Res pharmaceuticae | farmacja.pl

Res pharmaceuticae

Autor: Anna Załucka / Opublikowano: 2017-09-29 13:46:34 /

W tym roku otwarto nową wystawę stałą Muzeum Farmacji im. mgr farm. Antoniny Leśniewskiej, Oddział Muzeum Warszawy. Ekspozycja jest zatytułowana Res pharmaceuticae. Jej motto to słowa Paracelsusa – „Wszystko jest apteką”.

We wnętrzach Muzeum Farmacji, mieszczącego się w kamienicy przy ul. Piwnej na Starym Mieście w Warszawie, możemy obejrzeć wystawę składającą się z następujących części: Officina sanitatis, Materia medica, „Kolor i szlif”, „Forum magistry Antoniny Leśniewskiej”, „Leki Kampo w japońskiej tradycji”. Na zwiedzających czeka około siedem tysięcy eksponatów związanych z farmacją, cztery tysiące wydawnictw w bibliotece i potężne archiwum.

W części Officina sanitatis zostało odtworzone wnętrze apteki z okresu dwudziestolecia międzywojennego, z meblami z drewna orzecha kaukaskiego i drewna gruszy, pochodzącymi z apteki prowizora Marcina Olechowskiego, mieszczącej się w Wołominie. W skład kompletu mebli wchodzą: pierwszy stół apteczny, receptura (drugi stół apteczny) i regały. Imponująco wygląda olbrzymia kamionkowa kadź z laboratorium galenowego z początku XX wieku. Istotnym elementem ekspozycji jest laboratorium z pełnym wyposażeniem w odczynniki chemiczne, zgodne z wymaganiami Farmakopei Polskiej II z 1937 roku (farmakopea zawierała opis 95 czynników, który wiele znajduje się na wystawie). Uwagę zwiedzającego przyciągają witrynki, umieszczone w pierwszym stole, przeznaczone na reklamy i gotowe specyfiki, produkowane przez przemysł farmaceutyczny, zwane „osobliwkami” (nazwa wyraża sceptycyzm i nieufność, gdyż w I. połowie XX wieku leki wytworzone przemysłowo nie miały zamieszczonej na opakowaniu informacji o składzie, dacie sporządzenia, warunkach i czasie przechowywania) oraz kantor kasy, oklejony uroczą reklamą specyfiku na piękny biust (nie zawiera informacji o składzie…). Wśród osobliwek w witrynkach prezentowane są między innymi opakowania następujących leków: Pyralgin, Drażetki Bengalskie na kaszel i chrypkę, Panacrin do odkażania jamy ustnej, Proszek od bólu głowy, syrop przeczyszczający Pruniol. Na regałach umieszczono zielone i brunatne szkło apteczne oraz porcelanowe puszki z okresu dwudziestolecia międzywojennego.

Część druga ekspozycji, Materia medica, opowiada historię różnych grup leków, podzielonych pod kątem terapeutycznym oraz ze względu na drogę podania. Znajdują się tu naczynia na surowce, utensylia do przygotowywania leków oraz specyfiki z poszczególnych grup terapeutycznych. Możemy przyjrzeć się nieużywanym już w aptece sprzętom do wyrobu m.in. pigułek, tabletek, odwarów, intraktów. Ciekawostkę stanowi dział homeopatii z prasą do wyciskania soku ze świeżych ziół, butle kamionkowe na wytwarzane w aptekach wody mineralne, dzbanki uzdrowiskowe do picia wód leczniczych. W dziale terapii i diagnostyki obejrzymy m.in. kieliszek do płukania gałki ocznej. Zanim opuścimy tę część wystawy, warto jeszcze zwrócić uwagę na plakat reklamowy preparatu Migreno –Nervosin („Kogutek Gąseckiego”, „proszki z kogutkiem”) z lat trzydziestych, nieznanego autora.


Kolejna część zbiorów, zatytułowana „Kolor i szlif”, obejmuje naczynia apteczne. Okazuje się, że przedwojenni aptekarze konkurowali między sobą w posiadaniu najoryginalniejszej i najpiękniejszej kolekcji naczyń. Przykładem ich pomysłowości są m.in. naczynia ze szkła rubinowego (rozaliowego), które poza walorami estetycznymi ma tę właściwość, że słabo przepuszcza promieniowanie UV i doskonale nadaje się do przechowywania leków. Prezentowane naczynia barwy turkusowej powstawały najczęściej przy udziale związków miedzi lub żelaza, zaś ciemnoniebieskie pojemniki szklane otrzymywano poprzez dodanie do masy szklanej związków miedzi lub kobaltu. Naczynia ze szkła uranowego, które również możemy obejrzeć na wystawie, emitują światło pod wpływem promieni ultrafioletowych. Pośród kolekcji wyróżniają się naczynia hialitowe z czarnego nieprzejrzystego szkła. Nie zabrakło na wystawie oczywiście najbardziej znanych butelek ze szkła oranżowego, w rozmaitych odcieniach. „Kolor i szlif” polecam zwłaszcza wielbicielom stylu art déco.

Część ekspozycji o tytule „Forum magistry Antoniny Leśniewskiej” zawiera bibliotekę patronki muzeum, z najcenniejszymi dziełami, jak Zielnik Herbarzem z języka Łacińskiego zowią […] Szymona Syreńskiego z 1613 roku, wydanie De Materia Medica Dioskurydesa z 1529 roku i Farmakopea Polska I z 1817 roku.

Ostatnia część wystawy dotyczy medycyny wschodniej. Kampo to tradycyjna medycyna chińska stosowana na wyspach japońskich od VI wieku. Zwiedzając tę część wystawy, możemy obejrzeć surowce do sporządzania leków Kampo oraz apteczki i leki należące do tradycji japońskich wędrownych aptekarzy. Eksponaty pochodzą z XIX i XX wieku, wyjątkiem jest XVIII-wieczna apteczka używana przez domowego lekarza.

Zachęcam wszystkich do odwiedzenia Muzeum Farmacji – ul. Piwna 31/33. Godziny otwarcia: wtorek – niedziela 10.00 – 18.00.

Serdecznie dziękuję pracownikom Muzeum za udzielenie informacji i udostępnienie materiałów.
Udostępnij
PILNE
ZAMKNIJ
Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy
dla osób uprawnionych do wystawia recept
lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Oświadczam, że jestem lekarzem, farmaceutą
lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze.


Akceptuj