REKLAMA
Autor: Redakcja Aptekarz pl Opublikowano: 8 września 2020

Ustawa o Zawodzie Farmaceuty – na czym nam najbardziej zależy?

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA

Od lipca pracuje Nadzwyczajna Podkomisja Zdrowia ds. projektu ustawy o zawodzie farmaceuty. Procedowane regulacje są od wielu lat wyczekiwane przez środowisko farmaceutów. Jakie zapisy są szczególnie ważne dla naszej profesji?

(fot. shutterstock)

REKLAMA

Make pharmacist great again

Od dziesięcioleci zawód farmaceuty w Polsce stoi pod znakiem niewykorzystanego potencjału i stopniowej degradacji. Kiedy 9 stycznia 1951 roku polskie apteki zostały znacjonalizowane, a majątek ich właścicieli zagrabiony przez komunistów, praktycznie runął prestiż zawodu farmaceuty. W latach 70. pracownicy aptek stali się oficjalnie „pracownikami handlu”, a żeby nieco się dowartościować, zaczęli zwracać się do siebie „pani magister” i „panie magistrze” nawet w prywatnych rozmowach. W ostatnich latach w oczach dużej części społeczeństwa aptekarz to tylko sprzedawca leków. Progi na studia farmaceutyczne spadają z roku na rok, a ci, którzy już się ich podjęli, słyszą sugestie od starszych kolegów, że może lepiej byłoby przekwalifikować się do branży IT. 

REKLAMA

Jedną z przyczyn tego stanu rzeczy jest brak uregulowań prawnych, które rozszerzyłyby uprawnienia farmaceutów – od 30 lat nie powstała Ustawa o Zawodzie Farmaceuty. Teraz kiedy jest procedowana, wiąże się z nią duże nadzieje. Jej tematowi często towarzyszą hasła wykorzystania potencjału farmaceutów, szansy na rozwój zawodowy czy wzrostu roli w systemie opieki zdrowotnej. Nowe uprawnienia postulowane przez nasze środowisko mają przynieść korzyść zarówno nam samym, pacjentom, jak i całemu systemowi opieki zdrowotnej. 

Opieka farmaceutyczna

Opieka farmaceutyczna to sztandarowy postulat środowiska farmaceutów. Studenci farmacji od pierwszych lat studiów słyszą, że „już niedługo” otrzymamy nowe uprawnienia, dzięki którym będziemy mogli wyjść z roli „sprzedawcy”, jednak dotychczas z opieką farmaceutyczną można się było spotkać głównie na zajęciach akademickich i na konferencjach. Ustawa o Zawodzie Farmaceuty ma przenieść Opiekę z krainy marzeń i legend do rzeczywistości. W ustawie wymienione są następujące świadczenia: prowadzenie konsultacji farmaceutycznych, wykonywanie przeglądów lekowych, opracowanie indywidualnego planu opieki farmaceutycznej, wykonywanie prostych badań diagnostycznych oraz wystawianie recept w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego. Bez wątpienia postulat wprowadzenia refundowanej opieki farmaceutycznej to jeden z najważniejszych punktów Ustawy, pojawiają się jednak pytania odnośnie do tak istotnych kwestii, jak zakres działań wykonywanych przez farmaceutów w ramach OF oraz źródła finansowania. Wiceminister Zdrowia Józefa Szczurek-Żelazko wskazuje na to, że potrzebne są dalsze konsultacje, a obecna ustawa będzie stanowiła podstawę do dalszych działań, natomiast o finansowaniu mają decydować konkursy ofert. 

Niezależność

W dyskusjach często pojawia się temat takich patologii w funkcjonowaniu aptek jak brak magistra farmacji na zmianie czy proponowanie pacjentowi niepotrzebnych suplementów dla zrealizowania celów sprzedażowych. Przyczynę tego stanu rzeczy upatruje się w zależności farmaceuty od właściciela apteki. Jednym ze środków zaradczych miało być wprowadzenie ustawy popularnie zwanej „Apteka dla Aptekarza”, jednak problem wciąż istnieje. Niezależność farmaceuty to jeden z głównych postulatów poruszanych przy okazji procedowania Ustawy o Zawodzie. W projekcie ustawy znajdują się zapisy mówiące o samodzielności aptekarza w sprawowaniu opieki farmaceutycznej i wykonywaniu usług farmaceutycznych, pojawiają się jednak wątpliwości co do kar za naruszanie tych zapisów oraz zakresu regulacji.

Farmacja kliniczna

Coraz większy nacisk w kształceniu kładzie się na farmację kliniczną. Dotychczas ta specjalizacja, wymagająca potężnego nakładu pracy, zazwyczaj nie przynosiła farmaceucie wymiernych korzyści – mówi się o pojedynczych etatach dla farmaceutów klinicznych na oddziałach polskich szpitali. Wykorzystanie potencjału już wykształconych specjalistów w tej dziedzinie wiązałoby się z dużymi korzyściami dla pacjentów i oszczędnościami dla szpitali – według przeprowadzonych badań obecność farmaceuty w zespole terapeutycznym skutkuje skróceniem czasu hospitalizacji, zmniejszeniem kosztów farmakoterapii i redukcją liczby występujących działań niepożądanych. W projekcie UoZF pojawiają się zapisy dotyczące farmacji klinicznej, jest zatem nadzieja na zaistnienie tej dziedziny w polskiej rzeczywistości.

Co ze szczepieniami?

Co jakiś czas pojawia się postulat, aby farmaceuta miał możliwość wykonywania szczepień ochronnych w aptece. Podkreśla się przy tym efektywność takiego rozwiązania w innych krajach europejskich, niedobór personelu medycznego i starzenie się społeczeństwa.  Wprowadzenie takiej możliwości mogłoby skutkować wzrostem poziomu wyszczepialności, zmniejszeniem obciążenia lekarzy i pielęgniarek oraz rozwojem zawodowym i wzrostem pozycji farmaceuty w systemie opieki zdrowotnej. Szczególnie w dobie pandemii koronawirusa i przed zbliżającym się sezonem grypowym pomysł ten wydaje się uzasadniony. Usługa ta nie byłaby dla aptekarza obowiązkowa, musiałby przejść specjalistyczne szkolenia, a apteka miałaby zapewnić odpowiednie standardy organizacyjne, co gwarantowałoby bezpieczeństwo pacjenta. 

Pomysł ten budzi jednak kontrowersje wśród samych farmaceutów, a zapisy dotyczące szczepień w aptekach nie znalazły miejsca w obecnym projekcie Ustawy o Zawodzie. Ministerstwo Zdrowia wypowiada się przeciwko zmianom. Próby przekonania do pomysłu podejmuje niedawno powstała Koalicja na rzecz szczepień w aptekach, która opracowała na ten temat specjalny dokument –  „Raport – Opieka Farmaceutyczna. Szczepienia przeciw grypie w aptekach”.

Ustawa o Zawodzie Farmaceuty budzi duże nadzieje – chcemy wykorzystywać nasze wysokie kompetencje, aby przysłużyć się pacjentom. Równie ważne jest odpowiednie docenienie naszego potencjału i naszej pracy  – wszak „godzien jest robotnik zapłaty swojej”. Oby Ustawa przybliżyła nas do takiego stanu rzeczy.

Autor: Jakub Wierzchoń

Piśmiennictwo:

  1. Bilek M. 9 stycznia 1951. Aptekarz Polski, styczeń 2010, nr 41/19 online
  2. Drygas A. Degradacja aptek i zawodu farmaceuty. Od ekspedienta do magistra https://aptekarski.com/105025-degradacja-aptek-i-zawodu-farmaceuty-od-ekspedienta-do-magistra
  3. https://www.nia.org.pl/2020/07/23/ustawa-o-zawodzie-farmaceuty-pierwsze-posiedzenie-podkomisji-nadzwyczajnej/
  4. https://mgr.farm/aktualnosci/niezaleznosc-farmaceuty-jaka-powinna-byc-kara-za-jej-pogwalcenie/
  5. Bryła A., Urbańczyk K., Stachowiak A., Burkacka M., Steczko M., Wiela-Hojeńska A. Farmacja kliniczna – na jakim etapie jesteśmy w Polsce? Farmacja Polska 2020, 76(3): 175–182
  6. Raport – Opieka Farmaceutyczna. Szczepienia przeciw grypie w aptekach
Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych