Autor: Paulina Górniak Opublikowano: 28 września 2018

Wady żywienia pozajelitowego

Artykuł pochodzi z serwisu
Porównując różne drogi podaży dostępne przy leczeniu żywieniowym, to jest dojelitową i pozajelitową, można odnieść wrażenie że ta ostatnia jest wyborem najprostszym.

Zdarza się, że żywienie pozajelitowe jest wręcz nadużywane, a sama niemożność podania pokarmu doustnie jest dla niektórych klinicystów wystarczającym wskazaniem, by zrobić to dożylnie. Nie borykamy się bowiem z nietolerancją żywienia, objawiającą się biegunką, wymiotami itp., odchodzi problem wyłonienia u pacjenta sztucznego dostępu do przewodu pokarmowego, a pozajelitowo żywić da się w zasadzie nawet przez żyły obwodowe, mniej jest wreszcie pracy z podłączeniem żywienia, porównując jeden worek z mieszaniną do kilku opakowań odżywki.

Jest to jednak wrażenie bardzo mylne.

Nieumiejętnym i nieostrożnym żywieniem pozajelitowym można doprowadzić do śmierci!

Nie bez powodu wskazaniem do żywienia pozajelitowego jest dopiero sytuacja, kiedy żywienie enteralne jest przeciwwskazane, niewystarczające lub niemożliwe, a zawsze, gdy tylko się da, preferowaną drogą podaży powinna być droga fizjologiczna, do przewodu pokarmowego. Całkowite żywienie pozajelitowe wiąże się bowiem z szeregiem poważnych powikłań, które czasem mogą nawet zagrażać życiu chorego.

Główne powikłania żywienia pozajelitowego można podzielić na te związane z dostępem naczyniowym – mechaniczne lub septyczne, oraz metaboliczne. Poza wymienionymi są jeszcze inne powikłania, np. psychologiczne, związane z jakością życia osoby żywionej pozajelitowo.

Powikłania naczyniowe

Powikłania związane z dostępem żylnym są o tyle groźne, że każde następne wszczepienie cewnika jest trudniejsze, wiąże się także z ryzykiem utraty żyły do dostępu żylnego. Z tego powodu w przypadku tych powikłań czasem próbuje się uniknąć usunięcia cewnika oraz sytuacji które mogą do tego prowadzić, przepłukując cewnik, wypełniając go profilaktycznie roztworami uniemożliwiającymi wzrost bakteryjny czy tworzenie biofilmu (takimi jak etanol, 4% cytrynian sodu, taurolidyna, EDTA, w określonych sytuacjach antybiotyki) oraz używając odpowiednich zestawów naprawczych. Nie bez znaczenia pozostaje również przestrzeganie aseptyki podczas sporządzania mieszaniny odżywczej, zakładania i obsługi cewnika, dobór odpowiedniego materiału i średnicy cewnika oraz miejsca, w którym zostanie on założony.

Do powikłań mechanicznych zaliczymy uszkodzenie cewnika i jego zatkanie – agregatami lipidowo-elektrolitowo-białkowymi, lekami, skrzepami. Może dojść także do zakrzepicy żylnej czy zatorowości płucnej. Do powikłań septycznych należy kolonizacja cewnika, zakażenie miejsca wyprowadzenia cewnika oraz najpoważniejsze z nich, zakażenie krwi związane z cewnikiem. Ropowica kanału, grzybica, sepsa czy obecność gronkowca są sytuacjami, w których należy bezwzględnie usunąć zakażony cewnik. Generalnie, powikłania septyczne związane są z wysoką śmiertelnością i generują wysokie koszty leczenia.

Powikłania metaboliczne

Powikłania metaboliczne całkowitego żywienia pozajelitowego wynikają w dużej mierze z braku podaży składników odżywczych do przewodu pokarmowego. Organizm chorego jest przez to pozbawiony jest możliwości kontrolowania ilości poszczególnych składników chociażby w pewnym stopniu na etapie wchłaniania, skąd wynikają różne ograniczenia tego sposobu żywienia. To zlecający mieszaninę odżywczą musi być świadomy możliwości metabolicznych pacjenta, ostrożnie i powoli wprowadzać żywienie i na bieżąco monitorować stan chorego, aby nie obciążyć nadmiernie poszczególnych narządów czy nie doprowadzić do zatrucia niektórymi składnikami – np. pierwiastkami śladowymi, które podane w nadmiernych ilościach mogą się akumulować w organizmie. Kolejnym aspektem braku podaży doustnej i dojelitowej jest działanie i motoryka samego przewodu pokarmowego. Brak pasażu jelitowego negatywnie wpływa na funkcjonowanie wątroby czy dróg żółciowych, ponadto prowadzi do zmniejszenia kosmków jelitowych i wielkości krypt, a także translokacji bakteryjnej i nadmiernej kolonizacji jelita przez bakterie.

I tak wśród powikłań metabolicznych znajdziemy przede wszystkim niedobory i nadmiary poszczególnych składników odżywczych – m.in. hipo- i hiperglikemię, hipo- i hipernatremię, hipofosfatemię hipertriglicerydemię czy hipermanganemię. Jednym z najgroźniejszych powikłań tej grupy jest zespół ponownego odżywienia (zespół szoku pokarmowego, ang. refeeding syndrome), wynikający z nadmiernej podaży żywienia u osób ciężko niedożywionych i zagrażający życiu. Składają się na niego hipofosfatemia, hipomagnezemia i hipokaliemia, niedobór tiaminy i retencja płynów, co razem może skutkować rabdomiolizą mięśni, komorowymi zaburzeniami rytmu, niewydolnością oddechową, zaburzeniami świadomości czy zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi.

Kolejnym z powikłań jest niewydolność wątroby związana z żywieniem pozajelitowym (ang. PNALD, parenteral nutrition related liver disease). Spowodowana może być nadmierną podażą kalorii, zwłaszcza pochodzących z glukozy, brakiem podaży doustnej, niedoborem niezbędnych kwasów tłuszczowych i choliny oraz doborem emulsji opierającej się na bazie oleju sojowego. Ponadto może dojść do zaburzeń funkcji nerek, kamicy żółciowej oraz metabolicznej choroby kości. To ostatnie powikłanie może wystąpić wskutek zatrucia glinem lub witaminą D, niedoborów mikroelementów oraz ujemnego bilansu wapniowego.

Piśmiennictwo:

  1. Sobotka L. i in.; Podstawy żywienia klinicznego; Krakowskie Wydawnictwo Scientifica Sp. z o.o.; 2013

  2. Kłęk S.; Powikłania domowego żywienia pozajelitowego, Kurs – Żywienie pozajelitowe i dojelitowe w warunkach domowych, Kraków 2011

  3. Szczepanek K.; Powikłania żywienia pozajelitowego, Kurs leczenia żywieniowego dla zespołów żywieniowych, Katowice 2013

  4. Fołtyn I., Profilaktyka zakażenia dostępu naczyniowego – najnowsze metody, VII Kongres Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego, Serock 2017

Artykuł Wady żywienia pozajelitowego pochodzi z serwisu aptekaszpitalna.pl

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz