REKLAMA
Autor: Karolina Pawlik Opublikowano: 29 grudnia 2018

Ulotka dla pacjenta – statyny

Artykuł pochodzi z serwisu

Statyny to leki, które niewątpliwie zrewolucjonizowały leczenie schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Są obecnie najskuteczniejszymi  dostępnymi substancjami leczniczymi, obniżającymi poziom tzw. złego cholesterolu, czyli frakcji LDL, która odgrywa kluczową rolę w patomechanizmie miażdżycy (arteriosklerozy).

(fot. shutterstock)

REKLAMA

Statyny stanowią standard leczenia zaburzeń gospodarki lipidowej. Poza hamowaniem wątrobowej biosyntezy cholesterolu wykazują także szereg innych korzystnych działań (jak np. działanie antyoksydacyjne), co przekłada się na istotne zmniejszenie śmiertelności pacjentów z powodu incydentów sercowo – naczyniowych (zawał serca, udar mózgu). Statyny opóźniają rozwój miażdżycy, a nawet przyczyniają się do  redukcji już istniejącej blaszki miażdżycowej. Do statyn o największym znaczeniu w praktyce klinicznej należą: simwastatyna, rosuwastatyna, atorwastatyna.

REKLAMA

 

Działanie farmakologiczne

Podstawowym mechanizmiem działania statyn jest  kompetycyjne i odwracalne hamowanie enzymu uczestniczącego w biosyntezie cholesterolu  w wątrobie – reduktazy HMG-CoA (3-hydroksy-3-metyloglutaryloko-enzymu A).

Efektem tego działania jest zmniejszenie stężenia cholesterolu frakcji LDL o 30–60%  w stosunku do poziomu wyjściowego, zmniejszenie stężenia triglicerydów o 20–45% i zwiększenie cholesterolu frakcji HDL o 5–15%.

Warto pamiętać, że wyniki licznych badań wskazują na wielokierunkowe (plejotropowe) działanie statyn na układ krążenia. Poza hamowaniem biosyntezy cholesterolu leki te działają ochronnie na śródbłonek naczyniowy (m.in. poprzez zwiększenie uwalniania NO, który działa rozszerzająco na naczynia krwionośne). Wykazują właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne, a nawet przeciwzakrzepowe. Ponadto, statyny stabilizują blaszkę miażdżycową, zapobiegając jej wykrzepianiu.

(fot, shutterstock)

 

Wskazania do stosowania statyn

  • Leczenie w hipercholesterolemii jako uzupełnienie diety w przypadku gdy zmiana trybu życia (odpowiednia dieta, wysiłek fizyczny) nie przynoszą oczekiwanych rezultatów
  • Hipercholesterolemia rodzinna
  • Zapobieganie incydentom sercowo-naczyniowym u pacjentów z wysokiego ryzyka (pacjenci otyli, z cukrzycą, z nadciśnieniem tętniczym, pacjenci po przebytym zawale serca)

 

Działania niepożądane

  • Miopatie

Najważniejszym działaniem niepożądanym statyn są miopatie, które objawiają się bólami mięśni, osłabieniem siły mięśniowej oraz podwyższeniem poziomu kinazy kreatynowej (CK) w surowicy krwi. Działanie uszkadzające mięśnie zależy od stosowanych dawek statyn. Ponadto, najbardziej predysponowane do wystąpienia miopatii są osoby w wieku podeszłym, płeć żeńska,  osoby z zaburzeniami czynności nerek, niedoczynnością tarczycy bądź osoby stosujące leki mogące zwiększać stężenie statyn w surowicy krwi.

Najcięższym powikłaniem miopatii jest rabdomioliza, czyli zespół objawów wynikających z rozpadu mięśni poprzecznie prążkowanych. Może ona prowadzić do ciężkiej niewydolności nerek, a nawet śmierci. Częstość jej występowania u pacjentów stosujących statyny jest na szczęście niewielka. Zawsze jednak, pacjenci którzy odczuwają bóle mięśni, ich osłabienie, powinni skonsultować się z lekarzem.

  • Działanie hepatotoksyczne

Przewlekłe stosowane statyn może powodować wzrost stężenia aminotransferaz wątrobowych w surowicy krwi, zazwyczaj w czasie pierwszych 3 miesięcy terapii. Efekt ten zależy od dawki i występuje z częstością 0,5–2%. Zazwyczaj w przypadku  odstawienia statyn,  poziom aminotransferaz powraca do normy.

  • Zwiększenie zapadalności na cukrzycę

W niektórych badaniach klinicznych wykazano, że u pacjentów leczonych statynami występuje zwiększone ryzyko zaburzeń tolerancji glukozy i rozwoju cukrzycy typu 2. Korzyści związane ze stosowaniem statyn są jednak znacznie większe w porównaniu do bardzo małego ryzyka rozwoju cukrzycy.

  • Inne działania niepożądane

W praktyce jednymi z najczęściej obserwowanych działań niepożądanych statyn są jednak zaburzenia żołądkowo-jelitowe, objawiające się nudnościami, bólami brzucha, wzdęciami czy biegunką. Ponadto, w przypadku długotrwałego stosowania niektórych statyn mogą wystąpić objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego jak zaburzenia nastroju, depresja, zaburzenia snu (koszmary, bezsenność).  Odnotowywano również reakcje alergiczne (świąd, wysypki skórne).

 

Interakcje

Do najważniejszych interakcji statyn należą te z inhibitorami izoenzymu CYP 3A4. Do statyn o największym ryzyku ich wystąpienia należą simwastatyna i atorwastatyna, ze względu na to, iż są metabolizowane w wątrobie ze znaczącym udziałem tego  izoenzymu. Należy unikać  jednoczesnego stosowania tych leków z inhibitorami CYP3A4, do których należą: cyklosporyna, klarytromycyna, ketokonazol, worykonazol, inhibitory HIV-proteazy, werapamil.

Zawsze należy pamiętać, że podczas terapii tymi statynami niewskazane jest spożywanie  soku grejpfrutowego, który również jest inhibitorem CYP 3A4. Już nawet szklanka soku może prowadzić do wzrostu ich stężenia we krwi oraz zwiększenia ryzyka działań niepożądanych. Statyną obarczoną najmniejszym ryzykiem wystąpienia interakcji jest rosuwastatyna, która tylko w niewielkim stopniu ulega metabolizmowi z udziałem izoenzymów CYP 450.

Ponadto, statyny są substratami dla niektórych białek transportujących, w tym dla wątrobowego transportera wychwytującego OATP1B1 oraz dla białka nośnikowego BCRP; dlatego równoległe ich stosowanie z inhibitorami tych białek, zwiększa ryzyko miopatii (np. z cyklosporyną).

Ryzyko miopatii może również wzrastać przy równoczesnym stosowaniu statyn z  innymi lekami, które są stosowane w leczeniu zaburzeń gospodarki lipidowej, takich jak fibraty lub ezetymib.

Przeciwwskazania

  • Ciąża i okres karmienia piersią

Wyniki badań eksperymentalnych na zwierzętach dowiodły działania teratogennego niektórych statyn, dlatego ich stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży, planujących ciąże, kobiet karmiących piersią.

  • Ciężka niewydolność wątroby
  • Nie stosować w przypadku występowania ostrych, ciężkich objawów mogących wskazywać na miopatię lub usposabiających do wystąpienia wtórnej niewydolności nerek na skutek rabdomiolizy
  • Pacjenci jednocześnie leczeni cyklosporyną
  • Jednoczesne podawanie silnych inhibitorów CYP 3A4

 

Sposób podawania

Należy pamiętać, że simwastatyna, która charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania, powinna być zażywana przez pacjentów wieczorem (ze względu na to, iż maksymalna dobowa synteza cholesterolu zachodzi właśnie w nocy). Z kolei, rosuwastatyna i atorwastatyna, których okres półtrwania jest znacznie dłuższy (ok. 20 h), mogą być podawane niezależnie od pory dnia.

 

 

Piśmiennictwo

  1. Bogdański P., Musialik- Pupek D. Statyny — standard terapii XXI wieku.Jak wybrać optymalną dawkę? Forum Zaburzen Metabolicznych 2010, vol. 1, no 3, 131–140.
  2. Gąsior M. i wsp. Plejotropowe działanie statyn. Choroby Serca i Naczyń 2008, tom 5, nr 3, 141–145.
  3. Filipiak K.J. Atorwastatyna i rosuwastatyna— co nowego dla pacjentów w wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczących dyslipidemii w 2016 roku? Kardiologia Polska 2017; 75, supl. I: 1–12.OI.
  4. Główczyńska R. i wsp. Działania niepożądane statyn. Choroby Serca i Naczyń 2007, tom 4, nr 1, 18–34.
  5. Rosuwastatyna; Medcyna Praktyczna, https://bazalekow.mp.pl/leki/doctor_subst.html?id=4700
  6. Atorwastatyna; Medycyna Praktyczna, https://bazalekow.mp.pl/leki/doctor_subst.html?id=105
Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz

PILNE!

ZAMKNIJ