REKLAMA
Autor: Redakcja Aptekarz pl Opublikowano: 4 lutego 2019

Ostre zapalenie ucha środkowego – aktualne wytyczne

Artykuł pochodzi z serwisu

W codziennej pracy w aptece niejednokrotnie spotykamy się z problemem bolącego ucha wśród pacjentów. Pojęcie „ból ucha” jest pojęciem bardzo szerokim, niemniej jednak najczęściej związane jest z ostrą infekcją w obrębie ucha środkowego. W celu postawienia właściwej diagnozy nie wystarczy jedynie ocena wywiadu przeprowadzonego z pacjentem. Do tego niezbędne jest wykonanie badania otolaryngologicznego. Pomimo tego warto jednak wiedzieć, jak doraźnie pomóc pacjentowi, uskarżającemu się na ostry ból ucha.

(fot. shutterstock)

REKLAMA

 

REKLAMA

DIAGNOSTYKA I RÓŻNICOWANIE

Ból ucha (otalgia) może mieć podłoże pierwotne (związane z obecnością ciała obcego w przewodzie słuchowym, z zakażeniem, z zaleganiem woskowiny) lub podłoże wtórne (kiedy to ból jest wynikiem urazu, bądź choroby sąsiednich narządów). W kontekście bólu wtórnego wymienić należy: zębopochodny, czy chociażby pojawiający się po zabiegach w obrębie nosogardła itp. [1].

U dzieci problem najczęściej występuje w przebiegu ostrego zapalenia ucha środkowego. Stan ten jest zwykle wynikiem obecności infekcji w przestrzeni nosogardłowej, a w konsekwencji przemieszczenia się drobnoustrojów dochodzi do zakażenia struktur ucha środkowego [2]. U małych dzieci rozprzestrzenianie się zakażenia jest bardzo ułatwione, ze względu na bliskie sąsiedztwo rozwijających się struktur w obrębie twarzoczaszki [3]. Trąbka słuchowa umieszczona jest poziomo, co dodatkowo ułatwia kolonizację drobnoustrojów [3].

Ostre zapalenie ucha środkowego może mieć charakter ropny (etiologia bakteryjna) bądź nieropny (etiologia wirusowa) [3]. Dane epidemiologiczne wskazują na fakt, iż blisko 66% zakażeń ma etiologię mieszaną, z czego dominującymi patogenami są:

  • Wśród wirusów: RSV, wirus grypy/paragrypy, adenowirusy,
  • Wśród bakterii: S. pneumoniae, H. influenzae, M. catarrhalis [2,4].

 

KTO JEST NAJBARDZIEJ NARAŻONY

Ostre zapalenie ucha środkowego jest chorobą, która najczęściej dotyka dzieci w wieku 6-18 miesięcy, a prawdopodobieństwo jej wystąpienia spada do kilku procent w wieku 5-7 lat [2]. Z punktu widzenia zasadności i specyfiki leczenia – ostrego zapalenia ucha środkowego (w skrócie OZUS) w 2/3 przypadków to schorzenie samoograniczające. Zasada ta dotyczy jednak częściej osób dorosłych – w kontekście dzieci należy zachować szczególną ostrożność, a rodzice powinni obserwować zachowanie małego pacjenta [1,2,3].

Do głównych objawów OZUS u małych dzieci zalicza się: ból (jednostronny bądź obustronny), nudności i wymioty, biegunkę, rozdrażnienie, brak apetytu oraz wysoką gorączkę (oscylującą w okolicach 39-40℃) [1,2,3,4]. Brak jednoznacznego potwierdzenia przez dziecko występowania bólu ucha (a także fakt, iż w 20% przypadków OZUS przebiega bez objawów bólowych) nie wyklucza rozpoznania OZUS [2].

 

WYTYCZNE POSTĘPOWANIA LECZNICZEGO W PRZEBIEGU OZUS

Ostre zapalenie ucha środkowego to schorzenie, w przebiegu, którego czynnikiem sprawczym mogą być zarówno wirusy, jak i bakterie. W związku z tym aktualne wytyczne zalecają, aby wśród pacjentów spoza grup ryzyka wstrzymać się z podaniem antybiotyku, zwykle na okres 24-48 godzin [2]. Jest to czas, kiedy co najmniej połowa chorych pacjentów doświadcza samoograniczenia się choroby, dzięki czemu uniknęli oni antybiotykoterapii.
Sytuacja wygląda całkowicie odmiennie wobec pacjentów z grup ryzyka, do których światowe wytyczne zaliczają dzieci:

  • W wieku poniżej 6 miesiąca życia
  • Z bardzo wysoką gorączką i wymiotami
  • Z wysiękiem w uszach
  • Poniżej 2 r.ż., z obustronnym OZUS
  • Z wadami twarzoczaszki, z nawracającymi zapaleniami ucha środkowego, z zespołem Downa, z zaburzeniami odporności [2].

Symptomy i leczenie zapalenia ucha. Symptomy: ból ucha, problemy ze słuchem, gorączka, utrata równowagi. Leczenie: wizyta u lekarza, tygodniowy odpoczynek, stosowanie lekarstw, zakaz pływania. (fot. shutterstock)

 

W kontekście powyższych grup ryzyka, a także wobec pacjentów, u których nie nastąpiła poprawa po odczekaniu 24-48 godzin, zasadne jest włączenie do terapii antybiotyku.
Antybiotykiem z wyboru jest amoksycyklina, której skuteczność jest na wysokim poziomie [2,3]. W przypadku niepowodzenia bądź nadwrażliwości zastosowanie znajduje cefuroksym, a w momencie nawrotu choroby wdrożyć można również amoksycyklinę z kwasem klawulanowym [2,3]. Alternatywnym rozwiązaniem pozostaje terapia makrolidem (klarytromycyną), z pominięciem azytromycyny (której skuteczność w leczeniu OZUS została mocno podważona) [5].

 

CO MOŻE ZATEM POLECIĆ FARMACEUTA W APTECE

W kontekście pacjenta zgłaszającego w aptece ból ucha należałoby wykluczyć przyczynę inną niż infekcja drobnoustrojem (jak, chociażby zalegająca woskowina czy uraz mechaniczny). Po uzyskaniu w wywiadzie informacji o przebiegającej aktualnie bądź zakończonej niedawno infekcji górnych dróg oddechowych prawdopodobieństwo wystąpienia u pacjenta OZUS znacząco wzrasta. Warto jednak wytłumaczyć choremu, iż o podjęciu leczenia antybiotykiem decyduje lekarz i jest formą ostateczną, z którą należy się wstrzymać (przez 24-48 godzin).

W tym czasie warto polecić pacjentowi zastosowanie środków o działaniu przeciwbólowym  np. ibuprofenu bądź paracetamolu. Niektóre badania wskazują na większą efektywność zastosowania ibuprofenu w terapii OZUS, a to w związku z wysokim profilem bezpieczeństwa i wysoką skutecznością niwelowania odczuć bólowych [6]. Należy jednak uczulić pacjenta, aby w przypadku wystąpienia biegunki bądź wymiotów (powszechnych wśród małych dzieci) wstrzymać podawanie ibuprofenu i zastosować paracetamol [6]. Ibuprofen w sytuacji odwodnienia może uszkadzać nerki.

W odniesieniu do dzieci zalecenia te wyglądają podobnie, z tą jednak różnicą, iż rodzice powinni ze szczególną uwagą obserwować dziecko. W momencie braku poprawy po 24 godzinach zasadnym i wskazanym jest udanie się do lekarza. Dzieci poniżej 2 roku życia  powinny j już na samym początku choroby (po stwierdzeniu występowania wymienionych wyżej objawów) zostać zbadane przez lekarza.

 

Literatura:

  1. Ból ucha, Krzysztof Trzciński, Magdalena Trzcińska, podyplomie.pl
  2. Ostre zapalenie ucha środkowego u dziecka, Elżbieta Hassmann-Poznańska, mp.pl., 2012
  3. Leczenie ostrego zapalenia ucha środkowego w świetle najnowszych wytycznych, Robert Kuthan, Lek w Polsce, Vol. 24, Nr 07-08`14 (279)
  4. Ostre zapalenie ucha środkowego, Mariola Zagor, Paulina Czarnecka, Marlena Janoska-Jaździk, mp.pl., 2017
  5. Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego (2016) – część I.: Zakażenia górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli i oskrzelików, na podstawie: „Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego, Hryniewicz W., Albrecht P., Radzikowski A., Narodowy Instytut Leków, Warszawa 2016
  6. Ibuprofen in the treatment of children’s inflammatory pain: a clinical and pharmacological overview, Barbagallo M., Sacerdote P., Minerva Pediatr. 2019 Feb;71(1):82-99
REKLAMA
REKLAMA
Artykuł pochodzi z serwisu

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz