Autor: Zuzanna Miś Opublikowano: 19 lipca 2018

Ostre, niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego

Artykuł pochodzi z serwisu
Zapalenie pęcherza rozpoznajemy po takich objawach jak: ból i pieczenie […]

Zapalenie pęcherza rozpoznajemy po takich objawach jak: ból i pieczenie podczas oddawania moczu (dyzuria), częstomocz i nagłe parcie na mocz.

fot. shutterstock

 

Pacjent

 

Jeśli można narzekać na brak równouprawnienia między płcią męską a żeńską, to z pewnością można wskazać zakażenie układu moczowego (ZUM). Kobiety cierpią na tą przypadłość prawie 50 razy częściej niż mężczyźni. Przyjmuje się, że co druga kobieta będzie uskarżać się na objawy ZUM chociaż raz w życiu, a 30-40% z nich doświadczy nawrotu infekcji w ciągu kolejnych 3 miesięcy. Wynika to z bliskiego sąsiedztwa ujścia cewki moczowej, pochwy i odbytnicy. Szczególnie predysponowane są młode kobiety w wieku 16-35 lat.

 

Rozpoznanie po objawach klinicznych

 

O niepowikłanym ZUM mówimy, gdy spowodowane jest przez typowe bakterie, u osób bez chorób lub wad układu moczowego, przy sprawnie działających mechanizmach obronnych. Najczęściej mówimy o ZUM w kontekście zapalenia pęcherza moczowego lub ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek.

 

Zapalenie pęcherza rozpoznajemy po takich objawach jak: ból i pieczenie podczas oddawania moczu (dyzuria), częstomocz i nagłe parcie na mocz. Konieczność wykonania badań laboratoryjnych jest określona indywidualnie, w sytuacjach oczywistych (młode kobiety, ostra dyzuria) dalsza diagnostyka nie jest konieczna.

 

Badania laboratoryjne

 

Oprócz objawów klinicznych wymienionych wyżej, rozpoznanie potwierdzamy:

– badaniem ogólnym moczu (wypatrujemy w moczu obecności leukocytów, czerwonych krwinek, bakterii, azotynów i esteraz leukocytów),

– posiewem moczu (gdy bakterii w polu widzenia będzie >10^3 CFU),

 

Nawet 30% próbek moczu na posiew może być źle pobranych, kolejne 30% próbek jest źle transportowanych, przez co posiew traci na wiarygodności. Kluczową rolą farmaceuty jest poinstruowanie pacjenta, w jaki sposób postępować z materiałem:

– pojemnik do posiewu musi być jałowy,

– kobiety przed pobraniem próbki powinny umyć okolice cewki moczowej i krocza wodą z mydłem, wytrzeć w kierunku od przodu do tyłu i jeszcze raz przetrzeć gazikiem z wodą,

– następnie powinny rozchylić wargi sromowe i oddać pierwszą część moczu do toalety (aby wypłukać cewkę moczową),

– bez przerywania strumienia moczu, pobrać środkową porcję moczu do pojemnika,

– mężczyźni przecierają ujście cewki gazikiem z wodą, następnie powinni odprowadzić napletek i podobnie pobrać środkową porcję moczu, nie przerywając strumienia;

Aby nie dopuścić do namnażania się bakterii w próbce moczu, powinna być ona dostarczona do laboratorium jak najszybciej. Jeśli pacjenci nie są w stanie przekazać próbki w ciągu godziny, powinni ją schłodzić do temp. 4 st. Cel.

 

Etiologia

 

W zapaleniu pęcherza moczowego nie musimy wyciągać magicznej kuli, aby określić jego etiologię. 95% przypadków spowodowanych jest infekcją pałeczkami Gram ujemnymi Escherichia coli (pałeczkami okrężnicy). W literaturze można znaleźć ją również pod skrótem UPEC (od Uropathogenic E. coli), określającym szczepy uropatogenne, które różnią się trochę od tych z przewodu pokarmowego, m.in. obecnością fimbrii przyczepiających bakterie do nabłonka pęcherza.

Taka etiologia dotyczy jednak tylko ostrych, niepowikłanych infekcji układu moczowego. Cięższe, nawrotowe postacie ZUM rządzą się innymi prawami, co zostanie omówione w kolejnym artykule.

 

Skoro w zasadzie mówimy o jednym szczepie bakterii, to w czym trudność? Podajemy antybiotyki przeciwko E. coli i po problemie! Tylko skąd te nawroty? Skąd powikłania? Niestety, dobranie odpowiedniego antybiotyku nie jest prostym zadaniem, ponieważ szczepy bakterii cały czas mutują i przystosowują się do niekorzystnych dla nich warunków.

 

Ostatnie badania nad opornością E. coli w Polsce były prowadzone ok. 15 lat temu. Już wtedy oporność bakterii w niepowikłanym ZUM wynosiła 40% dla ampicyliny (podobna cząsteczka do amoksycyliny), 20% dla kotrimoksazolu i 7% dla cyprofloksacyny. Eksperci podkreślają bardzo duży problem, jakim jest dostępność furazydyny bez recepty. Niestety, nie ma testu, który potrafiłby wskazać oporność E. coli na ten chemioterapeutyk, ale na podobną, niedostępną w Polsce, nitrofurantoinę opornych jest aż 30% szczepów (!).

 

Leczenie

 

Dla wszystkich typów ZUM pierwszym zaleceniem jest dobre nawodnienie, aby zapewnić jak największą diurezę. Szczególnie ważne jest opróżnienie pęcherza na noc, a także po stosunku.

 

Jeśli chodzi o leczenie przeciwbakteryjne, ważne jest zwrócenie uwagi na leki, które powinny być przepisywane jako pierwsze, a które zarezerwowane w przypadku ich nieskuteczności. Ciekawostką jest również fakt, że leki mogą być podawane w niższych dawkach i przez krótszy okres czasu niż w innych wskazaniach np. zakażeniach układu oddechowego.

 

Lekami pierwszego rzutu są:

 

Kotrimoksazol (trimetoprim + sulfametoksazol)

np. Biseptol

960 mg

Do stosowania  2 x dziennie

przez 3 dni

–      przyjmować podczas posiłku lub po nim,

Furazydyna

np. Furagina

50 mg

Do stosowania 4 x dziennie

 

–      nieznana jest oporność bakterii na ten lek,

–      brak wiarygodnych badań odnośnie skuteczności;

Fosfomycyna

np. Monural

3 g jednorazowo –      do rozpuszczenia w wodzie, przyjmować po opróżnieniu pęcherza, najlepiej na noc;

 

Lekami drugiego rzutu są:

 

Cyprofloksacyna

np. Cipronex

250 mg

Do stosowania 2 x dziennie

przez 3 dni

–      „ulubiony” lek na ZUM, a powinien być zarezerwowany na inne, cięższe schorzenia np. zapalenie płuc, powikłany ZUM,

–      niska dawka i krótki czas leczenia jest wystarczający,

–      podobnie jest z innymi fluorochinolonami (ofloksacyna, lewofloksacyna)

Amoksycylina + kwas klawulanowy

np. Amoksiklav

625 mg

Do stosowania 2 x dziennie

przez 7 dni

–      niższa skuteczność

–      nie wolno podawać samej amoksycyliny

 

Podsumowanie

 

1.     Zakażenie układu moczowego dotyczy przede wszystkim kobiet.

 

2.     Objawy kliniczne zgłaszane przez pacjentki są na tyle charakterystyczne, że można podjąć leczenie bez badań diagnostycznych.

 

3.     Badanie ogólne moczu i posiew potwierdzają rozpoznanie, ale ważna jest metoda pobrania moczu dla wiarygodności wyników.

 

4.     Zapalenie pęcherza moczowego jest spowodowane głównie przez Escherichia coli.

 

5.     W zapaleniu pęcherza moczowego konieczne jest leczenie przeciwbakteryjne. W pierwszej kolejności powinien być podany kotrimoksazol, furazydyna lub fosfomycyna.

 

6.     Fluorochinolony powinny być zarezerwowane na cięższe przypadki.

 

 

mgr farm. Zuzanna Miś

 

Bibliografia

Hryniewicz W, Holecki M. Rekomendacje diagnostyki, terapii i profilaktyki zakażeń układu moczowego u dorosłych. Narodowy Instytut Leków 2015.

 

Artykuł Ostre, niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego pochodzi z serwisu aptekarz.pl

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz