Autor: Zuzanna Miś Opublikowano: 5 czerwca 2018

Zakażenia układu oddechowego – co musisz wiedzieć?

Artykuł pochodzi z serwisu
Farmaceuta jest zazwyczaj pierwszym specjalistą, do którego zwracają się pacjenci […]

Farmaceuta jest zazwyczaj pierwszym specjalistą, do którego zwracają się pacjenci z objawami  zakażenia układu oddechowego. Stąd tak ważna jest ocena, czy pacjentowi wystarczy leczenie objawowe, czy konieczny jest szybki kontakt z lekarzem.

Zakażenia układu oddechowego
Zakażenia układu oddechowego – co trzeba wiedzieć? fot. shutterstock

Jest o co walczyć

Ograniczenie zużycia antybiotyków i ochrona przed antybiotykoopornością powinno być naszym celem o charakterze narodowym. Zbyt szybkie podanie antybiotyku nie zapobiega nadkażeniu bakteryjnemu, a tylko selekcjonuje szczepy oporne wśród bakterii kolonizujących nosogardło. Ponadto narażamy pacjenta na działania niepożądane antybiotyków, a także zaburzamy mikrobiom jelit, powodując selekcję m.in. Clostridium difficile. Z drugiej strony bakteryjne zapalenie dolnych dróg oddechowych może być przyczyną groźnych komplikacji, a nawet śmierci.

Zakażenia układu oddechowego – czy zawsze antybiotyk?

Zakażenia układu oddechowego stanowią największą grupę, bo aż 50-60% wszystkich zakażeń pozaszpitalnych. Są też najczęstszą przyczyną gorączki u dzieci – 6-8 łagodnych infekcji w ciągu roku uznaje się za granicę normy u małych dzieci.

Źródłem infekcji układu oddechowego są przede wszystkim wirusy – uszkadzają one nabłonek, powodują stan zapalny i torują drogę bakteriom. Uszkodzenie nabłonka doprowadzić może nawet do zmian martwiczych i zniszczenia mechanizmu śluzówkowo-rzęskowego, co wpływa negatywnie na  system obronny dróg oddechowych.

Wirusy wywołują najczęściej zakażenie górnych dróg oddechowych: błony śluzowej nosa, infekcje gardła, krtani i tchawicy. Do tego dochodzi także ostre zapalenie oskrzeli oraz zapalenie płuc u dzieci (4 m.ż. – 4 r.ż.). Torując drogę bakteriom, Przyczyniają się do zakażeń ucha środkowego i zatok.

Infekcja wirusowa składa się z trzech faz:

I naczyniowa
  • powstają ogniskowe uszkodzenie nabłonka, częściowa martwica,
  • dochodzi do miejscowego przekrwienia, obrzęku i bólu przez mediatory stanu zapalnego,
  • powoduje to blokadę nosa, obfity wysięk z nosa, suchy kaszel tzw. „spływowy”, duszność i świszczący oddech;
II komórkowa
  • powstaje naciek komórkowy w zmienionych zapalnie strukturach,
  • wpływa to na zagęszczenie śluzu (tworzą się kompleksy białkowo-mukopolisacharydowe) i zmianę barwy na żółto-zieloną (tzw. ropna wydzielina),
  • zalegający śluz powoduje obturację oskrzeli i pojawienie się gęstego, początkowo nieproduktywnego kaszlu, a także sprzyja namnażaniu się bakterii kolonizujących nosogardło.
III destrukcyjna
  • dochodzi do nadkażenia bakteryjnego

Nadkażenia bakteryjne

Bakteryjne zakażenia układu oddechowego zazwyczaj są spowodowane bakteriami typowymi, czyli takimi, których hodowla może odbyć się w każdym laboratorium mikrobiologicznym. Przede wszystkim jest to Streptococcus pheumoniae, a także Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Streptococcus pyogenes. Ważnym czynnikiem etiologicznym, szczególnie w zakażeniach dolnych dróg oddechowych, są też bakterie atypowe: Chlamydophila pneumoniae, Mycoplasma pneumoniae, Legionella pneumophila.

Dużym problemem jest pojawienie się szczepów pneumokokowych o obniżonej wrażliwości na penicylinę.

Oporność lub zmniejszona wrażliwość dotyczy nie tylko penicyliny i beta-laktamów. Okazuje się, że inne antybiotyki: makrolidy (popularna azytromycyna!), tetracykliny, kotrimoksazol również są mniej skuteczne i oporność na nie dotyczy nawet 30% szczepów pneumokoków.

Skuteczne okazuje się jednak zastosowanie większej dawki amoksycyliny. Badania in vitro pokazały, że na dawkę 1,5 g/dobę wrażliwych było 72% szczepów, a na 3-4 g/dobę – 90%. Podobnie wyniki uzyskano u dzieci: od dawki 40 mg/kg/dobę skuteczniejsza jest dawka 90 mg/kg/dobę.

Poniżej przedstawione zostały krótkie wskazówki, którymi można się kierować w przypadku infekcji górnych i dolnych dróg oddechowych:

Zakażenie gardła i migdałków

Objawy: ból gardła, zaczerwienienie;

Rozpoznanie: za wirusową infekcją przemawia towarzyszący katar i kaszel (80-95% przypadków);

Badania: przy podejrzeniu infekcji bakteryjnej zawsze zaleca się wykonanie wymazu z gardła na posiew lub szybki testu na antygen S. pyogenes ze względu na niewystarczającą czułość wywiadu i badania przedmiotowego;

Zalecenia:  

  • choroba samoogranicza się po 3-4 dniach, w tym czasie stosować leki objawowe,
  • jeśli zostanie stwierdzona infekcja bakteryjna, to z dużą pewnością będzie to paciorkowiec Streptococcus pyogenes i fenoksymetylowa penicylina podawana przez 10 dni ma 100% skuteczność,
  • konieczna izolacja chorego od szkoły i pracy, przez co najmniej 24 godz. od podania skutecznego antybiotyku;

Więcej tutaj: Ostre zapalenia gardła i migdałków podniebiennych

Zapalenie ucha środkowego

Objawy: ból ucha, objawy nieżytowe nosogardła;

Badania: obraz otoskopowy u lekarza; badanie mikrobiologiczne może być przeprowadzone, gdy obecny jest wyciek z ucha;

Rozpoznanie: za etiologią bakteryjną przemawia brak poprawy w ciągu 48 godz., wysoka gorączka u dzieci, a także wiek < 1 r.ż;

Profilaktyka: szczepionka przeciwpneumokokowa skoniugowana 13-walentna (PCV13)  u dzieci 6 tyg. życia do 5 r.ż.;

Zalecenia:

  • przez pierwsze 48 godz. zalecane jest podejście watchful waiting (uważne czekanie), w tym czasie podajemy ibuprofen, ewentualnie paracetamol,
  • w przypadku stwierdzonego zakażenia bakteryjnego – antybiotykiem z wyboru jest amoksycylina, koniecznie w wyższych (niż się przyjęło) dawkach;   

Więcej tutaj: Zapalenie ucha środkowego.

Ostre zapalenie zatok przynosowych

Objawy: ból, ucisk, obrzęk twarzy, ropny wyciek z nosa, zatkany nos, gorączka;

Badania: badania obrazowe i mikrobiologiczne rutynowo nie są potrzebne; w niektórych przypadkach można wykonać tomografię komputerową;

Rozpoznanie: za etiologią bakteryjną przemawia brak poprawy nieżytu nosogardła w ciągu 10 dni lub pogorszenie objawów w ciągu 5-7 dni;

Zalecenia:

  • aby niedopuścić do zakażenia bakteryjnego, należy likwidować gęstą, zalegającą w nosogardle wydzielinę,
  • przez pierwsze 10 dni zalecane jest podejście watchful waiting, podczas którego rekomendujemy leczenie objawowe, chyba że stan pacjenta się pogorszy,
  • w przypadku stwierdzonego zakażenia bakteryjnego – antybiotykiem z wyboru jest amoksycylina, koniecznie w wyższych (niż się przyjęło) dawkach

Więcej tutaj: Zapalenie zatok przynosowych.

Ostre zapalenie oskrzeli

Objawy: kaszel, katar, zaczerwienione gardło, gorączka,

Badania: zmiany osłuchowe nad polami płucnymi; w podejrzeniu zapalenia płuc – RTG klatki piersiowej; badania mikrobiologiczne rutynowo nie są potrzebne, ale u dzieci można rozważyć szybki test w kierunku wirusa RSV;

Rozpoznanie: za etiologią bakteryjną przemawia brak poprawy po 10 dniach, chociaż sam kaszel spowodowany uszkodzeniem nabłonka przez wirusy może trwać ponad 3 tyg. Szczególnie u starszych osób zalecać kontakt z lekarzem w celu wykluczenia zapalenia płuc.

Zalecenia:

  • podstawą leczenia jest nawodnienie i izolacja (chłodne pomieszczenie, nawilżanie powietrza, przyjmowanie płynów, nebulizacje z 3% NaCl),
  • zapalenie oskrzeli jest infekcją wirusową – rutynowo nie wymaga podania antybiotyku a leczenia objawowego,
  • stosowanie leków przeciwkaszlowych ma ograniczone zastosowanie, natomiast w przypadku kaszlu mokrego – aktywnie usuwać zalegającą wydzielinę,  
  • w przypadku niepowodzenia terapii, można zasugerować dalszą diagnostykę np. w kierunku astmy czy krztuścu;

Więcej tutaj: Ostre zapalenie oskrzeli

Zapalenie płuc

Objawy: kaszel, gorączka;

Badania: zmiany osłuchowe nad polami płucnymi; niezbędne RTG klatki piersiowej; badania mikrobiologiczne mogą być wykonane jeśli stan pacjenta jest ciężki lub nietypowy;

Rozpoznanie: za infekcją wirusową przemawia wiek dziecka między 4 m.ż a 4 r.ż., u dorosłych zapalenie płuc jest z założenia bakteryjne;

Profilaktyka: szczepionka przeciwpneumokokowa skoniugowana 13-walentna (PCV13)  u dzieci od 6 tyg. życia do 5 r.ż. oraz dla dorosłych (>65 r.ż., z POChP, astmą, cukrzycą, RZS, niewydolnością nerek, nowotworem lub przyjmujących immunosupresję). Szczepionka przeciwko H. influenze typu B u dzieci do 5 r.ż. (skuteczność 95%! ważne jest wczesne podanie szczepionki – przed 6 tyg. życia)

Zalecenia:

  • u dzieci Ze względu na trudności z pewnym rozpoznaniem przyczyny rekomenduje się podanie antybiotyku: beta-laktamu do 5 r.ż. i/lub makrolidu po 5 r.ż.,
  • u osób starszych, pacjentów z POChP, czy niewydolnością krążenia zapalenie płuc to potencjalnie stan zagrożenia życia, należy wdrożyć szybkie postępowanie,
  • w celu rozpoznania zapalenia płuc, pacjentów uskarżających się na silny kaszel zapytajmy o temperaturę, liczbę oddechów i tętno (czy nie są za wysokie) oraz ciśnienie krwi (czy nie jest za niskie),
  • leczeniem pierwszego rzutu jest amoksycylina w dawkach 1 g, 3x dziennie przez 7 dni

Więcej tutaj: Zapalenie płuc – co farmaceuta musi wiedzieć. Zapalenie płuc u dzieci 

Artykuł Zakażenia układu oddechowego – co musisz wiedzieć? pochodzi z serwisu aptekarz.pl

Przejdź do dyskusji w serwisie

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz