REKLAMA
Autor: Redakcja mgr farm Opublikowano: 20 maja 2019

Rola i miejsce makrogoli w leczeniu zaparć w świetle badań i wytycznych

Makrogole stanowią grupę związków chemicznych charakteryzującą się budową polimerową. Substancje te stanowią wiele połączonych ze sobą cząsteczek tlenku etylenu (nazywane również PEG – glikol polietylenowy) [1]. W leczeniu zaparć wykorzystuje się przede wszystkim związki o masie molowej pomiędzy 3350 a 4000 g/mol, ponieważ związki o masie poniżej 1500 g/mol są wchłaniana w układzie pokarmowym i nie spełniają swojej roli farmakologicznej [2]

ARTYKUŁ SPONSOROWANY

Makrogole to substancje biologicznie obojętne, jak już wspomniano nie są wchłaniane z układu pokarmowego, nie są również metabolizowane przez mikrobiotę jelitową, a ich stosowanie nie zmienia struktury błony śluzowej jelit i żołądka (w przeciwieństwie do środków drażniących ściany jelit, takich jak np. antrachinony). Z organizmu wydalane są w niezmienionej postaci [1,2].

REKLAMA

Działanie osmotyczne

Makrogole należą do grupy preparatów osmotycznych, których aktywność polega na zwiększeniu ilości wody w świetle jelita, a tym samym rozmiękczeniu stolca i pobudzeniu ruchów perystaltycznych jelita w wyniku rozciągania jego ścian [1].

REKLAMA

Makrogole mogą w znaczący sposób zwiększać ciśnienie osmotyczne w świetle jelita grubego. Ich aktywność możliwa jest dzięki sekwestracji wody w świetle jelita w wyniku tworzeniu wiązań wodorowych, a proces ten jest bardzo efektywny – 1 cząsteczka glikolu polietylenowego o może związać aż 100 cząsteczek wody [2,4].

Skuteczność w badaniach klinicznych

Zasadność stosowania makrogoli w leczeniu zaparć została potwierdzona w licznych badaniach, zarówno w stosunku do placebo, jak i innych substancji przeczyszczających. Podanie PEG 4000 pacjentom cierpiącym z powodu zaparć przewlekłych skutkowało zwiększeniem pasażu jelitowego oraz częstością defekacji, redukcji uległy również związane z zaparciami bóle brzucha. Poprawę zaobserwowano także w zakresie zmiany konsystencji i uwodnienia stolca [1,2,3].

Skuteczność zastosowania PEG w leczeniu zaparć wpływała również realnie na poprawę jakości życia, szczególnie wśród osób starszych, co jest niezwykle ważne, ponieważ ta grupa jest podatna na ciężkie zaparcia i bardzo często wykazuje oporność na inne możliwe terapie, w tym zastosowanie środków drażniących [2].

Co więcej, stwierdza się, że skuteczność makrogoli nie maleje przy dłuższym stosowaniu. Nie ma potrzeby zwiększania dawek, organizm również się nie przyzwyczaja.

Rekomenduje się również zastosowanie PEG jako skutecznego środka do całkowitego oczyszczenia jelita przez zalecanym badaniem diagnostycznym, np. kolonoskopią [2].

Dodatkowo, w badaniach porównano również stosowanie makrogoli z innymi, popularnymi środkami przeczyszczającymi. Zaobserwowano ich przewagę zarówno w kontekście skuteczności, jak i bezpieczeństwa stosowania w stosunku do często zalecanej laktulozy. Makrogole wykazywały nie tylko większą skuteczność, ale również mniej działań niepożądanych – nieobecne były dość popularne dla laktulozy mdłości, wymioty oraz wzdęcia brzucha [1].

Bezpieczeństwo stosowania

Stosowanie PEG 4000 w leczeniu zaparć jest nie tylko skuteczne, ale również bezpieczne, również w przypadku długotrwałego stosowania. Jego podanie nie wpływa na wzrost ryzyka rozwój zaburzeń elektrolitowych. Bezpieczeństwo tego preparatu wynika również ze znikomego wchłaniania w jelitach, co udowodniono w badaniach na zwierzętach, którym podawano radioznakowany PEG 4000. Co więcej, wchłanianie PEG zaobserwowano dla cząsteczek poniżej masy 4000 g/mol oraz w przypadku uprzednio indukowanych stanów zapalnych jelit gdzie dochodzi do zwiększonej przepuszczalności ściany jelita grubego [1].

W badaniach prowadzonych z udziałem dzieci, młodzieży, dorosłych i osób starszych wykazano, że makrogol 4000 jest bardzo dobrze tolerowany. Pozwala to wnioskować, że PEG jest środkiem o dobrym profilu bezpieczeństwa w każdej grupie wiekowej [1,2].

Wytyczne dotyczące leczenia zaparć

Ze względu na swoja skuteczność i bezpieczeństwo makrogole są obecnie stosowane na szeroką skalę w objawowym oraz przewlekłym leczeniu zaparć. Zaleca się je jako preparat pierwszego rzutu, które należy zastosować po tym, jak zmiana diety i stylu życia nie przyniosą oczekiwanych efektów. Postępowanie takie zalecane jest zarówno w grupie pediatrycznej, jak i u dorosłych i pojawiło się w wytycznych wielu towarzystw naukowych [1].

Dostępne są preparaty PEG 4000, które w swoim składzie nie posiadają elektrolitów. Dzięki temu nie mają nieprzyjemnego smaku a ich stosowanie może zwiększać compliance terapii wśród pacjentów, a szczególnie dzieci, które mogą cierpieć na przewlekłe zaparcia [1,2].

Stosowanie makrogoli

Ze względu na dobry profil bezpieczeństwa, skuteczność i bardzo dobrą tolerancję, makrogole mogą być polecane pacjentom zgłaszającym się z problemem zaparć, również tym objętych specjalną opieką takim, jak kobiety w ciąży, mamy karmiące, czy osoby starsze. Makrogole mogą być również podawane dzieciom powyżej 2. roku życia. Jednak w tej grupie wiekowej zastosowanie należy uprzednio skonsultować z lekarzem.

Działanie preparatu obserwuje się po około 24-72 godzinach od podania. Produkt można nabyć w formie roztworu doustnego lub proszku do sporządzania zawiesiny. Obie formy pozwalają na przygotowanie odpowiedniej dawki w zależności od wieku pacjenta.

mgr farm Iwona Napierała

Piśmiennictwo:

  1. Lyseng-Williamson KA. Macrogol (polyethylene glycol) 4000 without electrolytes in the symptomatic treatment of chronic constipation: a profile of its use. Drugs Ther Perspect. 2018; 34(7): 300–310.
  2. De Giorgio R. Et al. Use of macrogol 4000 in chronic constipation. European Review for Medical and Pharmacological Sciences 2011; 15:960-966
  3. Di Pama JA et al. A randomized, placebo-controlled, multicenter study of the safety and efficacy of a new polyethylene glycol laxative. Am J Gastroenterol. 2000 Feb;95(2):446-50.
  4. Medicines and Healthcare Products Regulatory Agency. Public Assessment Report. Dulcosoft 10 g powder for oral solution in sachet

SAPL.DULC1.19.04.0698

DulcoSoft® (makrogol 4000)  proszek do sporządzania roztworu doustnego, wyrób medyczny wskazany do stosowania w objawowym leczeniu zaparć, w celu ułatwienia wypróżnienia i uzyskania naturalnego poczucia ulgi. Dawkowanie: Dorośli i dzieci w wieku od 8 lat: 1 – 2 saszetki na dobę, rozpuszczone w płynie (co odpowiada 10 – 20 g makrogolu 4000), przyjmowane najlepiej w pojedynczej dawce rano.

DulcoSoft® (makrogol 4000) roztwór jest wyrobem medycznym wskazanym do stosowania w objawowym leczeniu zaparć, w ostrych i przewlekłych zaparciach oraz do zmiękczania twardych mas kałowych. Dawkowanie: Dorośli i dzieci powyżej 8 roku życia: 20 – 40 ml roztworu na dobę (co odpowiada 10 – 20 g makrogolu 4000),  Dzieci w wieku od 4 do 7 lat: 16 – 32 ml roztworu na dobę (co odpowiada 8 – 16 g makrogolu 4000). Dzieci w wieku od 2 do 3 lat: 8 – 16 ml roztworu na dobę (co odpowiada 4 – 8 g makrogolu 4000), najlepiej w pojedynczej dawce przyjmowanej rano.

DulcoSoft Junior® (makrogol 4000) roztwór, jest wyrobem medycznym wskazanym do stosowania w objawowym leczeniu zaparć, w ostrych i przewlekłych zaparciach oraz do zmiękczania twardych mas kałowych. Dawkowanie: Dorośli i dzieci powyżej 8 roku życia: 20 – 40 ml roztworu na dobę (co odpowiada 10 – 20 g makrogolu 4000),  Dzieci w wieku od 4 do 7 lat: 16 – 32 ml roztworu na dobę (co odpowiada 8 – 16 g makrogolu 4000). Dzieci w wieku od 2 do 3 lat: 8 – 16 ml roztworu na dobę (co odpowiada 4 – 8 g makrogolu 4000), najlepiej w pojedynczej dawce przyjmowanej rano.

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych