Autor: Anna Załucka Opublikowano: 8 czerwca 2018

Medycy polskich szwoleżerów

Artykuł pochodzi z serwisu

W filmie „Wojna i pokój” Kinga Vidora jest pewna wzruszająca scena: oto na polu bitwy przegranej przez Rosjan, leży ranny książę Andrzej Bołkoński ze sztandarem carskiej armii w ręku. Przejeżdżający konno wódz zwycięskiej armii, Napoleon Bonaparte, widząc go, mówi „O, piękna śmierć”, ale po chwili francuski cesarz dostrzega, że rosyjski żołnierz żyje i poleca swoim medykom zabrać rannego jeńca i opatrzyć jego rany…

Najciekawsze fragmenty książki dotyczą polowych apteczek, którymi posługiwali się wojskowi medycy (lekarze ogólni, chirurdzy i farmaceuci) w polowych warunkach.

W tym momencie akcja filmu przenosi się w inne miejsce i nie jest nam dane poznanie szczegółów leczenia księcia. Jak wyglądało leczenie rannych żołnierzy na początku XIX wieku, kto się nimi zajmował w warunkach polowych, jakim dysponował sprzętem i jakie środki medyczne były wtedy dostępne, można przeczytać w książce Marii J. Turos „Medycy polskich szwoleżerów”, Wydawnictwo Napoleon V, Oświęcim 2017.

Szwoleżerowie to formacja wojskowa lekkiej kawalerii. Polscy szwoleżerowie 1 Pułku Lekkokonnego Gwardii Cesarskiej – prestiżowego oddziału we francuskiej Gwardii Cesarskiej – odznaczyli się przede wszystkim szaleńczą szarżą w bitwie pod Somosierrą (1808 rok). W książce możemy przeczytać o sylwetkach medyków, którzy pracowali w pułku szwoleżerów oraz o organizacji ich pracy. Jednak najciekawsze fragmenty – moim zdaniem – dotyczą polowych apteczek, którymi posługiwali się wojskowi medycy (lekarze ogólni, chirurdzy i farmaceuci) w polowych warunkach.

Typowa apteczka chirurga pułku szwoleżerów składała się z zestawu przygotowywanego w aptece Charles-Louisa Cadet de Gassicourta w Paryżu.

Zestaw znajdował się w drewnianej obitej brunatną lub czerwoną skórą skrzyneczce o wymiarach 20,8 x 15,4 x 9,2 cm albo w trochę mniejszym wiklinowym koszyku, pokrytym płótnem. Ta druga wersja była dopasowana do ładownicy używanej powszechnie w pułkach piechoty. Mieściło się w niej sześć butelek z grubego szkła lub dziewięć cynowych prostokątnych pudełek. W koszyczku zamiast naczynek cynowych stosowano okrągłe pudełeczka z impregnowanego drewna. W skrzyneczce znajdowała się również waga, niewielki moździerz oraz cynowa lub szklana miarka.

Zestaw zawierał głównie leki przeciwbólowe, czyli mocne laudanum de Rousseau (preparat otrzymywany drogą fermentacji alkoholowej miodu, do którego dodawano dużą ilość czystego opium). Poza tym w zestawie były słabsze i mocniejsze pigułki opium, kamfora, emetyk, korzeń rzewienia jako środek przeczyszczający, kora chinowca jako lek przeciwgorączkowy, eliksir Hoffmana (preparat zawierający mieszaninę 2 części alkoholu i 1 części eteru, sporządzony po raz pierwszy w latach 30. XVIII wieku przez Fryderyka Hoffmanna), spirytusowy wyciąg z melisy, nalewka na korze cynamonowca. Wszystkie specyfiki były konfekcjonowane w taki sposób, żeby ułatwić ich podawanie w formie pigułek bądź płynnych mieszanek.

Zasobniejszą apteczką dysponowali lekarze, towarzyszący generalicji. Była to drewniana skrzyneczka, większa (wymiary 56 x 20 x 14 cm), obita czerwoną skórą.

Wewnątrz znajdowały się trzy przegródki, dwie boczne mniejsze i środkowa większa. Zawierały zestaw podstawowych leków w 12 pudełeczkach z impregnowanego woskiem kartonu, a także medykamentów w buteleczkach. Tych ostatnich było osiem, ustawionych w oddzielnej drewnianej szkatułce, dla ochrony dodatkowo oklejonej grubą tkaniną. W zestawie znajdował się w przegródce plaster w metalowym pojemniczku. Buteleczki zawierały m.in. preparat baume du Comandeur (preparat na bazie ziół, m.in. dziurawca, mirry, aloesu, żywic aromatycznych, o działaniu antyseptycznym i lekko powierzchniowo znieczulającym), laudanum de Syndenham (nalewka z opium zawierająca około 10% czystej substancji, wino, szafran, cynamon i goździki), eter, kamforę i octan ołowiu w płynie. W środkowej przegródce znajdowały się bandaże, szarpie oraz listewki do unieruchomienia złamań, cewnik i urządzenie służące do wykonania lewatywy. Ten zestaw był sporządzany przez aptekę pana Pestiaux w Paryżu.

Była jeszcze apteczka regulaminowa – na pułkowym furgonie. W zabezpieczonej przed wilgocią woskiem skrzynce z drewna akacjowego o wymiarach 39 x 22 x 27 cm, w której znajdowało się sześć drewnianych pojemników, osiem flakoników ze szkła i cztery pudełeczka cynowe, zawierające specyfiki zgodne z wojskowym formularzem farmaceutycznym z 1804 roku. Z ważniejszych były to: 4 uncje (128 gramów) laudanum de Syndenham oraz 2 uncje (64 gramów) eliksiru Hoffmana. W jednym z cynowych pojemników mieścił się teriak, zaś w drewnianych pojemnikach pigułki z opium. Zestaw przygotowywał farmaceuta Trepier w Paryżu w aptece przy Rue Saint-Honore pod nr 208.

Tym, którzy pragną poznać więcej szczegółów na temat XIX wiecznych metod leczenia ciężkich obrażeń – polecam ciekawą pod względem medycznym i historycznym książkę o medykach polskich szwoleżerów.

Artykuł Medycy polskich szwoleżerów pochodzi z serwisu mgr.farm

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz