Autor: Agnieszka Jeżewska-Żylik Opublikowano: 10 lipca 2018

Suplementy na dopingu

Artykuł pochodzi z serwisu
Jedną z grup pacjentów często podejmujących suplementację diety są sportowcy. […]

Jedną z grup pacjentów często podejmujących suplementację diety są sportowcy. Motywowane jest to głównie powszechnym przekonaniem o konieczności wzbogacania diety o dodatkowe źródła witamin i składników odżywczych. Powinni oni jednak mieć się na baczności. Suplementy diety mogą być przyczyną dodatniego wyniku kontroli antydopingowej.

Jedną z grup pacjentów często podejmujących suplementację diety są sportowcy (fot. Shutterstock)

W świetle prawa suplementy diety są środkiem spożywczym stosowanym w celu uzupełnienia diety. Zwykle występują w postaci ,,skoncentrowanego źródła witamin i składników mineralnych wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny”. Kontrolę nad ich obrotem sprawuje w Polsce Główna Inspekcja Sanitarna, a wymagania dotyczące składu oraz oznakowania regulowane są m.in. przez ustawę o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2015 r. poz. 594), rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz. U. z 2014 r. poz. 453) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności [1].

Chociaż status zarówno suplementów diety, jak i leków regulowany jest licznymi normami prawnymi, należy pamiętać o cechach odróżniających je od siebie. Przede wszystkim, nadzór nad jakością i składem suplementów sprawuje Główna Inspekcja Sanitarna. Udowodnienie skuteczności ich stosowania nie jest konieczne przed wprowadzeniem do obrotu, a miarodajna kontrola ze strony odpowiednich organów prawnych możliwa jest dopiero wówczas, gdy odnotowane zostaną szkodliwe skutki stosowania danego preparatu [2]. W rezultacie w obrocie znajdują się preparaty, które nie gwarantują bezpieczeństwa. Liczne przykłady pokazały, że często rzeczywisty skład suplementów diety znacząco odbiega od tego deklarowanego przez producentów. Tymczasem ich powszechna dostępność oraz przekonanie o bezpieczeństwie i skuteczności ich przyjmowania powodują, że popularność suplementacji stale rośnie. Konieczne jest więc prawidłowe jej rozumienie, jak również wybór odpowiednich produktów suplementacyjnych [1, 3, 4].

SPORTOWIEC W APTECE

Jedną z grup pacjentów często podejmujących suplementację diety są sportowcy. Motywowane jest to głównie powszechnym przekonaniem o konieczności wzbogacania diety o dodatkowe źródła witamin i składników odżywczych. Zapotrzebowanie sportowców na większą niż standardowo sugerowaną kaloryczność pokarmów oraz wzmożona utrata wody i elektrolitów w czasie treningów dodatkowo zachęcają ich do uzupełnienia diety przez suplementy [3, 6]. Polskie Towarzystwo Medycyny Sportowej jasno podkreśla jednak, że podstawowym zaleceniem żywieniowym dla osób uprawiających sport jest zbilansowana, racjonalna dieta oraz ogólnie rozumiany zdrowy tryb życia. Suplementacja rekomendowana jest jedynie w przypadku znacznych niedoborów witamin i składników odżywczych oraz wówczas, kiedy uzupełnienie ich poprzez dietę nie jest możliwe [4].

Ważne więc, aby dokonywać właściwego wyboru suplementów i stosować je jedynie wtedy, gdy jest to niezbędne. Co istotne szczególnie w przypadku sportowców, należy również zdawać sobie sprawę z potencjalnego ryzyka suplementacji. Zagrożenia, jakie wiążą się z przyjmowaniem suplementów w sporcie, dotyczą przede wszystkim potencjalnego przekroczenia zalecanych dziennych wskazań spożycia witamin i minerałów oraz wystąpienia negatywnych skutków zdrowotnych. Działania niepożądane w następstwie spożywania suplementów wynikają jednak najczęściej z obecności niedeklarowanych w składzie substancji przeciwwskazanych czy nawet zabronionych wśród sportowców. Tym samym, wybór niewłaściwych preparatów grozi nie tylko poważnymi skutkami zdrowotnymi, ale także zwiększa ryzyko otrzymania pozytywnych wyników testów antydopingowych.

Analiza suplementów diety stosowanych przez zawodników Igrzysk Olimpijskich w 2002 roku wykazała, że średnio w 23,2% przypadków ich składniki przyczyniały się do dodatniego wyniku testu antydopingowego. Przeprowadzone w latach 2000-2001 przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski badanie obejmujące 634 suplementy pochodzące z 13 krajów dowiodło natomiast, że aż 14,8% spośród nich zawierało w składzie niedeklarowane przez producenta hormony lub ich prekursory. Zażywanie tego rodzaju preparatów przez osoby zawodowo uprawiające sport i podlegające kontroli antydopingowej jest więc szczególnie niebezpieczne. Przyjmowanie substancji androgennych może bowiem przyczynić się do zmian fizjologicznych organizmu oraz licznych niepożądanych efektów zdrowotnych. Dodatkowo jest ono zwykle równoznaczne z dyskwalifikacją sportowca wynikającą z niedozwolonego dopingu [3]. Warto wspomnieć, że nie tak dawno jeden z renomowanych, polskich producentów suplementów diety, wycofał z obrotu swój preparat na potencję dla mężczyzn – przyczyną była obecność w nim THC (tetrahydrokannabinolu) [8].

SZCZEGÓLNE WYMAGANIA

Osoby uprawiające sport w celu zwiększenia wydolności i poprawy efektów treningu poszukują przeznaczonych do tego celu preparatów m.in. w aptece. Spośród szerokiej gamy suplementów diety stosowanych w sporcie, w aptekach kupić można produkty zawierające na przykład dwuwęglan sodu o działaniu alkalizującym, kofeinę stymulującą przemianę materii czy monohydrat kreatyny będącej podstawowym nośnikiem energii w komórkach mięśniowych. Dwuwęglan sodu, kofeina i kreatyna uznane zostały przez Polskie Towarzystwo Medycyny Sportowej za jedyne składniki suplementów diety o sprawdzonych i udokumentowanych właściwościach [4, 6].

Wpływ na organizm tego typu preparatów jest bardzo zróżnicowany i zależny od składu oraz ilościowej zawartości poszczególnych substancji aktywnych. Z tego powodu przebadane dotychczas preparaty podzielone zostały przez Międzynarodowe Towarzystwo Żywienia w Sporcie na cztery kategorie. Do pierwszej z nich zaliczamy tzw. suplementy ,,podobno skuteczne”, których działanie zostało potwierdzone w badaniach. Drugą grupę stanowią preparaty ,,prawdopodobnie skuteczne”, tzn. takie, w przypadku których przeprowadzono wstępne badania, jednak wymagają one dalszego potwierdzenia. Trzecia grupa to suplementy ,,niedostatecznie przebadane”, których działanie opiera się na założeniach teoretycznych, czwarta nazywana jest natomiast ,,najwyraźniej nieskuteczną”, ponieważ jej działanie nie zostało dotychczas potwierdzone żadnymi badaniami [7].

Wśród dostępnych w aptece leków i suplementów diety osoby uprawiające sport mogą poszukiwać również innych preparatów, których zastosowanie wydaje się być wskazane w związku z prowadzonym przez nie trybem życia. Należą do nich m. in. „reduktory tłuszczu” (sprzężony kwas linolowy – CLA, błonnik, L-karnityna), termogeniki, czyli substancje zwiększające tempo przemiany materii (guarana, zielona kawa) czy też suplementy o działaniu pobudzającym zawierające w składzie np. kofeinę, żeń-szeń, guaranę czy lecytynę [6].

Ogromne zróżnicowanie suplementów diety dostępnych na rynku może utrudniać wybór właściwego preparatu. Warto kierować się przede wszystkim jego składem i oczekiwanym działaniem, należy jednak zwrócić szczególną uwagę na jakość przyjmowanych produktów. Dotyczy to każdego pacjenta samodzielnie uzupełniającego dietę, również sportowców. W ich przypadku troska o jakość i skuteczność suplementacji motywowana jest dwojako. Po pierwsze, suplementacja ma przynieść poprawę wyników sportowych, po drugie nie może wiązać się z ryzykiem stosowania niedozwolonego dopingu. Na szczęście w aptekach dostępne są preparaty, które mogą być bezpiecznie przyjmowane przez osoby uprawiające sport. Ich składniki aktywne oraz sposób produkcji spełniają wszelkie normy dotyczące suplementów diety, a przede wszystkim – dzięki realizacji założeń Światowej Agencji Antydopingowej – nie stwarzają ryzyka wykrycia niedozwolonego dopingu.

Ten artykuł ukazał się w 5 numerze magazynu MGR.FARM

_____________________________________________________
Bibliografia:

  • Molinero O., Marquez S., Nutrition Hospitalaria 2008, 29(2);128-134
  • Pierwsze kroki w profilaktyce dopingu, Harmonising The knowledge about biomedical side effects of doping
  • Kostka T., Szyguła Z., Ziemba A., Stanowisko Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej w/s żywienia sportowców
  • Dymkowska-Melasa M., Walczak Z., Suplementacja w sporcie, Nowiny Lekarskie 2011, 80, 3. 199-204
  • Kreider et al. ISSN Exercise &Sport Nutrition Review: Research & Recommendations Journal Of The International Society Of Sports Nutrition 2010; 7: 1-43
  • Oświadczenie Olimp Laboratories – produkty z ekstraktem Tribulus Terrestris

Artykuł Suplementy na dopingu pochodzi z serwisu mgr.farm

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz