REKLAMA
Autor: Paulina Górniak Opublikowano: 18 lipca 2018

Sposoby sporządzania mieszanin do żywienia pozajelitowego

Artykuł pochodzi z serwisu
Istnieje kilka sposobów sporządzania mieszanin do żywienia pozajelitowego, których wybór będzie zależny od wielu czynników, takich jak skład danego worka, specyfika pacjentów otrzymujących tego typu żywienie, wielkość dziennej produkcji w danej pracowni żywieniowej, czy też wreszcie względy ekonomiczne. Wiele aptek szpitalnych ze względu na szeroki profil działalności łączy różne metody sporządzania worków odżywczych.

Metoda grawitacyjna

Metodą stosunkowo tanią i prostą, a przez to często stosowaną, jest metoda grawitacyjna. Worek napełniany jest grawitacyjnie składnikami o dużej objętości, do których dodane zostały wcześniej mikroskładniki, zgodnie z odpowiednią kolejnością i z zachowaniem wszystkich reguł, bezpośrednio z butelek zawieszonych na stojaku. W przypadku, gdy skład worka nie pozwala na wcześniejsze dodanie wszystkich mikroskładników do odpowiednich płynów infuzyjnych, należy je dodać strzykawką przez port do wstrzyknięć zgodnie z kolejnością dodawania produktów leczniczych do napełnionego worka. Metodę tę z powodzeniem można stosować do sporządzania większości mieszanin dla dorosłych pacjentów.

Za pomocą biurety lub strzykawek

W przypadku mieszanin pediatrycznych, zwłaszcza przeznaczonych dla wcześniaków i noworodków, konieczne jest bardzo dokładne dozowanie poszczególnych składników, a te dodatkowo występują w małych lub bardzo małych ilościach, uniemożliwiając przetaczanie bezpośrednio z butelek. W takich sytuacjach worek napełnia się za pomocą biurety lub strzykawek, wykorzystując dostępne systemy bezigłowe, dzięki czemu możliwe jest dokładne odmierzenie nawet niewielkich objętości.

REKLAMA

Dodatkowo, w przypadku mieszanin neonatologicznych stosuje się system dwóch pojemników (Two-in-One), zamiast najczęściej preferowanego All-in-One, ze względu na wysokie stężenia elektrolitów mogących powodować wystąpienie niezgodności fizykochemicznych. W jednym pojemniku podaje się wówczas mieszaninę glukozy, aminokwasów, elektrolitów i pierwiastków śladowych, a w drugim mieszaninę emulsji tłuszczowej z witaminami. Takie rozwiązanie pozwala na obserwację klarowności mieszaniny przez cały czas jej przechowywania i przetaczania.

REKLAMA

Za pomocą pomp

Stosunkowo nową metodą jest sporządzanie mieszanin za pomocą sterowanych komputerem pomp, które napełniają worki zadaną objętością. Dostępne na rynku pompy różnią się między sobą minimalną odmierzaną objętością i dokładnością mierzenia, ilością kanałów do których można podłączyć pojemniki źródłowe czy też dodatkowymi funkcjami, takimi jak połączenie z wagą, możliwość napełniania strzykawek lub worków dwukomorowych, generowania etykiet i raportu produkcyjnego. Sporządzanie mieszanin tą metodą pozwala na automatyzację pracy, minimalizację błędów, stworzenie dokładnej dokumentacji całego procesu i znaczne skrócenie czasu przygotowywania mieszaniny, jednak ze względu na znaczne koszty zakupu i utrzymania takiego mieszalnika ekonomiczne uzasadnienie znajduje dopiero przy dużej produkcji, rzędu kilkudziesięciu mieszanin dziennie.

Dokładny sposób sporządzenia mieszaniny zależy w dużej mierze od zastosowanego mieszalnika. W przypadku pomp o  niewielkiej ilości kanałów, otrzymane mieszaniny będą niepełne – w ich skład mogą wchodzić np. tylko glukoza, aminokwasy i emulsja tłuszczowa, z niektórymi elektrolitami występującymi w roztworach podstawowych. W takim przypadku konieczne będzie manualne uzupełnianie takiej mieszaniny elektrolitami, pierwiastkami śladowymi i witaminami.

Aktywacja i suplementacja przemysłowych worków dwu- i trójkomorowych

Kolejną metodą sporządzania worków jest użycie przemysłowych worków dwu- i trójkomorowych, zwanych potocznie workami RTU (ang. ready to use). Worki te składają się z umieszczonych w oddzielnych komorach worka roztworów glukozy, aminokwasów i emulsji tłuszczowych wraz z odpowiednimi dodatkami. Aby były gotowe do użycia, należy je aktywować, co powoduje wymieszanie zawartości komór, a następnie dodać do nich w odpowiedniej kolejności brakujące elektrolity, pierwiastki śladowe czy witaminy i niekiedy emulsję tłuszczową (w przypadku worków dwukomorowych). Zarówno sposób aktywacji, jak i rodzaj oraz ilości dodatków powinny być zgodne z wytycznymi producenta danej mieszaniny, dysponującego odpowiednimi badaniami stabilności fizykochemicznej.

Zaleca się, aby przygotowywanie mieszanin do żywienia pozajelitowego nawet tą metodą odbywało się w aptece szpitalnej, a nie na oddziałach. Z uwagi na specyfikę tej postaci leku – podanie polega na wielogodzinnej infuzji, a sama mieszanina jest potencjalnie świetną pożywką również dla drobnoustrojów – jej wykonanie powinno się odbywać w warunkach aseptycznych, pod lożą z laminarnym nawiewem jałowego powietrza, i przez wykwalifikowany personel.

Piśmiennictwo

  1. Sieradzki E. i in.; Farmacja szpitalna i kliniczna; Oficyna Wydawnicza Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego; 2012
  2. Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne; Farmaceutyczne standardy sporządzania mieszanin do żywienia pozajelitowego Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego; Krakowskie Wydawnictwo Scientifica Sp. z o.o.; 2017
  3. Sobotka L. i in.; Podstawy żywienia klinicznego; Krakowskie Wydawnictwo Scientifica Sp. z o.o.; 2013

 

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych