Autor: Adrian Bryla Opublikowano: 3 października 2018

Opieka farmaceutyczna nad pacjentem onkologicznym

Artykuł pochodzi z serwisu
Kompleksowe podejście do potrzeb pacjenta onkologicznego wymaga zaangażowania specjalistów różnych dziedzin. Bez względu na rodzaj terapii, rozwiązywanego problemu ważna jest efektywna komunikacja, przekazywanie informacji w sposób zrozumiały dla odbiorcy, podmiotowe traktowanie pacjenta jako strony biorącej aktywny udział w terapii. Postępowanie takie określane jest pojęciem "adherence". Współpraca pomiędzy personelem medycznym a pacjentem i jego opiekunami powinna mieć charakter ciągły i dynamiczny, dostosowany do zmieniających się, w zależności od etapu leczenia, rodzaju i zaawansowania choroby potrzeb.

Farmaceuta na oddziale onkologicznym

Najczęściej przytaczaną definicją opieki farmaceutycznej jest ta zaproponowana przez Ch. Heplera i L. Strand w 1990r., wedle której „Opieka farmaceutyczna to odpowiedzialne działanie farmaceuty, którego celem jest zapewnienie bezpieczeństwa farmakoterapii i podniesienie jakości życia (…)“ . W trakcie procesu leczenia może pojawić się wiele sytuacji mających wpływ na skuteczność i bezpieczeństwo wdrożonej farmakoterapii. Jedną z nich jest występowanie problemów lekowych (ang. Drug related problem, DRP) czyli ujawnienie się podczas leczenia objawów negatywnych lub innych dolegliwości wskazywanych przez pacjenta. To idealny obszar do działania dla farmaceutów klinicznych, którzy dzięki swojej obszernej wiedzy, we współpracy z lekarzem, odpowiednio dostosują terapię chemioterapeutykami i lekami wspomagającymi do aktualnego stanu pacjenta, a także do jego oczekiwań, mając na uwadze nie tylko zdrowie pacjenta, ale także komfort przyjmowanego leczenia poprzez: dobranie najbardziej odpowiedniej postaci leku, drogi podania oraz częstości podania. Realizacja poszczególnych etapów opieki farmaceutycznej zgodnie z planem, który jest jednym z elementów efektywnie prowadzonej opieki farmaceutycznej (zwłaszcza nad pacjentem z chorobą nowotworową), to proces ciągły, dokumentowany, odbywający się cyklicznie, dający gwarancję na uzyskanie najlepszego efektu.

„To idealny obszar do działania dla farmaceutów klinicznych, którzy dzięki swojej obszernej wiedzy, we współpracy z lekarzem, odpowiednio dostosują terapię chemioterapeutykami i lekami wspomagającymi do aktualnego stanu pacjenta, a także do jego oczekiwań”

Interakcje lekowe podczas leczenia przeciwnowotworowego

Farmakoterapia pacjentów onkologicznych to proces skomplikowany, uwarunkowany właściwościami leków cytotoksycznych (tj. wąski indeks terapeutyczny, nieswoistość, duży potencjał indukcji oporności), które wpływają na znaczną toksyczność terapii czy ograniczenie możliwości ordynowania leków w monoterapii. Sytuację dodatkowo komplikują substancje przyjmowane w terapiach wspomagających, łagodzące skutki uboczne chemioterapii, leki przeciwbólowe, terapie chorób współistniejących oraz leki, które pacjent przyjmuje w ramach samoleczenia. Szacuje się, że 20-30 % działań niepożądanych leków jest wynikiem interakcji lekowych, z czego większość istotnie klinicznych interakcji lekowych dotyczy osób starszych, które są zarazem największą grupą pacjentów onkologicznych.

Działania niepożądane leczenia przeciwnowotworowego – jak sobie z tym radzić?

Skutki uboczne chemioterapii nie są jednakowe – różnią się one w zależności od rodzaju przyjmowanych leków i mechanizmów ich działania, a także od indywidualnych cech organizmu danego pacjenta. Jednymi z najczęściej występujących działań niepożądanych są wspominane nudności i wymioty, pojawiające się na skutek podrażnienie ośrodka wymiotnego w mózgu i błony śluzowej żołądka, pojawiające się od razu po podaniu leku, w ciągu doby od zakończenia podawania leku lub mające charakter przewlekły. Co warto robić oprócz stosowania leków przeciwwymiotnych zleconych przez lekarza? Oto kilka wskazówek: spożywanie pokarmów chłodnych lub zimnych zamiast pokarmów gorących, spożywanie pokarmów w pozycji siedzącej lub półsiedzącej, unikanie potraw o intensywnym zapachu i potraw ciężko strawnych, przyjmowanie cytostatyków na pusty żołądek, picie w ciągu dnia kilku szklanek niegazowanej wody mineralnej, ssanie landrynek, korzenia imbiru lub małych kawałków schłodzonego w lodówce chleba.

Kolejnym problemem pojawiającym się na skutek chemioterapii są zaparcia. Jak poradzić sobie z tym problemem? Skuteczne okazują się “domowe” sposoby, takie jak: picie na czczo szklanki wody mineralnej lub wywaru z suszonych śliwek (przygotowanego poprzedniego wieczora).

W przypadku wystąpienia biegunek ważne jest przyjmowanie dużej ilości płynów, które uchronią przed odwodnieniem organizmu. Co do stosowanych leków – dobre efekty przynosi loperamid stosowany następująco: 2 tabletki po pierwszym luźnym stolcu, następnie 1 tabletka po każdym kolejnym stolcu, łącznie do 8 tabletek na dobę.

Innym powszechnie występującym działaniem niepożądanym występującym na skutek chemioterapii jest utrata włosów. To co można zaoferować pacjentowi (prócz noszenia peruki) to porady i wsparcie psychiczne.

Dlaczego farmaceuta?

W ramach usługi farmakologiczno-onkologicznej, należy dążyć do bezpośredniego kontaktu z pacjentami, którzy są w trakcie leczenia lub mają rozpocząć leczenie lekami, roztworami infuzyjnymi, radioterapii czy zabiegowi chirurgicznemu. Przekazywanie informacji jest możliwe w bezpośrednim kontakcie z pacjentem. Warto wspomnieć, że farmaceuta staje się dla pacjenta osobą pierwszego kontaktu, ponieważ dostęp do farmaceuty jest zdecydowanie bardziej dogodny i łatwiejszy niż do specjalisty – pacjent nie musi się borykać ze skierowaniami, rejestracją, oczekiwaniem w kolejkach, co (w szczególności dla pacjentów w czasie chemioterapii) jest bardzo męczące. Przekazywanie informacji możliwe jest także w sposób pośredni, poprzez przygotowywanie dla pacjenta ulotek informacyjnych/edukacyjnych.

„farmaceuta staje się dla pacjenta osobą pierwszego kontaktu, ponieważ dostęp do farmaceuty jest zdecydowanie bardziej dogodny i łatwiejszy niż do specjalisty”

Rola farmaceuty nie powinna być ograniczona tylko do przygotowania lub wydania gotowego leku przepisanego przez specjalistę. Od farmaceuty oczekuje się fachowej porady dotyczącej mechanizmu działania danego leku, możliwych interakcji – nie tylko tych lekowych, ale także interakcji (w tym tych pożądanych) leku z pożywieniem, działań niepożądanych występujących najczęściej i sposobów radzenia sobie z nimi. Pacjent oczekuje konkretnych informacji, które pozwolą nie tylko odzyskać zdrowie, ale także zachować je przez jak najdłuższy czas.

Artykuł Opieka farmaceutyczna nad pacjentem onkologicznym pochodzi z serwisu aptekaszpitalna.pl

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz