REKLAMA
Autor: Marcin Snoch Opublikowano: 28 marca 2019

Naukowcy coraz bliżej zwycięstwa z HIV?

Artykuł pochodzi z serwisu

Niedawno świat obiegła wiadomość o wyleczeniu chorego na HIV. Jest to druga osoba wyleczona przy użyciu tej samej metody, co zdaje się potwierdzać jej skuteczność. Niestety problemem jest sam sposób leczenia, bo wiąże się z radykalną chemioterapią i przeszczepem szpiku kostnego (obaj pacjenci cierpieli także na nowotwory układu krwiotwórczego).

(Fot. shutterstock)

REKLAMA

Przeszczepiono im tkankę osób odpornych na wirusa HIV i w efekcie zastosowane leczenie wyeliminowało zakażenie HIV. Jednak ryzyko związane z tą procedurą medyczną wyklucza zastosowanie jej w standardowym leczeniu HIV [1]. I nie w tym upatruje się sukces w walce z epidemią.

REKLAMA

 

Plany i nadzieje

 W lutym 2019 Amerykańska agencja zajmująca się chorobami zakaźnymi (Centers for Disease Control and Prevention) poinformowała o planach zmniejszenia ilości nowych zakażeń wirusem HIV w USA o 90% w ciągu 10 lat, a o 75% w ciągu najbliższych 5 lat. Skąd ten optymizm?

W latach 2010-2016 udało się znacznie zmniejszyć ilość nowych zakażeń HIV w USA wśród, heteroseksualnych osób rasy białej. Jednak wciąż wyzwaniem pozostały zakażenia u osób innych kolorów skóry. Najnowsze plany rządu USA mają to zmienić [2].

Jednak problem HIV i AIDS to nie tylko USA. Czy ten optymizm dotyczy tylko bogatych Stanów Zjednoczonych?

 

Nie tylko USA

Ilość chorych umierających z powodu AIDS ulega stałemu zmniejszeniu się od 2005 roku, kiedy zmarło 1,8 miliona osób. Do 2015 dzięki skutecznej terapii antyretrowirusowej udało się ograniczyć ilość zgonów do 1,2 miliona rocznie. Dzięki połączeniu kilku leków przeciwwirusowych można osiągnąć stan, w którym wirus jest niewykrywalny we krwi [3]. Oznacza to, że taka osoba może normalnie funkcjonować w społeczeństwie, i prawdopodobnie dożyje sędziwego wieku (umrze z przyczyn niezwiązanych z AIDS) [4].

 

Grupy leków stosowanych w kombinowanej terapii antyretrowirusowej (cART) [4]:

  1. nukleozydowe/nukleotydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI) – abakawir, emtrycytabina, lamiwudyna, tenofowir (alafenamid tenofowiru [TAF] i dizoproksyl enofowiru [TDF]), zydowudyna
  2. nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NNRTI) – efawirenz, etrawiryna, newirapina, rylpiwiryna
  3. inhibitory proteazy (IP) – atazanawir, darunawir, lopinawir
  4. inhibitory integrazy (INSTI) – raltegrawir, elwitegrawir, dolutegrawir
  5. inhibitory wejścia – enfuwirtyd, marawirok. Kombinacje zalecane do rozpoczynania cART u osób dotychczas nieleczonych antyretrowirusowo: 2 NRTI + NNRTI

 

Wzmocnienie farmakologiczne:  2 NRTI + PI (z dodatkiem niewielkiej dawki rytonawiru lub kobicystatu) lub 2 NRTI + INSTI.

Pomimo coraz większych sukcesów w leczeniu, problemem są nowe infekcje. Duża grupa pacjentów nie wie o zakażeniu i w efekcie może przekazywać wirusa dalej. W Polsce szacuje się, że jest to ok. 30% chorych. Niestety przybywa także zakażonych w nietypowych grupach jak np. kobiety po 40 roku życia. Zwykle są to osoby po rozwodach, które próbują ułożyć sobie życie na nowo. Nie uważają się za osoby będące zagrożone wirusem HIV, więc nie podejmują odpowiednich zabezpieczeń i nie badają się [6].

 

PrEP i PEP

Skoro leczenie jest skuteczne, ale problem stanowią nowe infekcje, to czym powodowany jest optymizm władz USA?

Od 2012 zaleca się terapię antyretrowirusowa dla osób narażonych na infekcję HIV, czyli profilaktyka przedekspozycyjna (PrEP). Dotyczy to osób mających wielu partnerów seksualnych, podejmujących ryzykowne stosunki, stosujących substancje psychoaktywne. PrEP jest także wskazany u osób pijących większe ilości alkoholu, gdyż sprzyja on ryzykownym zachowaniom seksualnym.

Tacy ludzie powinni przyjmować raz dziennie połączenie dwóch leków antyretrowirusowych (emtrycytabina + tenofowir). Regularne stosowanie preparatu pozwala na redukcję zakażenia HIV o 92%.

Należy wymienić drugi rodzaj profilaktyki HIV, którą jest profilaktyka poekspozycyjna (PEP).

Ryzyko zakażenia wirusem HIV w wyniku ekspozycji czyli zdarzenia, które może doprowadzić do infekcji, zależy od wielu czynników, np. rodzaju ekspozycji, rodzaju potencjalnie zakaźnego materiału biologicznego, czy statusu pacjenta, którego płyny ustrojowe były przyczyną narażenia. Do ekspozycji na wirus HIV może nastąpić w przypadku m.in. zranienie skóry skażonym ostrym przedmiotem (igła, skalpel itp.), kontaktu z błonami śluzowymi, uszkodzoną skórą, a także z potencjalnie zakaźnym materiałem: krwią, tkankami lub płynami ustrojowymi pacjenta.

W takich przypadkach stosuje się PEP. Jest to schemat leczenia antyretrowirusowego po kontakcie, który mógł doprowadzić do infekcji,. Podanie leków antyretrowirusowych należy rozpocząć jak najszybciej do ekspozycji, najlepiej w ciągi 1-2 godzin, jednak nie później niż 48 godzin, a w wyjątkowych sytuacjach do  72 godzin od zdarzenia, daje bardzo dużą szansę na uniknięcie zakażenia [4,5,6,7].

 

Zmiany zmiany w podejściu do HIV

Największym problemem jest zmiana w podejściu do problemu zwalczania epidemii HIV. Jasne jest, że nie podejmowanie ryzykownych zachowań seksualnych, stali partnerzy, niestosowanie narkotyków są najskuteczniejszymi sposobami zapewniającymi bezpieczeństwo. Jednak należy pogodzić się z faktem, że są osoby, którym taki sposób życia nie pasuje. Należy zatem odstawić na bok oceny moralne, które nic nie wnoszą do sprawy i skupić się na celu, jakim jest zmniejszenie nowych infekcji HIV. Pozwoli to na szersze zastosowanie PrEP i PEP, a w efekcie stopniowe ograniczanie epidemii.

 

Bibliografia:

  1. Drugi przypadek wyleczenia z HIV. https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/aktualnosci/205371,drugi-przypadek-wyleczenia-zakazenia-hiv
  2. Ending HIV in the USA – Editorial The Lancet – VOLUME 393, ISSUE 10175, P960, MARCH 09, 2019 https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(19)30512-4/fulltext  
  3. Estimates of global, regional, and national incidence, prevalence, and mortality of HIV, 1980–2015: the Global Burden of Disease Study 2015 https://www.thelancet.com/journals/lanhiv/article/PIIS2352-3018(16)30087-X/fulltext
  4. Podręcznik Interna mp.pl – AIDS https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.18.2.
  5. Strona Centers for Disease Control and Prevention https://www.cdc.gov/hiv/risk/estimates/index.html
  6. Koniec HIV. Czy to możliwe?  https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/HIV-AIDS/199664,koniec-hiv-czy-to-mozliwe
  7. Eisinger RW, Fauci AS. Ending the HIV/AIDS Pandemic1. Emerg Infect Dis. 2018;24(3):413-416.
Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych