REKLAMA
Autor: Redakcja Aptekarz pl Opublikowano: 13 września 2019

Przegląd syropów na kaszel suchy – krótki opis substancji

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA

Jednym z odruchów obronnych naszego organizmu jest kaszel, który służy oczyszczaniu naszych dróg oddechowych z ciał obcych czy zalegającej wydzieliny. Jego sucha odmiana charakteryzuje się brakiem odkrztuszania wydzieliny. Warto więc wiedzieć, czym się objawia i jakie substancje uznaje w jego leczeniu za skuteczne.

(fot. shutterstock)

REKLAMA
REKLAMA

Kaszel – definicja

Według literatury medycznej kaszlem nazwać możemy reakcję obronną naszego organizmu, która może zostać wywołana na drodze odruchowej, jak i dobrowolnie. Kaszel niezależny od naszej woli powstaje wskutek podrażnienia receptorów kaszlowych w oskrzelach. Następnie impulsy nerwowe pobudzają ośrodek kaszlu zlokalizowany w rdzeniu przedłużonym, gdzie dochodzi do koordynacji narządów biorących udział w kaszlu, do których zaliczamy: mięśnie klatki piersiowej, przepony i krtani.

W wyniku kaszlu dochodzi do powstania wysokiego ciśnienia wyrzucającego powietrze, które „zabiera ze sobą” napotkane ciała obce czy wydzieliny zalegające w drogach oddechowych.

Kaszel – Rodzaje

Ze względu na czas trwania kaszel możemy podzielić na:

  • Kaszel ostry (trwający <3 tygodnie)
  • Kaszel podostry (trwający 3-8 tygodni)
  • Kaszel przewlekły (trwający >8 tygodni)

Inny podział respektuje samą charakterystykę kaszlu:

  • Suchy (w którym nie występuje odksztuszanie wydzieliny)
  • Produktywny (nazywany mokrym, z odksztuszaniem plwociny)

Leki przeciwkaszlowe

Substancje stosowane w leczeniu suchego kaszlu możemy podzielić na dwie główne grupy. Pierwsza z nich wpływa hamująco na czynność ośrodka oddechowego i odruchu kaszlu, działając ośrodkowo. Druga grupa to leki działające obwodowo poprzez hamowanie impulsów z zakończeń nerwowych w drogach oddechowych.

Leki działające ośrodkowo

  • Kodeina

Jest to substancja występująca w małych ilościach w opium, dobrze wchłaniająca się z układu pokarmowego. Działa poprzez receptory opioidowe μ. Charakteryzuje się działaniem przeciwkaszlowym, uspokajającym, a także w wyniku przekształcenia do morfiny przeciwbólowym.

Kodeina może przenikać przez barierę mózgową, łożyska i do pokarmu matek karmiących. Wchłonięta do układu pokarmowego już po 2 godzinach osiąga stężenie hamujące kaszel. Jej przeciwkaszlowe działanie może utrzymywać się przez 4 do 6 godzin. W wątrobie, gdzie przenika, w wyniku demetylacji rozkładana jest do morfiny i norkodeiny. Przyjmuje się, że stosowanie kodeiny może prowadzić do uzależnienia po 1-2 miesiącach leczenia, dlatego też może ona być stosowana tylko krótkotrwale.

Wskazaniem do stosowania tej substancji jest kaszel nieproduktywny, czyli bez wykrztuszania wydzieliny. Dawka przeznaczona dla dorosłych i dzieci w wieku powyżej 12 lat to 15 mg substancji trzy razy na dobę, nie częściej, niż co 4-6 godzin.

Produktu leczniczego nie wolno podawać dzieciom poniżej 12 roku życia. Nie mogą go przyjmować również kobiety w ciąży i w okresie laktacji. Leku nie wolno podawać również chorym cierpiącym na: astmę oskrzelową, chorobę alkoholową czy uzależnienie od opioidów.

  • Dekstrometorfan

Lek o działaniu depresyjnym na ośrodek kaszlu w rdzeniu przedłużonym. Nie wykazuje działania przeciwbólowego, mimo podobieństwa budowy chemicznej do morfiny. Charakteryzuje się działaniem przeciwdrgawkowym i słabym działaniem uspokajającym. Tak samo, jak kodeina dobrze wchłania się z układu pokarmowego. W wątrobie ulega przekształceniu do dekstrorfanu, a także innych metabolitów, które w połączeniu z kwasem glukuronowym lub siarkowym są wydalane z moczem.

Warto wiedzieć, że dekstrometorfan nie jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego też w przyrządzaniu syropów stosuje się go w postaci bromowodorku. Dekstrometorfan działanie przeciwkaszlowe wykazuje już 30 minut od podania i utrzymuje się ono przez około 6 godzin.

Zobacz wytyczne dotyczące prawidłowej inhalacji!

Lek ten wskazany jest do stosowania w celu złagodzenia objawów, które towarzyszą stanom zapalnym górnych dróg oddechowych.

Substancja lecznicza wskazana jest do stosowania u dorosłych i dzieci w wieku od 7 lat. Dla dzieci od 7 do 12 lat standardowa dawka wynosi 10 mg substancji trzy lub cztery razy na dobę, przy czym maksymalna dawka dla tej grupy to 40 mg. Dorośli i dzieci w wieku powyżej 12 lat mogą przyjmować 20 mg substancji trzy lub cztery razy na dobę, przy maksymalnej dawce dobowej równej 80 mg.

Do przeciwskazań w stosowaniu tej substancji zaliczamy stwierdzoną nietolerancją fruktozy, a także ciężką niewydolność serca i wątroby

Nie przeprowadzono adekwatnych badań na grupie kobiet w ciąży i w czasie laktacji.

  • Butamirat

Zaliczany do nieopioidowych leków przeciwkaszlowych. Wykazuje działanie ośrodkowe, ale jego mechanizm działania nie jest dokładnie poznany. Charakteryzuje się nieznacznym działaniem rozkurczającym mięśnie oskrzeli. Maksymalne stężenie butamiratu we krwi można zauważyć już po 1,5 godziny. Ulega rozkładowi do kwasu 2-fenylomasłowego i dietyloaminoetoksyetanolu, przy czym obie substancje wykazują działanie przeciwkaszlowe. Okres półtrwania butamiratu określa się na 6 godzin. Metabolity z jego rozkładu, głównie wydalane są przez nerki sprzężone z kwasem glukuronowym.

Butamirat wskazany jest do stosowania w leczeniu ostrego, suchego kaszlu.

Produkt ten mogą przyjmować dzieci już od drugiego roku życia. Standardowa dawka dla dzieci w wieku od 2 do 6 lat to jedna łyżeczka miarowa substancji (4 mg, 3 razy na dobę). Dla starszych dzieci w wieku od 6 do 12 lat są to dwie łyżeczki (8 mg, 3 razy na dobę). Dorośli, jak i dzieci powyżej 12 lat mogą przyjmować trzy łyżeczki leku (12 mg) przy czym dzieci do trzech razy na dobę, a dorośli cztery razy na dobę.

Przeciwskazaniem w stosowaniu butamiratu jest fenyloketonuria. Nie powinien być on stosowany również u osób z nietolerancją fruktozy. Produkt może być stosowany w razie konieczności w drugim, trzecim trymestrze ciąży, jak i podczas okresu laktacji.

Kaszel – leki działające obwodowo

  • Lewodropropizyna

Substancja działająca obwodowo na oskrzela. Znosi skurcz oskrzeli, działa również przeciwhistaminowo. Lewodropropizyna hamuje skurcz oskrzeli wywołany histaminą, serotoniną i bradykininą. Po podaniu wchłania się szybko, jej dostępność biologiczna wynosi 75%. Okres półtrwania leku wynosi 1-2 godzin. Z organizmu wydalana jest z moczem w postaci niezmienionej oraz w postaci metabolitów.

Wskazaniem do stosowania lewodropropizyny jest leczenie nieproduktywnego kaszlu. Dawki leku są zależne od wagi pacjenta. Tak dla dzieci powyżej 2 lat ważących pomiędzy 10-20 kg zaleca się 18 mg a dla dzieci o wadze 20-30 kg 30 mg, przy czym nie więcej niż 3 razy na dobę. Pacjenci dorośli mogą przyjmować 60 mg substancji również trzy razy na dobę.

Substancję nie wolno stosować podczas: ciąży i laktacji, a także u pacjentów z obfitą wydzieliną oskrzelową i zaburzeniami czynności rzęsek oskrzelowych.

Kaszel – leki pochodzenia roślinnego

  • Korzeń prawoślazu (Altheae radix)

Surowiec, zawierający śluz wykazuje działanie osłaniające i powlekające na błony śluzowe w obrębie jamy ustnej i gardła. Stymuluje układ immunologiczny. Syropy prawoślazowe stosowane są w podrażnieniach gardła z towarzyszącym suchym, nieżytowym kaszlem.  Substancje te mogą być stosowane również w stanach zapalnych w obrębie błony śluzowej przewodu pokarmowego czy łagodnych stanach zapalnych dróg moczowych.

  • Liść babki lancetowatej (Plantaginis Lanceolatae Folium)

Związki czynne surowce mają działanie osłaniające, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i ściągające. Lek stosowany jest w nieżytach błony śluzowej jamy ustnej, gardła, którym towarzyszy kaszel czy trudności w odkrztuszaniu. Świeży sok z liści babki lancetowatej dzięki zawartości w nim aukubigeniny i aglikonu działa bakteriostatycznie i bakteriobójczo.

  • Kwiat dziewanny (Verbasci flos)

Związki zawarte w kwiacie dziewanny charakteryzują się działaniem wykrztuśnym (saponozydy), osłaniającym (śluz) a także przeciwwirusowym. Kwiat dziewanny stosowany jest jako ośrodek osłaniający w schorzeniach górnych dróg oddechowych. Łagodzi on podrażnienia i ułatwia odkrztuszanie. W medycynie ludowej lek często stosowany w schorzeniach pęcherza, nerek a także w stanach zapalnych skóry i egzemach.

Utrzymujący się kaszel

Należy jednak pamiętać, że chory, u którego występuje chroniczny kaszel utrzymujący się co najmniej 8 tygodni, niezwłocznie powinien zgłosić się do lekarza. Warto o tym pamiętać i edukować naszych pacjentów, ponieważ nieustępujący kaszel może być objawem poważnej choroby płuc.

Bibliografia:

  1. Podręcznik dla studentów farmacji – Waldemar Janiec, PZWL, 2014
  2. https://indeks.mp.pl/desc.php?id=134
  3. https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/objawy/70135,kaszel
  4. https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=3943https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=3943
  5. Farmakognozja – Irena Matławska, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, 2008
  6. Charakterystyka produktu leczniczego – Thiocodin (15 mg + 300 mg)/10 ml, syrop
  7. Charakterystyka produktu leczniczego – Actifed, (1,25 mg + 30 mg +10 mg)/5 ml, syrop
  8. Charakterystyka produktu leczniczego – Supremin, 4mg/5ml, syrop
  9. Charakterystyka produktu leczniczego – Levopront, 60 mg/10 ml, syrop
Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych