Autor: Sebastian Bort Opublikowano: 18 września 2017

Niezależność farmaceuty w obliczu prawa

Absolwenci farmacji kończąc studia opuszczają Uczelnie w przekonaniu o „misyjności” […]

Absolwenci farmacji kończąc studia opuszczają Uczelnie w przekonaniu o „misyjności” wybranego zawodu. W zetknięciu z aktualną praktyką apteczną przekonanie to niewątpliwie słabnie, a wspomnienie zaszczepianych podczas studiów idei zaczyna przybierać postać rozczarowania.

Powszechnie przyjmuje się, że zawód farmaceuty – to zawód zaufania publicznego. W polskim prawie nie istnieje definicja legalna zawodu zaufania publicznego, która określałaby istotne kryteria pozwalające na zaliczenie danej profesji do grupy takich właśnie zawodów. Pojęcie zawodu zaufania publicznego wywodzi się z art. 17 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997, który wiąże wykonywanie takiego zawodu z istnieniem samorządu zawodowego, reprezentującego osoby go wykonujące oraz sprawującego pieczę nad należytym jego wykonywaniem w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Należy wskazać, że nie stworzono dotychczas żadnej formalnej listy zawodów zaufania publicznego. Ponadto, poszczególne ustawy regulujące działalność różnych grup zawodowych, dla których powołano samorząd zawodowy nie zawierają ustawowego wskazania, iż dany zawód posiadający samorząd zawodowy jest zawodem „zaufania publicznego”.

W Polsce dotychczas samorządy zawodowe zostały powołane dla wielu grup zawodowych, między innymi dla: adwokatów, diagnostów laboratoryjnych, farmaceutów, fizjoterapeutów, lekarzy i lekarzy dentystów, notariuszy, pielęgniarek i położnych, dla radców prawnych. Jak wynika z powyższej listy do zawodów zaufania publicznego zalicza się profesje świadczące usługi o szczególnym charakterze z punktu widzenia interesu publicznego. Tak więc poza samorządem zawodowym, zawód zaufania publicznego powinien posiadać wyłączne prawo do wykonywania określonych, charakterystycznych dla danego zawodu usług. Usługi te stanowią zatem pewnego rodzaju monopol zawodowy i mogą być wykonywane jedynie przez członków danej korporacji zawodowej. W innym bowiem przypadku tworzenie samorządu zawodowego wydaje się mieć charakter bezcelowy.

Powołanie zawodu zaufania publicznego jest bowiem istotne nie ze względu na cechy indywidualne osób wykonujących dany zawód, ale ze względu na to jakie czynności zawodowe lub usługi członkowie danej korporacji mają świadczyć dla społeczeństwa. Formalnie tego rodzaju wyłączność dla świadczenia określonego rodzaju usług lub czynności zawodowych powinno wskazywać na stronę podmiotową, czyli określać kto (po spełnieniu jakich warunków) może być świadczeniodawcą lub usługodawcą oraz jakiego rodzaju usługi lub czynności zawodowe są zarezerwowane dla danej profesji.

O tym, że zawód farmaceuty jest zawodem zaufania publicznego przesądza w pierwszej kolejności istnienie powołanego ustawowo samorządu zawodowego. Zgodnie z ustawą z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (dalej – u.i.a.) samorząd zawodowy obejmuje wszystkie osoby wykonujące zawód farmaceuty, niezależnie od formy jego wykonywania (dopuszczalne jest prowadzenie działalności gospodarczej, zatrudnienie na podstawie umowy o pracę czy wykonywanie zawodu na podstawie umowy cywilnoprawnej lub stosunku służbowego, np. w wojsku).

Zawód służyć ma ochronie ważnych wartości – ma na celu ochronę zdrowia publicznego (art. 2a ust. 1 u.i.a.). W myśl art. 2 a ust. 1 u.i.a. wykonywanie zawodu farmaceuty obejmuje udzielanie usług farmaceutycznych, polegających w szczególności na:

sporządzaniu i wytwarzaniu produktów leczniczych;
ocenie jakości leków recepturowych, leków aptecznych i leków gotowych;
wydawaniu produktów leczniczych i wyrobów medycznych, wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro, wyposażenia wyrobów medycznych, wyposażenia wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro oraz aktywnych wyrobów medycznych do implantacji, będących przedmiotem obrotu w aptekach, działach farmacji szpitalnej i hurtowniach farmaceutycznych;
sporządzaniu leków recepturowych i leków aptecznych w aptekach;
sprawowaniu nadzoru nad wytwarzaniem, obrotem, przechowywaniem, wykorzystaniem i utylizacją produktów leczniczych i wyrobów;
udzielaniu informacji i porad dotyczących działania i stosowania produktów leczniczych i wyrobów będących przedmiotem obrotu w aptekach i hurtowniach farmaceutycznych;
sprawowaniu opieki farmaceutycznej polegającej na dokumentowanym procesie, w którym farmaceuta, współpracując z pacjentem i lekarzem, a w razie potrzeby z przedstawicielami innych zawodów medycznych, czuwa nad prawidłowym przebiegiem farmakoterapii w celu uzyskania określonych jej efektów poprawiających jakość życia pacjenta;
kierowaniu apteką, punktem aptecznym, działem farmacji szpitalnej lub hurtownią farmaceutyczną;
współuczestniczeniu w sprawowaniu nadzoru nad gospodarką produktami leczniczymi, w szczególności w zakładach opieki zdrowotnej;
współudziale w badaniach klinicznych prowadzonych w szpitalu;
współudziale w badaniach nad lekiem;
przygotowywaniu roztworów do hemodializy i dializy otrzewnowej.

W ustawie z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne usługi farmaceutyczne są skatalogowane w rozdzieleniu na apteki ogólnodostępne i apteki szpitalne (art. 86 ust. 2 i 3). Katalogi ustawowe zawierają przedmiotowy opis świadczeń wchodzących w zakres pojęcia usługi farmaceutycznej. W tym miejscu wskazać należy, że charakter prawny opisanych czynności jest dość zróżnicowany i zasadniczo odbiega od tego, co powszechnie uznawane jest za usługę.

Definicja legalna usług zawarta została w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o świadczeniu usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Co prawda przepisów tej ustawy nie stosuje się do świadczenia usług, o których mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne czy w u.i.a., jednak cytowana definicja wskazuje na to, czym jest usługa i na czym polega taki rodzaj świadczenia. Otóż: „usługą jest świadczenie wykonywane przez usługodawcę na własny rachunek, zwykle za wynagrodzeniem, w szczególności usługi budowlane, handlowe oraz usługi świadczone w ramach wykonywanego zawodu”. Na gruncie prawa cywilnego istnieje grupa umów o świadczenie usług (nazwanych i nienazwanych), których przedmiotem jest wykonywanie określonych czynności faktycznych tj. usług. Dość jednoznacznie rozgranicza się umowy nazwane, których przedmiotem jest sprzedaż lub wytworzenie konkretnej rzeczy (jak umowa sprzedaży, dostawy lub umowa o dzieło) od umów, których przedmiotem jest świadczenie o charakterze niematerialnym. W kontekście powyższego założyć można, że o usłudze mówimy wówczas, gdy osoba wykonująca jakąś czynność zawodową jest jednocześnie usługodawcą działającym na własny rachunek, który wchodzi w bezpośrednią relację prawną z usługobiorcą.

I tak od strony podmiotowej przyjmuje się, że świadczący usługę robi to na własny rachunek. Tymczasem w przypadku usług farmaceutycznych, ich wykonywanie przez farmaceutę na własny rachunek jest raczej wyjątkiem niż regułą. Wynika to z tego, że aby mówić o świadczeniu usług na własny rachunek osoba uprawniona zawodowo do wykonania określonej czynności zawodowej na rzecz usługobiorcy powinna być jednocześnie usługodawcą. Taka sytuacja jest w zasadzie możliwa jedynie wówczas, gdy świadczący usługę farmaceuta działa na własny rachunek np. jako przedsiębiorca prowadzący aptekę ogólnodostępną. W praktyce zaś w większości przypadków farmaceuci wykonują swój zawód jako osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę lub na podstawie tzw. umów cywilnoprawnych. W takiej sytuacji świadczeniodawcą jest nie farmaceuta, ale zatrudniający go podmiot.

Wartym podkreślenia jest także to, że autonomia zawodowa farmaceuty udzielającego usługi farmaceutyczne nie jest obecnie w ogóle chroniona.
Farmaceuta nie ma zagwarantowanej niezależności, przez co w praktyce systemy premiowe uzależnione są nie od jakości świadczonej usługi ale od ilości sprzedanych leków czy suplementów diety.

Zastanawiając się, które z usług farmaceutycznych zarezerwowane są tylko dla farmaceuty także dojdziemy do wniosku, że tylko niektóre z nich zastrzeżone są dla farmaceuty: sporządzanie leków recepturowych i aptecznych zawierających w swym składzie substancje odurzające i psychotropowe z grupy I-P i II-P, kierowanie apteką oraz świadczenie opieki farmaceutycznej. Wydawaniem określonych leków OTC oraz wydawaniem wyrobów medycznych a także udzielaniem informacji o wydawanym produkcie leczniczym zajmować się obecnie może każdy sprzedawca sklepu ogólnodostępnego.

W kontekście powyższego, aby wykonywać zawód farmaceuty w służbie zdrowia publicznego, potrzebne są regulacje, których celem powinno być zastrzeżenie usług farmaceutycznych jako świadczeń wykonywanych tylko przez farmaceutów i minimalizowanie sfery możliwego nacisku (w formie poleceń służbowych) tak, by farmaceuta był faktycznie doradcą a nie sprzedawcą. Do roli doradców, do roli fachowców zostaliśmy bowiem przez Państwo wykształceni.

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz