REKLAMA
Autor: Redakcja Aptekarz pl Opublikowano: 15 stycznia 2020

Naturalnie zadowalająca pomoc w katarze u dzieci

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA

Katar u dzieci należy do najczęstszych objawów infekcji dróg oddechowych, która zdarza się nawet 6 do 8 razy do roku. Stanowi jedną z najliczniejszych przyczyn wizyt dzieci u lekarzy pierwszego kontaktu. Dzieci szczególnie narażone są na występowanie choroby w sezonie jesienno-zimowym, obfitującym w zmienne warunki pogodowe takie jak: deszcz, chłodny wiatr, niska temperatura, które, sprzyjają rozwojowi infekcji górnych dróg oddechowych.

(fot. shutterstock)

REKLAMA

Natychmiastowe leczenie kataru jest szczególnie istotne, gdyż to właśnie katar jest pierwszym symptomem możliwie rozprzestrzeniającej się infekcji.  [1,14] 

REKLAMA

Leczenie

W zależności od etiologii występującej infekcji, a także stanu nasilenia objawów nieżytu górnych dróg oddechowych powszechnie nazywanego katarem stosowane są różne formy terapii. W leczeniu objawowym wykorzystuje się kilka grup terapeutycznych, których zadaniem jest łagodzenie występujących objawów i przywracanie fizjologicznego stanu zdrowia pacjenta. Wykorzystuje się m.in.: leki o działaniu miejscowo obkurczającym błony śluzowe, które odpowiadają za zmniejszenie przekrwienia, a co za tym idzie zmniejszenie produkcji śluzu, preparaty mukolityczne, które z kolei powodują zmniejszenie lepkości oraz upłynnienie zalegającego śluzu, przez co udrażniają zatkany nos, bądź też glikokortykosteroidy donosowe powstrzymujące stan zapalny. Niekiedy leczenie infekcji dróg oddechowych wymaga zastosowania antybiotykoterapii. Jak wiadomo ten rodzaj kuracji, zarezerwowany jest wyłącznie dla chorób o podłożu bakteryjnym, a nieuzasadnione zastosowanie antybiotyku nie tylko nie przyczynia się do poprawy stanu zdrowia pacjenta, ale wpływa na rozwój antybiotykoodporności u pacjentów. Dlatego też tak ważny jest prawidłowy dobór leczenia. [1, 4, 5]

Możliwe działania niepożądane substancji chemicznych 

Substancje lecznicze o chemicznym pochodzeniu dostępne w aptekach są powszechnie używane w leczeniu infekcji, jednakże, ich stosowanie obarczone jest szeregiem obostrzeń oraz działań nieporządnych, do których zalicza się m.in.: krótkotrwały czas możliwego zastosowania terapii, podrażnianie, anemizacja oraz wysuszanie śluzówki nosa, kichanie, a także obostrzenia dotyczące możliwości stosowania u dzieci oraz kobiet w ciąży. Warto również wspomnieć, że preparaty zawierające w swoim składzie chemiczne substancje miejscowo obkurczające, są bardzo często świadomie oraz nieświadomie nadużywane. W konsekwencji prowadzi to do rozwoju uzależnień, a także samoistnego wywołania kataru polekowego. [15]

Może zatem warto postawić na metody naturalne?

Skuteczną alternatywą terapii wykorzystujących chemiczne farmaceutyki stała się medycyna stosująca surowce pochodzenia naturalnego tzw. fitomedycyna. Jak wiadomo z historii leki pochodzenia naturalnego odgrywały kluczową rolę w leczeniu od czasów starożytności, aż do współczesnych. Obecnie ten rodzaj terapii zdobywa coraz większe zaufanie u pacjentów, a co za tym idzie, jest chętniej wykorzystywany przez lekarzy i farmaceutów. Jak podaje Światowa Organizacja Zdrowia, ponad 80% pacjentów populacji rozwijających sięga po leki o pochodzeniu naturalnym. Zaufanie, jakie wzbudza fitomedycyna, widoczne jest szczególnie w krajach zachodniej Europy, gdzie coraz więcej pacjentów szuka naturalnych i holistycznych metod terapii. Surowce naturalne wykazują nie tylko dobrą skuteczność działania, ale są wysoce bezpieczne. Do farmaceutyków naturalnego pochodzenia zalicza się preparaty otrzymywane m. in.: z korzenia goryczki, kwiatu pierwiosnka i bzu czarnego, ziela szczawiu i tymianku oraz liści bluszczu, rozmarynu, dziewanny, prawoślazu, lipy, pelargonii afrykańskiej. Substancje aktywne surowców roślinnych wykazują działanie: sekretolityczne, mukolityczne oraz antyseptyczne. Działanie polega na przywróceniu prawidłowych funkcji błony śluzowej poprzez udrażnianie zatkanych zatok, rozrzedzenie zalegającej wydzieliny, przywrócenie fizjologicznego rytmu transportu śluzowo-rzęskowego, a co za tym idzie wzmocnienie aktywności mechanizmów obrony immunologicznej górnych dróg oddechowych. Stosowanie naturalnych dróg terapii nie tylko zwiększa odsetek liczby wyleczonych, ale jednocześnie przyczynia się do zmniejszenia ilości ordynowanych antybiotyków w następstwie infekcji górnych dróg oddechowych. Spośród wymienionych wyżej surowców roślinnych szczególnie cenionym farmaceutykiem pozostaje Pelargonia Afrykańska. Potwierdzona w badaniach klinicznych na dorosłych, a także dzieciach aktywność przeciwwirusowa, przeciwbakteryjna oraz immunomodulująca została uznana przez towarzystwo laryngologiczne EPOS, przez co pozostaje rekomendowana w leczeniu ostrego zapalenia zatok przynosowych.  [1, 12, 17]

Captomucil – co to takiego? 

Związkiem reprezentującym substancje pochodzenia naturalnego jest chitozan będący substratem opracowanej swoiście aktywnej cząsteczki Captomucilu pozyskany ze ściany komórkowej grzybów. Związek ten – Captomucil zawdzięcza swoją aktywność swoistemu powinowactwu chitozanu do mucyny – głównego składnika budującego śluz obecny w drogach oddechowych. Mechanizm działania substancji czynnej polega na fluidyzacji tj. zmniejszeniu lepkości patogennego śluzu i tworzenia łatwo płynącej zawiesiny możliwej do odprowadzenia. W rezultacie umożliwia to szybki oraz efektywny odpływ zalegającej wydzieliny przynosząc natychmiastową ulgę pacjentowi. Warto podkreślić, iż kluczowym wyróżnikiem opracowanego związku jest jego odpowiednie stężenie oraz źródło chitozanu. Odpowiednio dobrane stężenie cząsteczki zawdzięcza jego najaktywniejsze właściwości rozrzedzające zalegającą wydzielinę, a pozyskiwanie chitozanu ze ściany komórkowej grzybów pozbawiło właściwości alergizujących substancji, tak jak ma to miejsce w przypadku pozyskiwania chitozanu ze skorupiaków. [7, 8, 11]

Aromaterapia

Niekonwencjonalną metodą terapii kataru jest wykorzystanie leczniczego działania lotnych substancji czynnych zawartych w olejkach eterycznych.  Metoda ta polega na dodaniu od kilku do kilkunastu kropli olejku do letniej wody bądź zastosowaniu gotowych plastrów ulatniających lotne substancje czynne. Aktywne związki obecne w olejkach takich jak m.in.: olejek miętowy, lawendowy czy eukaliptusowy  pomagają udrożnić zatkane drogi oddechowe, czym redukują dyskomfort związany z zatkanym nosem, ponadto wykazują swoiste właściwości farmakologiczne. Olejek miętowy oraz lawendowy przyczynia się do zahamowania rozwoju bakterii chorobotwórczych takich jak: Staphylococcus aureus , Pseudomonas aeruginosa , Bacillus subtilis , i Escherichia coli. Natomiast olejek eukaliptusowy nie tylko hamuje rozwój drobnoustrojów chorobotwórczych, ale także działa sekretolitycznie mobilizując proces produkcji rzadkiej wydzieliny z nosa ułatwiając tym oczyszczanie śluzówki. Jako ciekawostkę można nadmienić, iż wykorzystywany także w aromaterapii olejek z drzewa herbacianego wykazuje działanie synergistyczne z niektórymi antybiotykami, potęgując tym ich efekt terapeutyczny. Inhalacje z wykorzystaniem olejków eterycznych nie ograniczają się wyłącznie do aktywności substancji czynnych, lecz wpływają również na nawilżenie dróg oddechowych, przez co ten rodzaj terapii jest pomocny w leczeniu infekcji dróg oddechowych. [6, 9, 10, 16]

Poszukując pomocy w leczeniu kataru warto rozważyć metody leczenia oparte na naturalnych surowcach leczniczych, a w szczególności u dzieci. Surowce roślinne zapewniają nie tylko zadowalające efekty terapii, ale także są bezpieczne u użyciu przy równoczesnym wyłączeniu restrykcji dotyczących preparatów bazujących na chemicznych substancjach czynnych. 

mgr farm. Łukasz Czajka

Bibliografia 

  1. Gwaltney J.M., Clinical Significance and Pathogenesis of Viral Respiratory Infections, THE AMERICAN JOURNAL OF MEDICINE, Volume 112 (6A) April 22, 2002
  2. Kuthan T., Infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci a fitoterapia, Lek w Polsce, VOL 28 NR 02’18 (321)
  3. https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-nosa-i-zatok/105992,niezyt-nosa
    dostęp 22.08.2019
  4. Arcimowicz M., „Donosowe glikokortykosteroidy w leczeniu alergicznego nieżytu nosa.” Alergia Astma Immunologia 21.1 (2016).
  5. https://www.loia.pl/news/2097/naduzywanie-antybiotykow-przyczyny-i-skutki.html dostęp 22.08.2019
  6. Neher A., Gstöttner M., Thaurer M., Augustijns P., Reinelt M., Schobersberger W. Influence of essential and fatty oils on ciliary beat frequency of human nasal epithelial cells. Am J Rhinol. 2008 Mar-Apr;22(2):130-4.
  7. Collado-González M, González Espinosa Y, Goycoolea FM. Interaction Between Chitosan and Mucin: Fundamentals and Applications. Biomimetics (Basel). 2019;4(2):32.
  8. Menchicchi B, Fuenzalida J. P., Kishore Babu Bobbili, Hensel A., Musti J. Swamy, Goycoolea F. M. Structure of Chitosan Determines Its Interactions with Mucin Biomacromolecules 2014 15 (10), 3550-3558
  9. Nowak G., Nawrot J.,. Surowce roślinne i związki naturalne stosowane w chorobach układu oddechowego. Herba Polonica, 2009, 55: 178-213.
  10. Różański H., Medycyna dawna i współczesna: Olejek lawendowy (pol.). 2008-09-25. dostęp 22.08.2019
  11. CAPTOMUCIL Isotonic/ Hypertonic decongestant nasal spray containing vegetal chitosan. dostęp 22.08.2019 
  12. Ghazi-Moghadam K, Inançlı HM, Bazazy N, Plinkert PK, Efferth T, Sertel S. Phytomedicine in otorhinolaryngology and pulmonology: clinical trials with herbal remedies. Pharmaceuticals (Basel). 2012 Aug 20;5(8):853-74. 
  13. Sertel S., Phytomedicine in otorhinolaryngology: evidence-based medicine with medicinal plants. HNO, 59 (2011), pp. 1198-1202
  14. Wawrzyniak A., Racjonalna terapia ostrych infekcji górnych dróg oddechowych. WYBRANE PROBLEMY KLINICZNE, 2011
  15. https://www.drugs.com/cdi/xylometazoline.html dostęp 22.08.2019
  16. https://apps.who.int/medicinedocs/en/d/Js4927e/19.html dostęp 22.08.2019

Kolodziej H. Antimicrobial, Antiviral and Immunomodulatory Activity Studies of Pelargonium sidoides (EPs® 7630) in the Context of Health Promotion. Pharmaceuticals (Basel). 2011;4(10):1295–1314. Published 2011 Oct 10.

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych