REKLAMA
Autor: Redakcja mgr farm Opublikowano: 14 lutego 2020

Magnez: po co w ogóle go potrzebujemy i jak go suplementować?

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA

Liczba preparatów zawierających magnez, jakie znajdują się w sprzedaży aptecznej w Polsce, jest coraz większa. Śmiem nawet twierdzić, że stanowią one największy odsetek wszystkich produktów jakie są dostępne w aptece. Różnią się one między sobą postacią, współwystępującymi składnikami, a przede wszystkim związkiem magnezu stanowiącym główną substancję leczniczą. Często słyszymy pytania od pacjentów nie tylko o to, który produkt wybrać, ale i również o to, czy w ogóle stosowanie preparatów magnezowych jest konieczne. Czy zawsze wiemy, co im odpowiedzieć?

Magnez jako makroelement pełni w organizmie człowieka wiele ważnych funkcji. Jest on przede wszystkim kofaktorem dla enzymów, które są niezbędne do przeprowadzenia reakcji syntezy tłuszczy, białek oraz kwasów nukleinowych. Pełni on również niezwykle istotną rolę w syntezie ATP w mitochondriach oraz ułatwia transport przezbłonowy jonów potasu i wapnia. To działanie jest niezbędne do prawidłowego skurczu mięśni, naczyń krwionośnych, przewodzenia impulsów nerwowych, a także zapewnienia prawidłowego rytmu mięśnia sercowego. Magnez odgrywa również rolę w procesach immunologicznych. Bierze on udział w aktywacji limfocytów, makrofagów oraz granulocytów.

W jaki sposób diagnozuje się niedobory magnezu?

Dla określenia stanu niedoboru magnezu w organizmie człowieka, wykonywane jest badanie określające stężenie tego pierwiastka w surowicy. Przyjmuje się, że spadek tego parametru poniżej wartości 0,65 mmol/l świadczy o hipomagnezemii. Niestety, jak wskazuje wiele przypadków klinicznych, stężenie magnezu w surowicy krwi nie odzwierciedla jego stężenia w poszczególnych tkankach organizmu. Opisane są przypadki pacjentów, u których na podstawie tego badania wykazano hipomagnezemię mimo właściwej, codziennej podaży magnezu. Stąd znacznie lepszym parametrem określającym niedobór magnezu w organizmie jest wykonanie oceny ilości wydalania tego makroelementu z moczem po dożylnym podaniu siarczanu magnezu. Prawidłowo funkcjonujące nerki przy ograniczonej podaży magnezu wykazują zdolność do jego oszczędzania. Stąd prowadzenie 8-godzinnej zbiórki moczu po podaniu pacjentowi 30 mmol siarczanu magnezu we wlewie z roztworem glukozy, nie powinno wykazać w nim, mniejszej ilości magnezu niż 15 mmol.

REKLAMA

Oczywiście powyższy sposób dotyczy głównie pacjentów hospitalizowanych Częściej, niedobór magnezu w organizmie diagnozowany jest na podstawie pojawiających objawów. Należą do nich przede wszystkim: skurcze, drżenia oraz osłabienie mięśni. Częstym objawem są również zaburzenia rytmu serca oraz dysfunkcje układu pokarmowego, które objawiają się jako nudności, biegunki i wymioty. Niedobory magnezu mogą się ponadto objawiać jako zaburzenia snu, osłabienie koncentracji i permanentne zmęczenie.

REKLAMA

Ponadto przyjmuje się, że niedobór magnezu występuje u osób aktywnych fizycznie, kobiet w ciąży, w trakcie laktacji, czy u osób nadużywających alkoholu. Suplementowanie magnezu zaleca się również pacjentom, którzy przyjmują leki, mogące wpływać na spadek jego stężenia we krwi. Można do nich zaliczyć, m.in. inhibitory pompy protonowej, diuretyki, preparaty antykoncepcyjne oraz aminoglikozydy.

Co więcej, dodatkową suplementację magnezu powinni stosować pacjenci chorujący na schorzenia, które przyczyniają się do upośledzenia wchłaniania magnezu. Przede wszystkim mowa tutaj o chorobach zapalnych jelit, zaburzeniach funkcjonowania nerek, czy dysfunkcjach trzustki.

Magnez w żywności

Magnez jest najlepiej przyswajalny z pożywienia. Niestety procesy przetwarzania pokarmu i chemiczne nawożenie gleby sprawiają, że jego zawartość w żywności jest niewystarczalna. Składnikami nawozów, które używane są do użyźniania gleby są przede wszystkim azot i fosfor- pierwiastki  znacznie utrudniające przyswajanie magnezu przez rośliny.

Również ogromnym problemem XXI wieku jest spożywanie dużych ilości żywności wysokoprzetworzonej. Wszelkiego rodzaju fast-foody, ciastka, chipsy, krakersy, itp. oraz kofeina, teina i alkohol, zawierają duże ilości fosforanów, które powodują, że przyjmowany magnez nie wchłania się, tylko jest wydalany z organizmu. Innym pierwiastkiem, który utrudnia wchłanianie magnezu jest glin. Ludzki organizm może przyswajać jego duże ilości wraz z używaniem rzeczy codziennego użytku- sztućców, puszek, pojemników, czy folii spożywczych.

Które preparaty z magnezem polecać pacjentom? 

Tak, jak już wspomniałem na początku, na rynku aptecznym jest dostępnych bardzo dużo preparatów zawierających w swoim składzie magnez. Różnią się one między sobą typem rejestracji (produkt leczniczy, suplement diety) oraz przyswajalnością. Druga cecha jest uzależniona od wielu kwestii. Przede wszystkim należy do nich zaliczyć rozpuszczalność w wodzie, rodzaj związku magnezowego będącego główną substancją czynną, dawkę, a także obecność innych składników, np. witaminy B6.

Najwyższą dostępność biologiczną wykazują preparaty magnezu, w skład których wchodzą sole organiczne tego pierwiastka, których struktura najbardziej odpowiada związkom, wchodzącym w skład pożywienia, które zawierają jony magnezowe. Dzięki temu nasz organizm może je łatwo przyswoić. Zaliczyć tutaj można takie związki jak asparaginian, cytrynian, czy mleczan magnezu. Wysoką przyswajalność wykazuje również chlorek magnezu, będący solą nieorganiczną. Jednak, jego rozpuszczalność w wodzie jest porównywalna do soli organicznych, dlatego ma również podobną biodostępność. Znacznie gorsza przyswajalność charakteryzuje inne związki nieorganiczne magnezu, m.in. węglan, wodorotlenek, czy tlenek magnezu (czytaj również: Sąd rozstrzygał o biodostępności magnezu w suplementach diety. Do jakich doszedł wniosków?).

Warto również zauważyć, że sole magnezu są znacznie lepiej przyswajalne dla komórek organizmu ludzkiego, gdy współwystępującym składnikiem preparatu jest witamina B6, dzięki której następuje nasilony transport przezbłonowy przyjmowanego makroelementu.

Właściwe stężenie magnezu w organizmie człowieka zapewnia prawidłowe funkcjonowanie wszystkich układów. Jego niedobór powoduje szereg objawów, które predysponują do przyjmowania tego makroelementu. Mnogość wielu preparatów magnezowych, jakie są dostępne w sprzedaży aptecznej powoduje, że powinniśmy umieć przekonać pacjentów do wybrania tych, które zapewniają wysoką biodostępność magnezu. Oczywiście przy tym należy pamiętać, że najlepszym źródłem magnezu pozostaje żywność (czytaj również: Producent magnezu wprowadzał konsumentów w błąd ).

Bibliografia: 

  1. Iskra M, Krasińska B, Tykarski A, Magnez- rola fizjologiczna, znaczenie kliniczne niedoboru w nadciśnieniu tętniczym i jego powikłaniach oraz możliwości uzupełniania w organizmie człowieka, Nadciśnienie Tętnicze; 17(6): 447-459, 2013. 
  2. Jabłecka A, Korzeniowska K, Skołuda A, Preparaty magnezu, Farmacja Współczesna; 4: 29-32, 2011. 
  3. Wyskida K, Chudek J, Suplementacja doustna magnezu- wskazania, przeciwskazania, sytuacje niejednoznaczne, Medycyna po Dyplomie; 3: 12-17, 2016. 
  4. Szymczyk H, Magnez- pierwiastek niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu, Farmacja Współczesna; 9: 217-222, 2016. 
Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych