REKLAMA
Autor: Redakcja Aptekarz pl Opublikowano: 14 kwietnia 2020

PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POChP) – WYTYCZNE LECZENIA

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA

POChP należy do jednych z najbardziej rozpowszechnionych chorób układu oddechowego. Zgodnie z danymi epidemiologicznymi dotyka ona blisko 8-10% populacji po 45 roku życia i stanowi niezwykle istotny czynnik zwiększający śmiertelność. Obecnie najdokładniejsze i aktualne dane na temat rozpoznawania i leczenia POChP publikuje Światowa Inicjatywa Zwalczania Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc (GOLD).

(fot. shutterstock)

POChP – DEFINICJA I CZYNNIKI RYZYKA

Aktualna definicja przewlekłej obturacyjnej choroby płuc nie uległa zmianie w ciągu ostatnich lat. Chorobę definiuje się jako często występującą, dającą się skutecznie leczyć (ale nie wyleczyć) i której da się zapobiegać. Jako główny patomechanizm schorzenia wymienia się ograniczenie przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Objawia się ono:

REKLAMA
  • Dusznościami
  • Przewlekłym kaszlem
  • Przewlekłym odkrztuszaniem plwociny.

Bezsprzecznie najważniejszym czynnikiem ryzyka, znacząco zwiększającym prawdopodobieństwo pojawienia się POChP jest palenie papierosów (a dokładniej dym tytoniowy). Szacuje się, że blisko 40-50% palaczy zostanie dotkniętych przewlekłą obturacyjną chorobą płuc.

REKLAMA

Do pozostałych czynników ryzyka zaliczyć należy:

  • Zanieczyszczenia powietrza w pomieszczeniach zamkniętych
  • Narażenie na pyły i zanieczyszczenia w miejscu pracy
  • Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego.

Jako dodatkowe czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia POChP publikacje naukowe wymieniają: przebyte w dzieciństwie zakażenia dróg oddechowych i uwarunkowania genetyczne (niedobór α1-antytrypsyny).

METODY LECZENIA

POChP to choroba nieuleczalna – działania podjęte w ramach leczenia mają na celu złagodzenie i spowolnienie rozwoju choroby oraz poprawę jakości życia chorego.

Jeśli chodzi o terapię POChP wszystkie aktualne wytyczne jako technikę I rzutu wymieniają rezygnację z palenia – w odniesieniu do osób palących. Zaprzestanie palenia w sposób widoczny potrafi wydłużyć życie chorego na POChP.
Wśród innych niefarmakologicznych metod wymienia się:

  • Unikanie ekspozycji na zanieczyszczenia powietrza czy też dym w miejscu pracy
  • Stosowanie szczepień ochronnych przeciwko grypie (zwłaszcza w kontekście ludzi starszych)
  • Uprawianie regularnej, umiarkowanej aktywności fizycznej.

Leczenie farmakologiczne ma na celu:

Zmniejszenie objawów: Zmniejszenie ryzyka (w kontekście):
Złagodzenie objawów Zapobiegania progresji choroby
Poprawę tolerancji wysiłku Zapobiegania zaostrzeniom
Poprawę ogólnego stanu zdrowia Zmniejszenia umieralności

Wytyczne leczenia POChP dzielą terapię na 2 części. Pierwsza dotyczy farmakoterapii przewlekłej choroby, druga zaś mówi o tym, jak należy postępować w przypadkach zaostrzeń.

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ POChP

Do podstawowych leków stosowanych w przebiegu przewlekłej choroby zalicza się przede wszystkim:

  • β2-mimetyki (krótko działające SABA: fenoterol i salbutamol oraz długo działające LABA: formoterol, salmeterol, indakaterol).
    Leki te rozszerzają oskrzela w wyniku rozkurczenia mięśni gładkich. Poprawiają czynność płuc i zmniejszają duszności. W I kolejności pacjenci powinni stosować leki długo działające, ze względu na lepsze i dłuższe efekty terapeutyczne.
  • Leki antycholinergiczne (wziewne krótko działające SAMA: bromek ipratropium oraz długo działające LAMA: bromek tiotropium).
    Z uwagi na mechanizm działania LAMA skuteczniej redukują częstość zaostrzeń. Co do zasady zaleca się jednak skojarzone stosowanie LABA i LAMA – efekty terapeutyczne są wtedy znacząco korzystniejsze.
  • Wziewne glikokortykosteroidy (budezonid, beklometazon, flutykazon).
    Powinny być stosowane w skojarzeniu z LABA – nie należy ich stosować w monoterapii. Największą jednak skuteczność osiąga się w sytuacji jednoczesnego stosowania LABA+LAMA+wGKS. Długotrwałe ich stosowanie obarczone jest ryzykiem rozwoju kandydozy jamy ustnej i zapalenia płuc.
  • Teofilina – jej zastosowanie jest obecnie coraz bardziej ograniczone – ze względu na niską rozpiętość pomiędzy dawką skuteczną terapeutycznie a dawką toksyczną,
  • Inhibitory fosfodiesterazy 4 (roflumilast).
    Hamuje aktywację komórek zapalnych, obarczony jest jednak większą niż w przypadku leków wziewnych ilością działań niepożądanych.

W zaleceniach znaleźć można również informacje odnośnie leków mukolitycznych – jednak dowody na ich skuteczność w przebiegu POChP są mocno ograniczone.

Ważne – w ramach leczenia POChP nie należy stosować leków p/kaszlowych.

LECZENIE ZAOSTRZEŃ

W odróżnieniu do stabilnej przewlekłej POChP terapia zaostrzeń opiera się na:

  • Podawaniu krótko działających SABA (w monoterapii, bądź w połączniu z SAMA)
  • Stosowaniu doustnych GKS (zwykle w sytuacji najcięższych zaostrzeń podaje się 40mg/dzień prednizolonu – przez 5-7 dni
  • Podawaniu antybiotyków – w przypadku wzrostu ilości plwociny lub też w sytuacji zmiany jej charakteru na ropny.

Zasadnicza różnica między leczeniem przewlekłym a leczeniem zaostrzeń dotyczy zatem krótko i długo działających leków rozszerzających oskrzela oraz podawania glikokortykosteroidów (wziewnych bądź doustnych).

Literatura:

  1. Podręczny przewodnik rozpoznawania, leczenia i prewencji przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, Światowa Inicjatywa Zwalczania Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc, aktualizacja 2015
  2. Wytyczne GOLD 2019 – mp.pl
  3. Aktualne podejście do leczenia POChP – rola i miejsce wziewnych długodziałających B2-mimetyków i gkikokortykosteroidów w jednym inhalatorze, Bernard Panaszek, Alergia 2013, 4: 17-21
  4. Edukacja jako istotny aspekt w opiece nad pacjentem z Przewlekłą Obturacyjną Chorobą Płuc (POChP), Agata Ulenberg, Grzegorz Ulenberg, Mirosława Felsmann, Marzena Humańska, Danuta Ponczek, Maria Dąbrowska, Journal of Education, Health and Sport, 2017;7(8): 1324-1335
  5. Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) w wieku podeszłym, Ada sawicka, Ewa Marcinkowska, Pstępy Nauk Medycznych, t. XXIV, nr 5, 2011
  6. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc dotyczące rozpoznawania i leczenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, P. Sliwiński, D. Górecka, E. Sassem, W. Pierzchała, Pneumologia i Alergologia Polska 2014, tom 82, nr 3, 227-263
Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych