Autor: Redakcja Aptekarz pl Opublikowano: 6 lutego 2019

Przegląd leków przeciwbólowych – który z nich wybrać?

Artykuł pochodzi z serwisu

Ciekawym paradoksem jest to, że leki przeciwbólowe przyprawiają farmaceutów o ból głowy. W aptece odnaleźć można wiele preparatów, stosowanych w farmakoterapii bólu. Mnogość substancji oraz ilość leków generycznych dostępnych na naszym rynku farmaceutycznym stwarza problem, który właściwie polecić pacjentowi? Zatem zobaczmy, co posiadamy …

(fot. shutterstock)

Drabina analgetyczna jest to termin określający trójstopniowy schemat leczenia bólu opracowany przez WHO. Został on wprowadzony, aby poprawić skuteczność terapii przeciwbólowej w chorobach nowotworowych. Natomiast zasady tego schematu stosuje się także w leczeniu bólu nienowotworowego.

Ze względu na to, że najczęściej mamy do czynienia z pacjentami z bólami przewlekłymi, zanim odpowiednio wybierzemy rodzaj terapii, m.in. ze względu na długi czas stosowania, należy przeprowadzić z pacjentem wywiad farmaceutyczny. Po wyborze leku, farmaceuta musi pacjentowi przekazać niezbędne informacje. Pacjent powinien zostać poinformowany o działaniu leczniczym i działaniach niepożądanych stosowanych leków, dawkowaniu i warunkach przechowywania. Między innymi powinien wiedzieć, kiedy wystąpią ograniczenia zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Niestety, mimo że farmaceuta ma duże pole do popisu, obecnie w Polsce wiedza tej grupy zawodowej nie jest wykorzystywana.

Czy zatem obecnie farmaceuta odnajduje swoje miejsce na którymś ze szczebli drabiny analgetycznej? Można stwierdzić, że mimo wszystko tak, choć w bardzo ograniczonym stopniu. Przewlekła terapia nieopioidowymi lekami przeciwbólowymi jest ograniczona ze względu na działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, jednak właśnie po nie najpierw sięgają pacjenci. Do często stosowanych leków OTC zalicza się:

kwas acetylosalicylowy

Popularna aspiryna jest jednym z najczęściej wybieranych preparatów przez pacjentów w leczeniu bólu, ale czy słusznie? Jest to stosunkowo stary lek, który jest świetnie przebadany. Niestety ze względu na niektóre działania niepożądane, jest stosowany coraz rzadziej. Istnieje ryzyko wystąpienia:

  • zespołu Reye’a u pacjentów poniżej 12 rż.
  • Uszkodzenia przewodu pokarmowego
  • Nefrotokstyczności
  • Ototoksyczności
  • Astmy aspirynopochodnej.

Tak więc, stosowanie kwasu acetylosalicylowego do znoszenia bólu, powinno ograniczać się do łagodnych i umiarkowanych bólów. Długotrwałe stosowanie dużych dawek (325-500 mg) jest obecnie nieuzasadnione i być może gdyby nie działanie przeciwpłytkowe, lek ten odszedłby do lamusa.

Dawkowanie

Dorośli jednorazowo od 500 do 1000 mg kwasu acetylosalicylowego. W razie konieczności dawka jednorazowa może być powtarzana nie częściej niż co 4-8 godzin. W ciągu doby nie należy przyjmować więcej niż 4000 mg kwasu acetylosalicylowego. Młodzież w wieku powyżej 12 lat wyłącznie na zlecenie lekarza. Kwasu acetylosalicylowego nie należy stosować dłużej niż 3 do 5 dni bez konsultacji z lekarzem.

Diklofenak

Jest to obok naproksenu i ketoprofenu najsilniejszy lek przeciwbólowy i przeciwzapalny. W przypadku tabletek doustnych są to preparaty dostępne na receptę lekarską. Stosowane są doraźnie w zwalczaniu umiarkowanie silnych bólów oraz długotrwale np. w reumatoidalnym zapaleniu stawów, chorobie zwyrodnieniowej.

Lek może być stosowany u dzieci powyżej 14 lat

Ważne z perspektywy farmaceuty jest to, że lek w postaci żelu (10mg/g) jest dostępny OTC. Stosowany w miejscowym leczeniu:

  • Pourazowych stanów zapalnych ścięgien, więzadeł, mięśni i stawów
  • Bólu pleców
  • Stanów zapalnych tkanek miękkich np. ścięgien, torebki stawowej
  • Ograniczonych i łagodnych postaciach choroby zwyrodnieniowej stawów – dorośli.

Dawkowanie i czas trwania leczenia

Żel należy stosować trzy lub cztery razy na dobę, delikatnie wcierając. Ilość należy dostosować do miejsca zmienionego chorobowo i jego wielkości.

Czas trwania leczenia bez konsultacji z lekarzem nie powinien być dłuższy niż 14 dni u dzieci powyżej 14 lat, natomiast u dorosłych nie dłuższy niż 21 dni.

Do najczęściej występujących działań niepożądanych zalicza się reakcje skórne, takie jak wysypka, wyprysk, rumień, zapalenie skóry oraz świąd.

Ibuprofen

Spośród NLPZ pierwszej generacji, posiada najkorzystniejszy stosunek hamowania aktywności COX-2/COX-1 oraz najrzadziej powoduje uszkodzenia przewodu pokarmowego. Ibuprofen posiada silniejsze niż paracetamol czy kwas acetylosalicylowy działanie przeciwbólowe, które wykorzystuje się w umiarkowanych bólach, np. miesiączkowych czy nawet pooperacyjnych.

Lek ten wywiera charakterystyczne działania niepożądane dla swojej grupy, natomiast uszkodzenia przewodu pokarmowego występują znacznie rzadziej.

Dawkowanie

W przypadku tabletek zawierających 400 mg dorośli i dzieci powyżej 12 lat: 1 tabletka doustnie co 4 godziny po posiłkach. Maksymalna dawka dobowa wynosi 1200 mg.

Naproksen

Naproksen wyróżnia się siłą i czasem działania przeciwbólowego. Jest to lek, który odpowiada sile działania diklofenaku, a z pochodnych fenylopropionowych ketoprofenowi. Nie posiada tak korzystnego profilu w stosunku hamowania COX-2/COX-1 jak ibuprofen, częściej też uszkadza przewód pokarmowy po podaniu doustnym.

Na rynku preparatów OTC występuje żel zawierający 10% naproksen. Może być zastosowany w chorobie zwyrodnieniowej stawów, w urazach tkanek miękkich, stawów czy ścięgien. Może być zastosowany u dzieci powyżej 3 roku życia.

Dawkowanie

Lek nakładać 4 do 5 razy na dobę na bolące miejsce i delikatnie wmasowywać.

Ketoprofen

Można powiedzieć, że pojawienie się na rynku preparatów doustnych zawierających ketoprofen, dostępnych bez recepty było małą rewolucją. Obecnie jest on możliwy do zakupienia bez recepty lekarskiej, kapsułki w dawce 50 mg.

Jest on głównie zalecany do leczenia objawów zapalnych i zwyrodnieniowych, ale znajduje zastosowanie również w terapii bólów o umiarkowanym nasileniu.

Dawkowanie:

1 kapsułka co 6 do 8 godzin, w terapii bólu o łagodnym nasileniu do umiarkowanego.

Maksymalna dawka dobowa wynosi 200 mg.

Kapsułki należy przyjąć razem z posiłkiem, popijając co najmniej 100 ml wody lub mleka. Można jednocześnie przyjąć leki zobojętniające kwas solny w żołądku, co pozwala na zmniejszenie ryzyka szkodliwego działania ketoprofenu na przewód pokarmowy.

Metamizol

Na temat stosowania tej substancji można by stworzyć osobny artykuł. Popularna pyralgina jest niezwykle powszechnie stosowana w Polsce, jako lek uśmierzający ból. Natomiast już od dawna wiadomo, że używanie metamizolu, mimo silnego działania przeciwbólowego jest ryzykowne, ze względu na możliwość wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego, nawet przy podaniu doustnym.

Ponadto lek wywiera potencjalne działanie mielotoksyczne. Wobec tego stosunek korzyść/ryzyko dla niego  jest przedmiotem ostrych sporów.

Dawkowanie:

U dorosłych stosuje się jednorazowo 500 mg–1 g, pozajelitowo 2,5 g.

Nie jest przeznaczony do stosowaniu u dzieci i młodzieży.

 

Paracetamol

Lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Siła działania przeciwbólowego i przeciwgorączkowego odpowiada sile działania kwasu acetylosalicylowego. Ze względu na działania niepożądane paracetamol wypiera z lecznictwa kwas acetylosalicylowy.

Paracetamol nie uszkadza przewodu pokarmowego i nie antagonizuje działania leków hipotensyjnych. Zasadniczo nie wywołuje także astmy aspirynopochodnej. Tak więc lek można stosować u chorych na chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, na astmę i nadciśnienie tętnicze.

Najpoważniejszym z działań niepożądanych jest hepatotoksyczność leku. Wbrew ogólnemu zapewnieniu dotyczącemu bezpieczeństwa, powinien być przyjmowany szczególnie ostrożnie u osób z istniejącym już uszkodzeniem wątroby, u pacjentów źle odżywianych. Hepatotoksyczność jest także wynikiem przedawkowania paracetamolu, często w celach samobójczych. Nie wolno stosować paracetamolu razem z kwasem acetylosalicylowym ze względu na potencjalne ryzyko uszkodzenia nerek.

Dawkowanie:

Lek ten podawany jest doustnie u dzieci w dawkach 11 mg/kg mc. (nie częściej niż co 4-6 h). U dorosłych stosowany w dawkach 500-1000 mg. Nie należy przekraczać dawki 4g/24h

 

Etofenamat

Kolejnym lekiem stosowanym przeciwbólowo – miejscowo jest etofenamat. Ma on działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne. Stosowany w terapii tępych urazów jak stłuczenia skręcenia, naciągnięcia mięśni itp. oraz w chorobie zwyrodnieniowej stawów i reumatyzmie pozastawowym. Warto wiedzieć, że miejsca nałożenia żelu nie powinno się eksponować na słońce, ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji fotouczuleniowej.

Dawkowanie:

Żel nałożyć na skórę, czynność powtarzać 3-4 razy na dobę.

Piśmiennictwo:

  • https://www.leki-informacje.pl/sites/default/files/voltarenemulgel_spc_3.pdf
  • http://chpl.com.pl/data_files/2012-08-07_Ibuprom_Max_ChPL.pdf
  • http://chpl.com.pl/data_files/Elmetacin.pdf
  • http://leki.urpl.gov.pl/files/Ketonal_kapstward_50mg.pdf
  • Kostowski, W., & Herman, S. Z. (2008). Farmakologia, podstawy farmakoterapii tom I. PZWL Warszawa.
  • https://pub.rejestrymedyczne.csioz.gov.pl/Pobieranie.ashx?type=7870-u

Artykuł Przegląd leków przeciwbólowych – który z nich wybrać? pochodzi z serwisu aptekarz.pl

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz