REKLAMA
Autor: Barbara Sytek Opublikowano: 3 sierpnia 2018

Preparaty aminokwasowe stosowane w żywieniu pozajelitowym – Questions & Answers

Artykuł pochodzi z serwisu
W nawiązaniu do wcześniejszego artykułu poświęconego preparatom aminokwasowym stosowanym w żywieniu pozajelitowym poniżej przedstawiono kilka pytań i odpowiedzi dotyczące tego działu. Są to pytania z którymi spotkałam się podczas szkolenia studentów, nowych pracowników ale i takie z którymi sama musiałam się zmierzyć lub które sama sobie zadawałam. Mam nadzieję, że poniższe odpowiedzi przyczynią się do lepszego zrozumienia tego tematu.

  1. Czy istnieją preparaty aminokwasów specjalistycznych dla dzieci z niewydolnością wątroby / nerek?

Według Charakterystyk Produktów Leczniczych większość preparatów aminokwasowych omówionych we wcześniejszym artykule nie posiada wystarczających danych w stosowaniu u dzieci i nie określono ich skuteczności w tej grupie pacjentów. Wyjątkiem jest preparat Aminoplasmal ® Hepa, który posiada rejestrację od 2 r.ż. pacjenta.

  1. Jakie aminokwasy byłyby najlepszym wyborem dla pacjenta z fenyloketonurią, który ma mieć wdrożone żywienie pozajelitowe?

U chorych na fenyloketonurię dochodzi do zaburzenia metabolizmu fenyloalaniny. W wyniku mutacji genu dochodzi do upośledzenia aktywności enzymatycznej enzymu hydroksylazy fenyloalaninowej, która przekształca fenyloalaninę w tyrozynę. Powoduje to nadmierne gromadzenie się fenyloalaniny i produktów jej rozkładu we krwi. Dochodzi do wystąpienia zaburzeń neurologicznych. Przy wczesnym rozpoznaniu i wyeliminowaniu fenyloalaniny z diety można zapobiec wystąpieniu objawów, dlatego wczesna interwencja żywieniowa jest bardzo istotna. Podawanie chorym na fenyloketonurię preparatów zawierających aminokwasy rozgałęzione sprzyja obniżaniu stężenia fenyloalaniny w mózgu, gdyż podwyższenie poziomu aminokwasów rozgałęzionych we krwi powoduje obniżenie absorpcji fenyloalaniny przez ten narząd. Dla dorosłego pacjenta z fenyloketonurią, który musi być żywiony pozajelitowo dobrym wyborem są preparaty aminokwasowe stosowane w niewydolności wątroby – Aminosteril® N-Hepa 8%, Aminoplasmal® Hepa 10% . Zawierają one zarówno zwiększoną zawartość aminokwasów rozgałęzionych jak i obniżoną zawartość aminokwasów aromatycznych, w tym fenyloalaniny.

REKLAMA

W przypadku preparatów dla dzieci chorych na fenyloketonurię wybór jest mniejszy. Według charakterystyk produktów leczniczych jedynie Aminoplasmal® Hepa może być stosowany u pacjentów powyżej 2 r.ż., Aminosteril® Hepa nie posiada danych w stosowaniu u dzieci. W zależności od wieku pacjenta lekarz ocenia czy lepiej wybrać spośród preparatów aminokwasowych standardowych pediatrycznych – Aminoplasmal® Paed 10%, Aminoven® Infant 10%, Primene®, Vaminolact® (spośród nich najniższą zawartość fenyloalaniny posiada Vaminolact®) czy zastosować aminokwas specjalistyczny z rejestracją od 2 r.ż.

REKLAMA
  1. Czy podanie aminokwasów o standardowym składzie zaszkodzi osobie z niewydolnością nerek/wątroby?

Organizm dąży do utrzymania fizjologicznego poziomu aminokwasów i zapobiegania zaburzeniom równowagi w ich ogólnym profilu. Jeżeli mechanizmy kompensacyjne organizmu funkcjonują prawidłowo, dopiero znaczne zmiany w ilości dostarczanych aminokwasów są w stanie zaburzyć ich homeostazę we krwi. Ponieważ reakcja organizmu z niewydolnymi nerkami lub wątrobą na aminokwasy egzogenne jest inna, infuzja roztworów przystosowanych do potrzeb pacjentów ze zdrowymi nerkami może spowodować zaburzenia równowagi aminokwasów, powodując nadmierne obciążenie nerek czy wątroby.

  1. Czy roztwory preparatów aminokwasowych zawsze muszą być bezbarwne?

W charakterystykach produktu leczniczego znajdują się informacje o barwie, jaką powinien mieć stosowany produkt. Roztwory aminokwasów w zależności od producenta powinny być bezbarwne lub mogą przyjmować barwę do lekko żółtawej. Jeżeli w trakcie oceny wizualnej produktu zauważymy jakieś niepokojące odstępstwa od normy (barwa, zmętnienie, osad itd.) nie należy go podawać pacjentowi i pozostawić go na potrzeby postępowania reklamacyjnego.

  1. Czy z punktu widzenia farmaceuty znajomość składu elektrolitowego jest ważna?

Oczywiście, znajomość składu elektrolitowego jest kluczowa dla farmaceuty. Podczas np. opracowywania procedur do pracowni żywienia pozajelitowego warto przemyśleć czy dostępne w szpitalu preparaty aminokwasowe będą wymagały zmiany kolejności dodawania pozostałych składników mieszaniny. Wybór preparatu aminokwasowego z dodatkową zawartością fosforanów, wymusiłby zmianę kolejności dozowania, gdyż fosforany należałoby dodać do aminokwasów, a preparaty wapnia należy dodać do glukozy.

  1. Czy z punktu widzenia lekarza ważna jest dokładna znajomość składu elektrolitowego preparatów aminokwasowych?

Znajomość zawartości elektrolitów w dostępnych preparatach jest ważna, gdyż może pomóc w wyeliminowaniu błędów przy zlecaniu mieszaniny. Błąd może się pojawić w przypadku np. potrzeby suplementacji pacjentowi potasu i nie skorygowanie tej ilości o zawartość tego elektrolitu w zaordynowanym preparacie aminokwasowym. Natomiast w przypadku pacjenta z niewyrównaną gospodarką elektrolitową, gdy lekarz chciałby zachować elastyczność i dawkować dany elektrolit w kroplówce poza mieszaniną żywieniową, wydaje się wskazany wybór preparatu pozbawiony tego elektrolitu.

W szpitalach państwowych, gdy w wyniku nowego postępowania przetargowego pojawia się nieużywany wcześniej preparat zadbajmy o to by poinformować wszystkie zainteresowane strony o zmianie dotychczasowego preparatu i różnicach między nimi.

Bibliografia:

  1. Charakterystyki produktów leczniczych omawianych w tekście.

  2. Laskowska J.; Żywienie pozajelitowe u dzieci, Farm Pol, 2009, 65(7)

  3. Ciszewska-Jędrasik M., Pertkiewicz M.; Mieszaniny do żywienia pozajelitowego, standardy postępowania i zalecenia dla farmaceutów; Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2004

  4. Drywień M., Dźwigała J., Staszewska-Skurczyńska M.; Znaczenie aminokwasów rozgałęzionych w żywieniu człowieka oraz profilaktyce i przebiegu niektórych chorób, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2013, Tom 19, Nr 3, 379–384

  5. Małgorzewicz S.; Niewydolność wątroby i nerek, a żywienie w OIT; prezentacja POLSPEN 21.09.2011

  6. Ciszewska-Jędrasik M.; Żywienie pozajelitowe, część II. Preparaty stosowane w żywieniu pozajelitowym, Farmacja Polska; tom 64, nr 24, 2008

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych