Recepta na problem z receptą: Insuliny

Autor: Konrad Okurowski / Opublikowano: 2017-07-17 11:55:46 /

Insuliny to grupa produktów leczniczych, której z powodu niemałej wartości refundacji, poświęca się więcej uwagi podczas ekspediowania. Co jednak w sytuacji, gdy lekarz przepisze pacjentowi insulinę w sposób nieprawidłowy? Co powinien wiedzieć farmaceuta o zasadach wydawania insulin, by nie narazić się na kary ze strony NFZ?

Poprawnie wystawiona recepta to marzenie każdego farmaceuty. Niestety takie problemy, jak pominięcie wielkości opakowania leku lub jego postaci czy niestandardowe dawkowanie lub jego zupełny brak, komplikują codziennie pracę w tysiącach polskich aptek. Liczba interpretacji i sposobów rozwiązywania tego typu problemów jest ogromna – szczególnie, kiedy związane są one insulinami.

Najmniejsze opakowanie…

Zdecydowanie najczęściej przepisywanym przez lekarzy rodzajem opakowań insuliny są te zawierające 5 wkładów do wstrzykiwacza o pojemności 3 ml lub gotowe do użycia peny. Niestety w przypadku kilku preparatów, na liście leków refundowanych znalazły również pozycje o niestandardowej pojemności, tj. fiolki 10 ml. Dotyczy to takich insulin jak Apidra, Gensulin M30, Gensulin N czy Gensulin R. Są one raczej niespotykane w aptekach, co potwierdza lektura zestawienia NFZ na temat refundacji konkretnych kodów EAN – udział 10 ml opakowań wspomnianych insulin w rynku jest znikomy. Niemniej są one dostępne i należy traktować je jako najmniejsze refundowane opakowania lub wyznacznik najmniejszej refundowanej objętości tego typu leku. Ma to ogromne znaczenie w przypadku, gdy lekarz nieprecyzyjnie i niejednoznacznie określi wielkość opakowania insuliny na recepcie. A takie przypadki zdarzają się dość często, np.:

1. Rp. Gensulin M30, 1 op DS. wiadomo
2. Rp. Gensulin N, 10 wkładów po 3 ml
3. Rp. Gensulin R, 1 op a 5 wkł.

Jak należy postąpić w takiej sytuacji, szczególnie wiedząc, że pacjent stosuje i potrzebuje wkładów 3ml do wstrzykiwacza?

Ad 1. W pierwszym z przytaczanych przykładów należy uznać, że lekarz przepisał 1 opakowanie zawierające fiolkę z 10 ml insuliny (brak określenia rodzaju opakowania, dlatego należy przyjąć najmniejsze refundowane). Jeśli pacjent stosuje wspomniane wkłady do wstrzykiwacza, osoba realizująca receptę może wydać ich tylko 3 sztuki łącznie 9 ml, bo w ten sposób nie przekroczy 10 ml wynikających z zapisu lekarza.

Ad 2. W drugim z przykładów problemem jest brak dawkowania. Przyjmując, że najmniejszym refundowanym opakowaniem tej insuliny jest fiolka po 9 ml, bez dawkowania wydać można tylko 20 ml (dwa najmniejsze refundowane). W przeliczeniu na postać wkładów do wstrzykiwacza, oznacza to 6 wkładów po 3 ml (łącznie 18 ml).


Ad 3. Z kolei w trzecim z przykładów – mimo braku dawkowania – osoba realizująca receptę może bez problemy wydać przepisaną na niej ilość leku. Znajduje się bowiem na niej mniej niż 20 ml insuliny – ilość ta stanowi granicę, do której lekarz może pominąć dawkowania.

Dzielenie opakowań

Insuliny należą do parenteralnych postaci leku, stąd zgodnie z § 18 i § 19 rozporządzenia w sprawie recept lekarskich, powinno się je wydawać w ilości maksymalnie zbliżonej, ale nie większej, do tej zapisanej przez osobę uprawnioną, z uwzględnieniem podanego dawkowania, na maksymalnie 120 dni kuracji. Jednocześnie na początku § 19 znajduje się ważne zdanie mówiące o tym, że podzielenie leku i wydanie w odpowiednio opisanym opakowaniu własnym apteki, nie może przyczynić się do zmiany gwarantowanej przez producenta jakości leku. Informacji na temat specjalnych środków ostrożności podczas przechowywania dostarcza punkt 6.4 Charakterystyki Produktu Leczniczego. I tutaj zaczyna się najciekawsze… Okazuje się, że większość producentów insulin wymaga tylko, aby podczas stosowania ich lek był przechowywany w opakowaniu zewnętrznym, co zapewnia ochronę przed światłem. Jednak dwóch producentów zawarło wymóg przechowywania preparatu w opakowaniu oryginalnym.

Innymi słowy można dojść do wniosku, że insuliny firm Eli Lilly (Abasaglar, Humalog, Humulin), NovoNordisk (Actrapid, Insulatard, Mixtard, NovoMix, NovoRapid, Levemir), Sanofi-Aventis (Apidra, Insuman, Lantus) można dzielić – pod warunkiem przekazania ich pacjentowi w opakowaniu zewnętrznym, zabezpieczającym lek przed dostępem do światła. Natomiast insuliny firm Bioton (Gensulin), Polfa Tarchomin (Polhumin) nie powinny być wyjmowane z oryginalnego opakowania – a tym samym dzielone na pojedyncze wkłady. Taką interpretację potwierdza Centrala NFZ w swojej odpowiedzi dla Zachodniopomorskiej Izby Aptekarskiej (pismo NFZ/CF/DGL/2014/075/0088/W/06013/MSH).

Ta interpretacja rzuca nowe światło na analizowane wcześniej przykłady z insulinami Gensulin. Trzeba pamiętać, że kwestia najmniejszego opakowania pozostaje dalej nadrzędna. Traktując opakowanie leku jako niepodzielne, pierwszą analizowaną receptę należałoby poprawić, a w drugiej ograniczyć wydawaną ilość do 5 wkładów. A co, jeżeli osoba wydająca lek nie zgłębi stosownego punktu Charakterystyki Produktu Leczniczego i podzieli np. Polhumin? Czy apteka może być narażona z tego tytułu na cofnięcie refundacji? Niestety na to pytanie nie ma, na razie odpowiedzi.

Trwałość insulin

Na uwagę zasługuje jeszcze wpływ trwałości rozpoczętego wkładu insuliny na ilość wydawanego leku. Wiadomo, że niezużyty wkład należy wyrzucić po czterech tygodniach od otwarcia – co jest równoznaczne z dawkowaniem insuliny na recepcie minimum 12,5 j. na dobę, dla każdego pełnego opakowania. Niestety bardzo często zdarzają się sytuacje, gdy lekarz zapisze pacjentowi na recepcie jedno opakowanie insuliny, z dawkowaniem niższym, np. 7-9 jednostek na dobę. Takie sytuacje rodzą swoisty konflikt. Okazuje się bowiem, że przy takim sposobie dawkowania, pacjent będzie potrzebował na 120 dni tylko 2,8 wkładu insuliny. Po zaokrągleniu do pełnej fiolki zawierającej 300 jednostek insuliny okazuje się, że możemy mu je wydać jedynie dwie. I tutaj pojawia się problem, bo gdyby uwzględnić się trwałość leku, to pacjent powinien otrzymać w tej samej sytuacji cztery wkłady.

To dość oczywisty nonsens, za który winę ponoszą przepisy § 18 ust 1. pkt 3) nakazujące brać pod uwagę zapisany sposób dawkowania oraz maksymalny czas kuracji, bez okresu trwałości leku. Wydaje się to o tyle dziwne, że idąc tym tropem należałoby przeliczać w aptece liczbę kropli ocznych na podstawie dawkowania z recepty – a przecież oczywiste jest, że otwarte opakowanie leku należy wyrzucić cztery tygodnie po jego otwarciu. Jest to kolejny problem, który wymaga oparcia w zapisach prawa lub wypowiedzi NFZ i Ministerstwa Zdrowia.

Więcej rozwiązań problemów z receptami na stronie RX.EDU.PL

Udostępnij
PILNE
ZAMKNIJ
Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy
dla osób uprawnionych do wystawia recept
lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Oświadczam, że jestem lekarzem, farmaceutą
lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze.


Akceptuj