REKLAMA
Autor: Aleksandra Szewerniak Opublikowano: 5 września 2018

Najnowsze rozwiązania w walce z cukrzycą

Artykuł pochodzi z serwisu
Cukrzyca jest dziś jednym z największych wyzwań w medycynie. W Europie choruje na nią już 60 mln ludzi, czyli około 8 procent populacji. Ze względu na ciężkie powikłania cukrzycy, na całym świecie umiera około 3,4 miliona ludzi rocznie. Mimo niepokojących statystyk, ciągły postęp w medycynie i dynamiczny rozwój technologii, pozwalają jednak coraz skuteczniej diagnozować, leczyć i prognozować postępy tej groźnej choroby cywilizacyjnej.
REKLAMA

System ciągłego monitorowania glikemii kompatybilny z pompą insulinową

Jednym z przełomowych wynalazków w diabetologii jest z pewnością pompa insulinowa. Mimo, że jej pierwszy prototyp został zaprezentowany już w roku 1983, to dopiero w ostatnich latach naukowcom udało się znacząco zbliżyć do pożądanego modelu sztucznej trzustki, konstruując system ciągłego monitorowania glikemii kompatybilny z pompą insulinową.

Pompa insulinowa to niewielkie urządzenie noszone przez pacjenta, które przeznaczone jest do ciągłego podawania insuliny do tkanki podskórnej. Pompa, podobnie jak trzustka, wydziela co kilka minut niewielkie ilości insuliny bazowej, a przed posiłkiem pacjent dodatkowo programuje urządzenie na podanie większej dawki hormonu. Schemat podawania insuliny jest więc bardzo zbliżony do funkcjonowania zdrowego organizmu. Najnowsze pompy insulinowe są dodatkowo zsynchronizowane z systemem ciągłego monitorowania glikemii (CGM- continous glucose monitoring), co umożliwia obserwowanie zmian stężenia glukozy w organizmie przez 24 godziny na dobę. W systemie CGM precyzyjny sensor umieszczony pod skórą dokonuje pomiaru glikemii co 5 minut i z taką częstotliwością informacje są przesyłane technologią Bluetooth do czytnika, który przez całą dobę wyświetla aktualne wartości a także wykres obrazujący wzrosty i spadki stężenia glukozy w ciągu ostatnich godzin. Kiedy stężenie glukozy zbliża się do wartości określanej jako dolny limit, pompa insulinowa informuje o tym pacjenta sygnałem dźwiękowym lub automatycznie zatrzymuje podawanie insuliny, zapobiegając hipoglikemii. Ma to szczególne znaczenie w nocy, gdy pacjent nie odczuwa żadnych objawów ostrzegawczych.

REKLAMA

Nowy system CGM o nazwie MiniMed 670G produkowany przez firmę Medtronic, na podstawie odczytów z czujnika jest w stanie przewidzieć już 30 minut wcześniej, że poziom glukozy obniży się do zbyt niskiej wartości i automatycznie wstrzymuje podawanie insuliny. Gdy stężenie glukozy powróci do normy, pompa wznawia wydzielanie hormonu.

REKLAMA

Połączenie pompy insulinowej z systemem ciągłego monitorowania glikemii eliminuje dyskomfort pacjenta związany z częstymi wkłuciami a także ogranicza ryzyko podania błędnej dawki insuliny lub jej pominięcia. Pozwala ono także na dokładniejsze dostosowanie dawkowania insuliny w zależności od stanu pacjenta (infekcje, intensywny wzrost organizmu w okresie dojrzewania, zmiany hormonalne, zwiększona aktywność fizyczna). Ponadto system CGM wykrywa cztery razy więcej znacznych wahań stężenia glukozy w organizmie, niż samodzielne pomiary krwi z palca.

Połączenie pompy insulinowej z systemem ciągłego monitorowania glikemii eliminuje dyskomfort pacjenta związany z częstymi wkłuciami a także ogranicza ryzyko podania błędnej dawki insuliny lub jej pominięcia.

Mimo rosnącej popularności pomp insulinowych i systemów CGM, nadal czynnikami ograniczającymi ich powszechne stosowanie jest wysoka cena a także ryzyko rozwoju hiperglikemii i kwasicy ketonowej np. w wyniku awarii pompy, wyczerpania baterii, zablokowania wkłucia itd. Obecnie jednak wszystkie te sytuacje zabezpieczone są przez system alarmów pompy. Warunkiem sprawnego stosowania takich systemów jest wysoki poziom wyszkolenia pacjenta oraz możliwość kontaktu z ośrodkiem diabetologicznym.

Nowe preparaty farmaceutyczne

W związku z ciągle rosnącą zachorowalnością na cukrzycę- na całym świecie prowadzonych jest wiele badań nad nowymi lekami przeciwcukrzycowymi. W większości nowe preparaty doustne stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2 to leki złożone, czego przykładem jest preparat Xultophy- zawierający mieszankę insuliny bazowej Tresiba (insulina degludec) i Victozy (inkretyn- inhibitorów GLP-1). Lek został dopuszczony przez Europejską Agencję Leków do leczenia cukrzycy typu 2 i umiarkowanej nefropatii. Xultophy stosowany jest w formie zastrzyków podskórnych przyjmowanych raz dziennie w postaci pena jako dodatek do doustnej terapii obniżającej glikemię, gdzie leczenie insuliną lub inkretynami osobno nie przyniosło pożądanych efektów. Udowodniono, że oba leki stosowane razem w jednej mieszance obniżają glikemię skuteczniej niż każdy z nich stosowany osobno.

Innymi przykładami nowych preparatów złożonych są:

  • Steglujan w formie doustnej tabletki, w którego skład wchodzi ertugliflozyna i sitagliptyn;
  • Soliqua- zawierające w składzie insulinę glarginową z liksisenatydem, agonistą receptora GLP-1;
  • Segluromet- łączy ertugliflozynę i metforminę;
  • Ryzodeg- łączy insulinę degludec z insuliną aspart

Coraz większą popularność na rynku farmaceutycznym zyskuje nowa grupa leków- inkretyny. Innowacyjną formą ich podania jest minipompa ITCA 650, która za pomocą umieszczanego pod skórą urządzenia wielkości zapałki, stale dostarcza eksenatyd do organizmu. Do tej pory lek ten był podawany w postaci zastrzyków dwa razy w ciągu dnia, bądź raz w ciągu tygodnia.

Terapia komórkowa w leczeniu cukrzycy

Początki rozwoju terapii komórkowej cukrzycy typu 1 sięgają już roku 1966, kiedy po raz pierwszy amerykańscy chirurdzy przeprowadzili zabieg przeszczepu trzustki. Dziś najskuteczniejszą metodą leczenia cukrzycy uniezależniającą pacjenta od zewnętrznej podaży insuliny jest przeszczep wysp Langerhansa.

Trudności z uzyskaniem dawców komórek w przyczyniły się jednak do rozwoju badań nad wykorzystaniem pluripotentnych komórek macierzystych i podejmowania pierwszych prób leczenia cukrzycy tą metodą. Komórki macierzyste to pierwotne niewyspecjalizowane komórki, które mogą przekształcić się w inne, dowolne, np. przypominające wysepki Langerhansa, uwalniające insulinę w odpowiedzi na wysokie stężenie glukozy we krwi. Dużym problemem w takich terapiach jest jednak trudna kontrola prawidłowego różnicowania się komórek w warunkach in vivo, ponieważ czynniki wpływające na ten proces nie zostały jeszcze do końca poznane. Innymi ograniczeniami są transformacje nowotworowe i aberracje chromosomalne, które mogą wystąpić przy dłuższym stosowaniu ludzkich komórek macierzystych. Problemem w przypadku komórek pobranych od dawców są silne reakcje immunologiczne organizmu, a także niska żywotność przeszczepionych komórek ze względu na utrudniony dostęp do tlenu.

Obecnie prowadzanych jest wiele badań nad wykorzystaniem kapsuł i innych środków chroniących nowe komórki beta przed układem odpornościowym pacjenta. Naukowcy z Massachusetts Institute of Technology (MIT) i Beta-O2 Technologies opracowali implant zawierający kapsułkowane komórki wysp trzustkowych w płytce, która na zewnętrznej powierzchni pokryta jest membraną, chroniącą komórki przed układem immunologicznym i jednocześnie umożliwia dyfuzję insuliny, składników odżywczych oraz tlenu. Od wewnętrznej strony płytki znajduje się dodatkowo komora, która dostarcza powietrze. Tlen z powietrza przepływa do wysepek osadzonych w płytce przez półprzepuszczalną membranę. Mimo, że terapie eksperymentalne z zastosowaniem komórek macierzystych przynoszą oczekiwane rezultaty, do ich szerszego zastosowania klinicznego być może jeszcze długa droga. Każdy dzień przynosi jednak kolejne, zazwyczaj pozytywne doniesienia z badań, co daje nowe nadzieje milionom pacjentom na całym świecie.

Bibliografia:

  1. https://www.pompy-medtronic.pl/system-minimed/ci%C4%85g%C5%82e-monitorowanie-glikemii
  2. nature.com/articles/s41598-018-23862-w?_ga=2.5058483.1222140237.1524816020-629267087.1524816020
  3. http://docplayer.pl/16948396-Zastosowanie-komorek-macierzystych-w-leczeniu-cukrzycy.html
  4. http://www.ema.europa.eu/ema/
  5. https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/34877/matejko_nowoczesne_technologie_w_terapii_cukrzycy_typu_1.pdf?sequence=1&isAllowed=y
  6. http://www.euro.who.int/en/health-topics/noncommunicable-diseases/diabetes/data-and-statistics
  7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3603032/
Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych