Autor: Redakcja Aptekarz pl Opublikowano: 26 października 2018

Proces gojenia rany — czy można go przyspieszyć?

Artykuł pochodzi z serwisu
W każdej aptece dysponujemy szerokim asortymentem opatrunków. Tak jak cała […]

W każdej aptece dysponujemy szerokim asortymentem opatrunków. Tak jak cała medycyna, tak również tematyka związana z gojeniem ran zrobiła duży postęp. Wychodząc temu naprzeciw, powstało wiele rodzajów plastrów, bandaży czy kompresów, których zadaniem jest nie tylko przyspieszenie zagojenia się rany, ale również złagodzenie bólu czy obrzęku. Tak więc mając do dyspozycji cały arsenał opatrunków, dowiedzmy się więcej o wrogu, aby wybrać odpowiednią broń.

(fot. shutterstock)

 

Czym jest rana?

Jest to przerwanie skóry bądź zarówno skóry, jak i tkanek pod nią położonych. Powstaje ona zazwyczaj na skutek urazu mechanicznego, termicznego lub chemicznego. Ze względu na mechanizm powstania rany, wyróżniamy m.in. tłuczone, cięte kąsane oraz szarpane. Nasilenie bólu zależy od rozległości rany, głębokości oraz jej ukrwienia.  Każde mechaniczne przerwanie ciągłości tkanek stwarza ryzyko zakażenia, dlatego ważna jest dezynfekcja oraz zabezpieczenie miejsca urazu [1].

 

Mechanizm gojenia  rany

Pierwszym etapem jest tzw. Faza zapalenia. Podczas powstania rany u człowieka dochodzi do aktywacji mechanizmu stanu zapalnego, obejmującego ranę i najbliższe do niej tkanki. Następnie rozerwane naczynia aktywują proces krzepnięcia, gdzie fibrynogen zawarty w osoczu zmienia się w fibrynę i tworzy gęstą sieć skrzepu. W kolejnym etapie do działania wkraczają płytki krwi, które agregują w obrębie powstałego skrzepu, hamując krwawienie. Neutrofile oraz makrofagi, napływające wraz z krwią zwalczają i neutralizują patogeny przedostające się do organizmu. Uwalniają też mediatory prozapalne jak histamina, dlatego obserwujemy zaczerwienienie w okolicach rany. Napływające limfocyty rozpoczynają wzmożoną produkcję cytokin, które namnażają oraz aktywują wiele typów komórek.

(fot. shutterstock)

Drugą fazą jest proliferacja. W tym momencie powstaje tkanka nazywana ziarniną, jest ona bogato unaczyniona i składa się głównie z kolagenu i macierzy zewnątrzkomórkowej. Fibroblasty przekształcają się w miofibroblasty, które zdolne są do produkcji α-aktyny. Przyczyniają się one do zmniejszania szerokości rany. Miofibroblasty odkładają dużą ilość kolagenu, co stanowi „matrycę” odbudowy rany.

Trzecią fazą jest przebudowa. Nowopowstała macierz ulega kolejnym obróbkom, jednak blizna nigdy nie będzie odgrywała takiej samej roli jak zdrowa skóra. Miofibroblasty ulegają w tej fazie procesowi apoptozy [2].

Funkcje opatrunku w kolejnych etapach gojenia ran

Faza zapalenia i proliferacji:

  • Wstrzymanie krwawienia
  • Przyspieszenie oczyszczania rany
  • Pochłanianie nadmiaru wydzieliny
  • Zapobieganie infekcji

Faza przebudowy:

  • Wygładzenie blizny
  • Wybielenie blizny
  • Zmniejszenie blizny [3].

 

Środki wspomagające proces gojenia ran

Procesy gojenia ulegają zakłóceniu poprzez różne czynniki, takie jak martwica lub rozwój stanu zapalnego. Szybkość ich gojenia zależy od umiejscowienia rany, ukrwienie, jałowość rany, czas od zranienia, czynnik raniący i choroby towarzyszące. Niestety mogą również wystąpić inne problemy, wymagające zastosowania środków wspomagających gojenie rany. Należą do nich:

Alantoina

Stosowana jest w lecznictwie od dawna. Ma bardzo korzystne działanie polegające na stymulacji procesów ziarninowania, podziałów mitotycznych komórek, pobudzaniu angiogenezy, proliferacji fibroblastów, a także zwiększa miejscowe ukrwienie i przepływ osocza. Jest to pochodna mocznika, która również wykazuje działanie keratolityczne. Alantoina ma właściwości przeciwzapalne, ściągające i nawilżające. Jest zawarta między innymi w żywokoście lekarskim.

D-pantenol

Jest to alkoholowa pochodna kwasu pantotenowego. Jako składnik koenzymu A, odgrywa rolę w gojeniu i regeneracji tkanek, wspomagając prawidłowy przebieg proliferacji i różnicowania keratynocytów i kolagenu typu IV. D-pantenol działa również przeciwzapalnie i nawilżająco oraz łagodzi podrażnienia, zaczerwienienia i świąd skóry.

Witamina A

Jest to tak naprawdę grupa związków organicznych z rodzaju retinoidów. Regulują one procesy różnicowania keratynocytów, zwiększają syntezę kolagenu  i zmniejszają stan zapalny. Dodatkowo zapobiegają utracie wody.

Surowce roślinne

W celu przyspieszenia gojenia ran stosuje się również wiele surowców pochodzenia naturalnego. Działają one ściągająco, antyseptycznie i przeciwzapalnie.  Do najczęściej wykorzystywanych  zaliczamy:

  • Nagietek lekarski
  • Rumiantek pospolity
  • Orzech włoski
  • Skrzyp polny

Nowe opatrunki

Obecnie dysponujemy materiałami służącymi do przyspieszania gojenia ran, które zawierają: jony srebra, hydrokoloidy, błony poliuretanowe, alginiany, kolagen, hydrożele. Zapewniają one prawidłowe środowisko do gojenia rany oraz wspomagają procesy fizjologiczne [4].

Temat gojenia ran jest wciąż żywy w środowisku medycznym. Przedstawia się coraz nowsze substancje i sposoby przyspieszające ten proces. Do środków wokół  których w ostatnich latach toczą się dyskusje, należą: opatrunek lniany, larwy much, papaja, akant, miód, galusan epikatechiny, kwasek cytrynowy oraz olejek pomarańczowy. Łatwo można dostrzec, że niektóre z nich są znane od bardzo dawna, co obrazuje trend polegający na powrocie starych naturalnych sposobów leczenia ran. Do nas więc należy decyzja czy polecimy pacjentowi innowacyjny opatrunek, czy tradycyjną metodę znaną od dawna. Jest to wybór trudny, ale obrazujący zadanie przed którym stajemy codziennie w aptece.

 

Piśmiennictwo:

  1. https://www.mp.pl/pacjent/pierwsza_pomoc/165475,rana
  2. ZASTAWNY, Olga. Czas, który leczy rany, czyli o powstawaniu blizn u człowieka. Wszechświat, 2014, 115.04-06.
  3. http://www.na-rany.pl/kat_1,9_Fazy_gojenia_ran.html
  4. http://www.lekwpolsce.pl/download.php?dokid=53c9145dbfe29
  5. https://www.mp.pl/pacjent/pierwsza_pomoc/165224,gojenie-ran
  6. https://www.pfm.pl/baza_chorob/dermatologia-praktyczna/rany-i-skaleczenia-i-ich-leczenie/368
  7. – RUSAKB, Agnieszka; RYBAKB, Zbigniew. Nowe kierunki badań związane z gojeniem przewlekłych ran.  Med, 2013, 43.3: 199-204.

Artykuł Proces gojenia rany — czy można go przyspieszyć? pochodzi z serwisu aptekarz.pl

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz