REKLAMA
Autor: Redakcja Aptekarz pl Opublikowano: 28 sierpnia 2020

Problemy lekowe związane ze wskazaniami do stosowania

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA

Jednym z zadań farmaceuty sprawującego opiekę farmaceutyczną jest zapewnienie możliwie największej skuteczności i bezpieczeństwa farmakoterapii. Farmaceuci są tą grupą zawodową, która z powodzeniem przeprowadza analizę stosowanych leków, wykrywa, eliminuje i zapobiega problemom lekowym.

(fot. shutterstock)

REKLAMA

Problem lekowy przeszkodą efektywnej terapii

Mianem problemu lekowego określa się wystąpienie podczas farmakoterapii wszelkiego rodzaju skarg, objawów niepożądanych lub innych dolegliwości odczuwanych przez pacjenta. Definicja problemu lekowego opracowana przez Europejską Sieć Opieki Farmaceutycznej (Pharmaceutical Care Network Europe – PCNE) wskazuje, że jest to zdarzenie lub okoliczność dotycząca leczenia farmakologicznego, która w sposób rzeczywisty lub potencjalny zakłóca osiągnięcie pożądanych skutków zdrowotnych. Rzeczywisty problem lekowy występuje wówczas, gdy jego negatywne skutki już ujawniły się u chorego. Natomiast, z potencjalnym problemem lekowym mamy do czynienia, jeśli zaistniały tylko okoliczności sprzyjające ujawnieniu się skutków negatywnych. 

REKLAMA

Istnieje wiele klasyfikacji systematyzujących problemy lekowe. Można je podzielić na klasyfikujące problemy lekowe ze względu na rodzaj związanej z nimi potrzeby lekowej lub przyczynę problemu. Wśród potrzeb lekowych, które nie są zaspokajane w przypadku wystąpienia problemu lekowego możemy wyróżnić: wskazania do stosowania leku, skuteczność, bezpieczeństwo i wygodę pacjenta, która wpływa na jego stosowanie się do zaleceń terapeutycznych.

Lek – przyjmować czy nie przyjmować?

Problem lekowy związany ze wskazaniami do stosowania leku występuje, gdy:

  • pacjent stosuje lek mimo braku wskazań do jego stosowania,
  • pacjent nie stosuje leku mimo, że istnieją wskazania do jego do stosowania.

Zbędna farmakoterapia może dotyczyć zarówno leków zaordynowanych przez lekarza, jak również leków OTC. Tego typu problem pojawia się w przypadku:

  • zażywania leku przez pacjenta, mimo braku wskazań do jego stosowania,
  • zażywania kilku leków, mimo możliwości zastosowania monoterapii,
  • zażywania leku, choć wystarczającą metodą leczenia jest terapia niefarmakologiczna,
  • zażywania leku w celu leczenia objawów wywołanych działaniem innego leku, który można odstawić bądź zamienić,
  • nieracjonalnego przedłużania farmakoterapii,
  • zażywania leku w celach profilaktycznych, mimo braku narażenia na zachorowanie,
  • uzależnienia od stosowania leków.

Przykładem zbędnej farmakoterapii może być przyjmowanie preparatów żelaza przy jednoczesnej obecności zaparć, mimo braku wskazań do stosowania. 

Problem lekowy wynikający z braku stosowania leku, którego potrzebuje pacjent, najczęściej pojawia się, gdy:

  • została wykryta choroba, która może być skutecznie leczona z użyciem farmakoterapii,
  • istnieją wskazania do stosowania leku profilaktycznie,
  • istnieją wskazania do przyjmowania leku działającego synergistycznie do już stosowanego leku,
  • leczenie odbywa się metodą niefarmakologiczną mimo wskazań do stosowania farmakoterapii.

Do tego rodzaju problemów lekowych można zaliczyć brak stosowania kwasu acetylosalicylowego w profilaktyce wtórnej chorób serca.

Jak uniknąć wystąpienia problemów lekowych?

Aby uniknąć ujawnienia się problemów lekowych, farmaceuta powinien dokonać oceny potrzeb zdrowotnych pacjenta w celu ich zaspokojenia. Należy więc ocenić:

  • czy pacjent rozumie powód, dla którego została zlecona farmakoterapia,
  • czy lek spełni oczekiwania pacjenta co do jego skuteczności, czy zostaną usunięte uciążliwe dla chorego objawy,
  • czy profil bezpieczeństwa leku jest odpowiedni i czy obawy pacjenta dotyczące bezpieczeństwa leczenia nie zostaną potwierdzone,
  • czy zachowanie pacjenta w ramach terapii jest odpowiednie, czyli czy zastosuje się do zaleceń terapeutycznych.

Autor: Marta Łapińska

Piśmiennictwo:

  1. Jachowicz, R., Farmacja Praktyczna. (2016), PZWL
  2. Skowron, A., Dymek, J., Rola farmaceuty w wykrywaniu i rozwiązywaniu problemów lekowych wśród pacjentów ambulatoryjnych. Zdrowie Publiczne i Zarządzanie 2013; 11 (1): 44-58
  3. Jasińska, M., Kurczewska, U., Orszulak-Michalak, D., Zjawisko non-adherence w procesie opieki farmaceutycznej. Farm Pol, 2009, 65(11): 765-771
  4. https://opieka-farmaceutyczna.eu/artykul/problemy-lekowe
  5. https://aptekarz.pl/rodzaje-problemow-lekowych/2017-07-03/
Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych