Autor: Paulina Górniak Opublikowano: 22 sierpnia 2018

Pierwiastki śladowe – cichy bohater żywienia

Artykuł pochodzi z serwisu
O pierwiastkach śladowych, czyli cynku, miedzi, manganie, molibdenie, selenie, żelazie, chromie, fluorze i jodzie na co dzień się nie myśli – potrzebne są nam one w minimalnych ilościach, przy zbilansowanej diecie na ogół nie dochodzi do niedoborów, nie widać więc też ich wyraźnego działania. Niekiedy lekarzom zlecającym mieszaniny żywieniowe trzeba o nich przypominać, argumentując to zarówno ich działaniem, jak i ekonomicznym aspektem rozliczenia kompletnego żywienia pozajelitowego. W wielu przypadkach to właśnie dopiero długotrwałe całkowite żywienie pozajelitowe, gdy pacjent pozbawiony jest innych źródeł składników pokarmowych przez dłuższy czas, przyczyniło się do ich dokładniejszego poznania i zbadania ich niedoborów.

Pierwiastki śladowe – Po co nam one?

Wbrew pozorom okazuje się, że pierwiastki śladowe odgrywają wiele bardzo ważnych ról w organizmie i są niezbędnym składnikiem pożywienia. Pełnią funkcje katalizujące i regulujące poprzez kilkadziesiąt różnych enzymów, czy też strukturalne, wchodząc w skład rozmaitych metaloprotein. Biorą udział w transportowaniu tlenu we krwi, warunkują prawidłowe formowanie kości, są potrzebne do wzrostu i procesów naprawczych tkanek oraz wpływają na metabolizm, m.in. węglowodanów czy aminokwasów. Ich niedobory mogą prowadzić do zaburzeń poznawczych, upośledzenia działania układu immunologicznego, nietolerancji glukozy, gorszego gojenia się ran, anemii i szeregu innych zaburzeń.

W jakich dawkach?

Problemem, który pojawia się w temacie pierwiastków śladowych w żywieniu pozajelitowym jest określenie ich dawki, która powinna być dostarczana, co jest odzwierciedlone w rozbieżnych wytycznych ESPEN, ASPEN i AuSPEN. Wynika to częściowo właśnie z tego, że potrzebne są one do funkcjonowania organizmu z minimalnych ilościach – takich, które w zbilansowanej diecie są bez problemu osiągane i których żywiąc się doustnie nie analizujemy, planując posiłki. Dodatkowo, organizm w pewnym stopniu sam reguluje ilości tego, co mu dostarczymy tą drogą, poprzez procesy wchłaniania – i dostosowuje do aktualnych potrzeb. Niestety, podając jakiekolwiek substancje drogą dożylną, tej możliwości już nie ma – cała podana dawka musi zostać następnie zmetabolizowana, a w przypadku niektórych pierwiastków śladowych nie tylko ich niedobór jest niebezpieczny, ale i nadmiar może prowadzić do zatrucia czy toksyczności przewlekłej. Problem jest o tyle poważny, że objawy akumulacji tych mikroelementów bywają niespecyficzne, a ich stężeń u chorych nie monitoruje się rutynowo, w związku z czym mogą zostać błędnie przypisane innym czynnikom.

Czy dla wszystkich pacjentów?

Ponadto, należy pamiętać, że zapotrzebowanie na pierwiastki śladowe zależy również od stanu zdrowia pacjenta, i w warunkach patofizjologii, zapotrzebowanie krytycznie chorego będzie się diametralnie różniło od potrzeb zdrowego człowieka, co jeszcze bardziej utrudnia określenie właściwych dawek. Znaczne straty, a co za tym idzie zwiększone zapotrzebowanie, będzie występowało m.in. w przypadku biegunek i wymiotów, rozległych oparzeń (>20% powierzchni ciała), terapii nerkozastępczej, wysokowydzielającej przetoki czy wraz z przesiękami z powierzchni ran. W niektórych stanach klinicznych konieczne będzie z kolei ograniczenie podaży niektórych pierwiastków śladowych – np. przy określonych zaburzeniach pracy wątroby czy niedrożności dróg żółciowych wskazane jest zmniejszenie dawek miedzi i manganu, które w fizjologicznych warunkach wydalane są głównie z żółcią.

Piśmiennictwo

  1. Stehle P., Stoffel-Wagner B., Kuhn KS. Parenteral trace element provision: recent clinical research and practical conclusions. European Journal of Clinical Nutrition. 2016;70(8):886-893. doi:10.1038/ejcn.2016.53.

  2. Sobotka L. i in.; Podstawy żywienia klinicznego; Krakowskie Wydawnictwo Scientifica Sp. z o.o.; 2013

  3. Kłęk S., Ciszewska-Jędrasik M., Kupczyk K., Piętka M., Szczepanek K.; Pierwiastki śladowe w żywieniu pozajelitowym: dlaczego potrzebujemy nowego produktu?; Postępy żywienia klinicznego 2016, 3, 5-12

  4. Osland EJ., Ali A., Isenring E, Ball P., Davis M., Gillanders L.; Australasian Society for Parenteral and Enteral Nutrition guidelines for supplementation of trace elements during parenteral nutrition; Asia Pac J Clin Nutr. 2014

  5. Vanek V, Borum P, Buchman A, Fessler TA i wsp. A.S.P.E.N. Position Paper: Recommendations for Changes in Commercially Available Parenteral Multivitamin and Multi–Trace Element Products Nutrition in Clinical Practice Volume 27 Number 4 August 2012 440-491

  6. Vanek V, Borum P, Buchman A, Fessler TA i wsp. A.S.P.E.N A Call to Action to Bring Safer Parenteral Micronutrient Products to the U.S. Market. Nutr Clin Pract 2015, 30 (4):559-569

  7. Staun M. et al, ESPEN Guidelines on Parenteral Nutrition:Home Parenteral Nutrition (HPN) in adult patients. Clinical Nutrition 28 (2009) 467–479]

Artykuł Pierwiastki śladowe – cichy bohater żywienia pochodzi z serwisu aptekaszpitalna.pl

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz