dotyczy jedynie osoby przyjmujące leki lipolityczne (statyny), zwłaszcza na początku terapii.

Przekroczone normy

Kiedy wartości te są przekroczone, mówimy wtedy o dyslipidemii, które obejmować mogą:

  1. W przypadku cholesterolu całkowitego i frakcji LDL:
    1. Hipercholesterolemię pierwotną – do której zaliczamy hipercholesterolemię rodzinną (uwarunkowaną genetycznie, obarczoną dużym ryzykiem sercowo-naczyniowym, jest wynikiem nieprawidłowej budowy receptora na komórkach wątroby dla frakcji LDL, przez co nie wychwytują one w wystarczającym stopniu cholesterolu związanego z LDL z krwi. Charakterystycznym jej objawem są żółtaki powiek, ścięgien Achillesa, skórne – będące wynikiem gromadzenia się cholesterolu w tkankach), hipercholesterolemię wielogenową (najczęstsza przyczyna, występuje u 1 na 10-20 osób z nadmierną ilością cholesterolu)
    2. Hipercholesterolemię wtórną – będącą wynikiem takich schorzeń jak: niedoczynność tarczycy, przewlekła niewydolność nerek, choroby wątroby. Może być też spowodowana nadmiernym spożywaniem alkoholu, przyjmowaniem niektórych β-blokerów czy chociażby glikokortykosteroidów.
  2. W przypadku triglicerydów:
    1. Dyslipidemię aterogenną – objawiającą się zwiększonym stężeniem triglicerydów, przy jednoczesnym zmniejszeniu stężenia frakcji HDL. Dotyka ona zwłaszcza chorych na cukrzycę typu II i osoby otyłe (wzrasta u nich insulinooporność).

W praktyce dochodzi również do przypadków, kiedy wartości poziomu cholesterolu całkowitego, frakcji LDL i triglicerydów są zbyt małe. Fakt ten można wiązać chociażby z:

  • Nadczynnością tarczycy – do syntezy hormonów tarczycy niezbędny jest cholesterol. Wzmożona ich produkcja prowadzi do spadku jego ilości we krwi.
  • Niedożywieniem bądź wyniszczeniem organizmu w przebiegu ciężkich chorób
  • Uszkodzeniami wątroby.

Natomiast mniejszą ilość frakcji HDL przypisuje się często wspomnianej już dyslipidemii aterogennej.

Do jakich wartości docelowych należy dążyć w trakcie terapii obniżania poziomu cholesterolu? Wytyczne różnią się, w zależności od grupy pacjentów do jakiej należymy. Grupy te klasyfikowane są na podstawie wielkości ryzyka wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych i obejmują:

Grupa ryzyka

Kto należy do danej grupy

Docelowe wartości frakcji LDL

Bardzo duże ryzyko sercowo-naczyniowe

Pacjenci po zawale lub udarze (współczynnik SCORE≥10%), z rozpoznaną chorobą wieńcową, cukrzycą (z dodatkowym czynnikiem ryzyka w postaci otyłości, nadciśnienia)

< 70 mg/dl

Duże ryzyko sercowo-naczyniowe

Osoby z cukrzycą bez powikłań, osoby z pojedynczym czynnikiem ryzyka, chociażby z hipercholesterolemią rodzinną

< 100 mg/dl

Małe ryzyko sercowo-naczyniowe

Populacja ogólna, gdzie współczynnik SCORE < 5%

< 115 mg/dl

W ocenie stopnia stanu zdrowia pacjenta i jego dalszych rokowań bardzo cenną wskazówką stają się współczynniki aterogenności. Określają one ryzyko zmian miażdżycowych w obrębie naczyń krwionośnych. Wyróżnia się kilka różnych wskaźników, jednak najważniejsze są dwa:

  • Wskaźnik Castelliego – obliczany na podstawie dzielenie wartości stężenia cholesterolu całkowitego przez wartość stężenia frakcji HDL. Wyniki powyżej 5,0 świadczą o wzroście ryzyka wystąpienia miażdżycy i incydentów sercowo-naczyniowych.
  • Wskaźnik API – uzyskanie wartości powyżej 0,5 świadczy o dużym ryzyku zmian sercowo-naczyniowych.

Literatura:

1. Cholesterol HDL – przyjaciel czy wróg, Joanna Banach, Władysław Sinkiewicz, Kardiologia Polska 2013, 71,3, 290-294

2. ABC lipidogramu, Monika Gackowska, Food Forum 2(12)/2016

3. Aktualne wytyczne leczenia zaburzeń lipidowych, Daniel Płaczkiewicz, Andrzej Kleinrok, Kardiologia Po Dyplomie 2010, 9(3), 65-75

4. Rola lipidów w powstawaniu miażdżycy, Anna Skoczyńska, Postępy Hig Med Dosw 2005, tom 59, 346-357

5. Wskaźnik aterogenności osocza u pacjentów ze świeżo rozpoznanym zespołem obturacyjnego bezdechu sennego, Paweł Kiciński, Andrzej Dybała, Sylwia Przybylska-Kuć, Elżbieta Bartoszek, Małgorzata Dec, Maciej Zakrzewski, Wojciech Myśliński, Jerzy Mosiewicz, Andrzej Jaroszyński, Family Medicine&Primary Care Review 2014,16,3: 239-241

6. Cholesterol i tri glicerydy – panel lipidowy, Paweł Herman, mp.pl

7. Hipercholesterolemia, Wojciech Wojakowski, Eugeniusz Hrycek, mp.pl

8. Dieta w hipercholesterolemii. Zdrowe odżywianie pacjentów ze zwiększonym stężeniem cholesterolu całkowitego, Barbara Cybulska, mp.pl

9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Simvasterol

10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zahron

Artykuł Lipidogram – co trzeba wiedzieć? pochodzi z serwisu aptekarz.pl

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz